Obrońca wiary

Książe pokorny i pobożny, odważny władco, obrońco wiary, obrońco swoich poddanych, twórco pokoju, książę pokoju, sprawiedliwy sędzio, opiekunie szafarzy ołtarza, przykładzie władców - takimi wezwaniami 28 września po raz pierwszy, a później każdego 28. dnia miesiąca wierni parafii katedralnej zwracać się będą do swojego patrona - św. Wacława. Ustawiony nieco w cieniu św. biskupa Stanisława jest on, dzięki burzliwym dziejom śląskiej ziemi, drugim z patronów pierwszej ze świątyń w diecezji świdnickiej.

Reklama

Był synem księcia Wratysława i pogańskiej księżniczki Drahomiry. Gdy Wacław miał trzynaście lat, Wratysław I zmarł, a jego wychowaniem w duchu chrześcijańskim zajęła się babka, późniejsza święta - Ludmiła, a nie matka, która wychowywała jego młodszego brata Bolesława. Kształcił się i łacińskiego języka nauczył się w Budec. Około roku 925 Wacław rozpoczął rządy w kraju, wygnał z niego Drahomirę i Bolesława i rozpoczął proces ugruntowania chrystianizacji Czech. Materiały źródłowe nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy rządy te zaczęły się tuż po śmierci jego ojca, czy też poprzedziła je regencja i jak ona przebiegała. Wiemy natomiast, że wzrost znaczenia chrześcijaństwa skutkował zbliżeniem Czech do Cesarstwa, a to było sprzeczne z interesami czeskiej, pogańskiej elity. W efekcie doprowadziło to do pogańskiej rebelii oraz zamachu Bolesława Okrutnego na życie brata Wacława. Wacław zginął z rąk siepaczy nasłanych przez rodzonego brata w Starym Bolesławcu 28 września 929 r. (jak chce Kosmas) lub 935 (jak podaje Widukind z Korbei). Mordu miano dokonać u bram kościoła. Wkrótce Wacław został uznany świętym jako męczennik. Jego relikwie spoczywają w katedrze praskiej.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Literatura poświęcona św. Wacławowi jest bardzo bogata. Obejmuje ona wzmianki w kronikach oraz pieśni i teksty liturgiczne a także utwory hagiograficzne. W ikonografii Wacław I Święty często przedstawiany jest w zbroi, w stroju królewskim. Jego atrybutami są: sztylet - narzędzie jego śmierci, anioł podający mu włócznię, trumna niesiona przez anioły. Co ciekawe, mimo czeskiego pochodzenia w XV wieku św. Wacław został ustanowiony przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego patronem Królestwa Polskiego i Katedry na Wawelu.

Przy okazji wspomnienia św. Wacława od września w katedralnej parafii wznowiono po latach zwyczaj niedzielnych nieszporów, które śpiewane będą odtąd w każdą niedzielę o godz. 17 oraz Godzinki o Najświętszej Maryi Pannie, śpiewane w każdą niedzielę o godz. 6.30. Bogactwo Kościoła mają też podkreślić nabożeństwa do św. Wacława, w każdy 28. dzień miesiąca oraz do św. Stanisława biskupa w każdy 8. dzień miesiąca. Co wtorek przy ołtarzu jemu poświęconym odbywać się będzie nabożeństwo do św. Józefa, opiekuna Zbawiciela. Zgodnie z wolą biskupa świdnickiego dla upowszechnienia kultu Matki Bożej Świdnickiej w kaplicy Jej łaskami słynącego obrazu sprawuje się Msze św. w soboty w języku polskim i w czwartki po łacinie, w rycie trydenckim. Język Kościoła jest też obecny w biskupim kościele w 3. niedzielę miesiąca oraz w poniedziałek o godz. 6.30.

Znakomity historyk okresu międzywojennego Josef Pekař uważał, że każdy Czech, niezależnie od wyznania, czuje instynktownie, iż w osobie św. Wacława dzieje jego kraju zyskały mