Reklama

Turystyka

Wakacje z historią

Ossów 95 lat później

Wśród mieszkańców okolic Wołomina z pokolenia na pokolenie przekazywana jest opowieść o tym, jak bolszewicy uciekli krzycząc: – Po stronie Polaków jest Matka Boża!

Niedziela warszawska 32/2015, str. 4-5

[ TEMATY ]

historia

Artur Stelmasiak

Kaplica, cmentarz i duży teren parafialny jest bardzo zadbany. W ostatnich latach całość została gruntownie wyremontowana

Od tamtego czasu upłynęło już 95 lat. I nie wiadomo ile w tej opowieści jest legendy, a ile prawdy historycznej. Ale tu pod Wołominem w Ossowie bolszewicy spotkali się z zaciekłym oporem młodocianych ochotników, którzy nie mieli prawie żadnego wojskowego przeszkolenia. – Pamiętam relacje najstarszych mieszkańców, którzy w 1920 r. byli dziećmi. Opowiadali o „jasnej łunie”, która miała wystraszyć czerwonoarmistów – mówi ks. prał. Jan Andrzejewski, proboszcz parafii św. Trójcy w Kobyłce i administrator sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej w Ossowie.

W polskiej historiografii sprawa „cudu” jest mocno dyskutowana. Niektórzy twierdzą, że został on celowo wymyślony przez przedwojenną Narodową Demokrację tylko po to, aby umniejszyć wojskowe zasługi Marszałka Józefa Piłsudskiego. Jeśli to Matka Boża zwyciężyła, to mniejsza była w tym rola głównodowodzącego.

Widmo klęski

Choć minęło już prawie 100 lat, to jednak nic nie wskazuje, aby kwestia „cudu” została jednoznacznie rozstrzygnięta. Dla jednych będzie to nadzwyczajna interwencja z góry, dla drugich geniusz dowództwa, a dla pozostałych współdziałanie Opatrzności Bożej i dzielnych żołnierzy. Jest jednak pewne, że w sierpniu 1920 r. przekonanie o rychłej klęsce było powszechne. Dlatego też nawet tzw. „niewierzący” warszawiacy modlili się o cud. Do okopów razem z żołnierzami masowo szli zwykli księża, biskupi, a Mszę św. polową pod Radzyminem odprawiał nawet abp Ratti, późniejszy papież Pius XI.

Reklama

Wśród wielu kapelanów był młody 27-letni ks. Ignacy Skorupka. Wyruszył on z warszawskiej Pragi razem z batalionem Armii Ochotniczej. Byli to żołnierze-amatorzy, harcerze, gimnazjaliści i studenci. I choć brakowało im frontowego doświadczenia i wojskowego szlifu, to jednak patriotyzmu mieli pod dostatkiem.

Bezpośrednia obrona Warszawy opierała się głównie na żołnierzach ochotnikach. Najlepsze polskie wojska były skoncentrowane, aby uderzyć znad Wieprza, czyli przeprowadzić kontrofensywę na tyły wroga. Natomiast rolą bohaterów, m.in. spod Ossowa, było jak najdłużej powstrzymywać bolszewicką nawałę. Gdyby wówczas czerwonoarmiści zajęli stolicę, to misterny plan Piłsudskiego ległby w gruzach.

Orlęta Warszawskie

Oprócz jasnej łuny, która miała wystraszyć bolszewików, kolejnym akcentem religijnym w tym miejscu była bohaterska śmierć ks. Ignacego Skorupki. Został on śmiertelnie postrzelony, gdy szedł w sutannie z fioletową stułą i krzyżem w ręku na pierwszej linii frontu.

Reklama

Postawa ks. Skorupki miała niebagatelne znaczenie, bo nastolatkowie-żołnierze po prostu się bali, a dowódca nie potrafił ich poderwać do kolejnego natarcia. Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero w wigilię Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Nic więc dziwnego, że symboliczno-religijny splot wydarzeń zaczął być rozpatrywany w kategoriach cudu. Przecież ofiara życia ks. Skorupki okazała się punktem zwrotnym w jednej z najważniejszych bitew w historii Polski. Wielka victoria polskiej armii 1920 r. zaczęła się właśnie od zwycięstwa zwykłych nastolatków w Ossowie.

Polskie straty wyniosły ok. sześciuset poległych, rannych i zaginionych żołnierzy. Szczególnie dotkliwie doświadczony został 236. Ochotniczy Pułk Piechoty, którego kapelanem był ks. Skorupka. Spośród blisko ośmiuset uczniów i harcerzy, pozostało w szeregach około pięciuset. Leśne wzgórze, na którym znajduje się kaplica i cmentarz bohaterów walki w Ossowie, to wyjątkowe sanktuarium zarówno na historycznej, jak i religijnej mapie Polski – miejsce prawdziwego „cudu”.

– Bolszewicy mieli przewagę ilościową i jakościową. Ich armia była większa, a żołnierze mieli doświadczenie bojowe. Natomiast Polacy wystawili w Ossowie studentów i gimnazjalistów, którzy mieli często zaledwie po 16-18 lat – tłumaczy ks. Andrzejewski. – Oni są takim symbolem dla Warszawy, jak Orlęta dla Lwowa.

Ossów, Katyń, Smoleńsk

Ossów jest zwykłą wsią na przedmieściach Wołomina. Gdyby nie wydarzenia sprzed 95 lat, pewnie nikt by o niej nie wspominał. A teraz jest to jedno z ważniejszych miejsc turystyczno-pielgrzymkowych na Mazowszu. – Szczególnie w sezonie letnim przyjeżdża tu dużo pielgrzymów. Zwiedzają wojskowy cmentarz i modlą się w sanktuarium. Praktycznie nie ma dnia, aby nie było jakieś grupy – mówi Stanisław Rozbicki, który opiekuje się ossowskim sanktuarium i udostępnia je turystom.

Kaplica, cmentarz i duży teren parafialny jest bardzo zadbany. W ostatnich latach całość została gruntownie wyremontowana. W 2012 r. kilkaset metrów od mogił bohaterów Bitwy Warszawskiej posadzono aleję Dębów Smoleńskich. – Pomysł wyszedł od dyrekcji Lasów Państwowych. My przygotowaliśmy miejsce z brzozowym krzyżem i tablicą. Później pojawił się pomysł, aby stanęły tu niewielkie pomniki zasłużonych ofiar katastrofy– mówi ks. Andrzejewski. Teraz przy okazji kolejnych rocznic odsłaniane są następne popiersia. Obecnie jest ich dziesięć, a 15 sierpnia przed Mszą św. poświęcone zostanie popiersie gen. Bronisława Kwiatkowskiego i Stefana Melaka.

W zeszłym roku odsłonięta została też tablica ośmiu dowódców, bohaterów wojny polsko-bolszewickiej, którzy w 1940 r. zostali zamordowani w Katyniu. – W ten sposób chcieliśmy symbolicznie powiązać ciąg wydarzeń historycznych: Bitwę Warszawską, Katyń i Smoleńsk. Przecież w 2010 r. zginęli przedstawiciele polskiej delegacji, która chciała oddać hołd m.in. bohaterom walczącym pod Ossowem – tłumaczy ks. Andrzejewski.

Ksiądz Prałat jest prawdziwym kustoszem Ossowa i Cudu nad Wisłą. Gdy w 1997 r. został proboszczem w Kobyłce z wielkim zapałem zajął się propagowaniem tego miejsca. – Gdy się popatrzy jak to miejsce wyglądało 20 lat temu i teraz, to widać jak wiele zostało tu zrobione – podkreśla Rozbicki.

Centrum historyczno-turystyczne

Wieś, cmentarz, sanktuarium i pole bitwy najbardziej ożywają raz w roku – 15 sierpnia. Wówczas przyjeżdża tu kilkadziesiąt tysięcy osób, aby modlić się i poznawać historię wojny polsko-bolszewickiej. Tego dnia, oprócz uroczystości religijnych, można zobaczyć wielkie widowisko rekonstrukcji historycznej, które przenosi widzów w realia sierpnia 1920 r.

Ossów jest dobrym przykładem tego jak Kościół i samorząd mogą realizować wspólny cel pielęgnowania pamięci historycznej. Wielkie rekonstrukcje są współfinansowane przez lokalne władze, a w ostatnim roku gruntownie przebudowano nowoczesny pawilon informacji historyczno-turystycznej.

Odwiedzając tę instytucję kultury można zobaczyć zarówno kilka eksponatów historycznych, ale przede wszystkim obejrzeć specjalnie zrealizowany film „1920 Zwycięstwo”. Podczas 40-minutowej projekcji turyści mogą poznać historię „cudu” w pigułce.

– To miejsce zostało zaprojektowane głównie z myślą o młodzieży, która na co dzień korzysta z komputerów i urządzeń mobilnych. Oprócz muzealnych ekranów dotykowych zachęcamy do ściągania na telefony lub tablety naszych aplikacji. Dla bardziej konserwatywnych odbiorców mamy też bogatą ofertę książek – pokazuje Jolanta Kielczyk, która oprowadza po pawilonie. – Często zapraszamy do nas wykładowców, profesorów i członków grup rekonstrukcyjnych, którzy prowadzą z młodzieżą lekcje żywej historii. Zachęcam do tego, aby śledzić nasze wydarzenia na Facebooku.

Oprócz zwiedzania ekspozycji, przeglądania kiosków multimedialnych i projekcji filmów, Centrum zachęca do aktywności sportowej. Turyści na miejscu mogą bezpłatnie wypożyczyć rower (także z fotelikami dla dzieci), aby objechać wszystkie historyczne miejsca bitwy, jak i też poznać walory okolicznej przyrody.

Centrum Informacji Turystyczno-Historycznej, to miał być pierwszy krok do budowy dużego muzeum. Choć jego plany już zostały zatwierdzone, to jednak nie wiadomo, czy na 100-lecie bitwy placówka powstanie. Dlaczego? Jak zwykle powody są bardzo przyziemne, bo chodzi o pieniądze... Chyba, że znów stanie się „cud”.

2015-08-06 10:03

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Mocniejsi niż wicher

2020-07-08 08:41

Niedziela zamojsko-lubaczowska 28/2020, str. II

[ TEMATY ]

historia

Joanna Ferens

Historia na fotografiach

Uczestnicy bitwy pod Osuchami zostali upamiętnieni. W Muzeum Ziemi Biłgorajskiej otwarto wystawę historyczną im poświęconą.

Wystawa w biłgorajskim muzeum jest elementem obchodów 76. rocznicy tego militarnego starcia. – Wszyscy musimy zdawać sobie sprawę, że na terenie powiatu biłgorajskiego odbyła się największa w Polsce bitwa partyzancka II wojny światowej. To w Osuchach w 1944 r., ok. 1200 partyzantów stawiło czoła 30 tys. niemieckich żołnierzy wspieranych przez artylerię i lotnictwo. Oni walczyli o wolną Polskę. Zależy nam, by te wydarzenia były godnie upamiętnione i pozostały w świadomości ludzkiej – stwierdził Andrzej Szarlip, starosta biłgorajski.

CZYTAJ DALEJ

Premier: dziękuję Polakom za mobilizację

2020-07-12 21:52

[ TEMATY ]

wybory

Mateusz Morawiecki

wybory 2020

PAP/Leszek Szymański

Dziękuję Polakom za ogromną mobilizację i rekordową frekwencję; jestem przekonany, że ostatecznie wygra prezydent Andrzej Duda - napisał w niedzielę na Twitterze premier Mateusz Morawiecki.

Popierany przez PiS prezydent Andrzej Duda zwyciężył w drugiej turze wyborów prezydenckich z wynikiem 50,4 proc. głosów. Kandydat KO Rafał Trzaskowski uzyskał 49,6 proc. - wynika z sondażu exit poll Ipsos dla TVP, TVN i Polsat.

"Wyniki sondaży exit-poll są korzystne dla Prezydenta @AndrzejDuda. Czekamy na końcowe wyniki. Chciałbym podziękować Polakom za ogromną mobilizację i rekordową frekwencję. Jestem przekonany, że ostatecznie wygra #DUDA2020!" - napisał Morawiecki. (PAP)

autor: Edyta Roś

ero/tgo

CZYTAJ DALEJ

Trzaskowski do Dudy: spotkanie to dobry pomysł, najodpowiedniejszy moment to czas po ogłoszeniu wyników przez PKW

2020-07-12 22:04

[ TEMATY ]

wybory

wybory 2020

PAP/Radek Pietruszka

Spotkanie to dobry pomysł, dziękuję; najodpowiedniejszym momentem wydaje się czas zaraz po ogłoszeniu wyników wyborów przez PKW - napisał kandydat KO na prezydenta Rafał Trzaskowski odpowiadając na zaproszenie go przez prezydenta Andrzeja Dudę na spotkanie w niedzielę na godz. 23.00.

Według sondażu exit poll Ipsos dla TVP, TVN i Polsat popierany przez PiS prezydent Andrzej Duda w drugiej turze wyborów prezydenckich uzyskał 50,4 proc. głosów, a kandydat KO Rafał Trzaskowski uzyskał 49,6 proc.

Po ogłoszeniu wyników sondażowych prezydent Duda podkreślał, że wszyscy czekają na oficjalne wyniki wyborów. "Ale chcę w tym momencie i z tego miejsca zaprosić dzisiaj jeszcze i na dziś do Pałacu Prezydenckiego pana Rafała Trzaskowskiego z jego małżonką na godzinę 23. Ja wiem, że późno, ale myślę, że nikt z nas nie będzie dzisiaj do późnych godzin spał" - oświadczył Duda.

"Chciałem zaprosić pana Rafała Trzaskowskiego, żebyśmy sobie podali rękę, i żeby ten uścisk dłoni zakończył tą kampanię" - powiedział prezydent.

Do propozycji spotkania Trzaskowski odniósł się na Twitterze. "Nasze wspólne spotkanie to dobry pomysł, Panie prezydencie @AndrzejDuda. Dziękuję" - napisał. "Najodpowiedniejszym momentem wydaje się czas zaraz po ogłoszeniu wyników wyborów przez PKW" - dodał Trzaskowski. (PAP)

autor: Grzegorz Bruszewski

gb/ mok/

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję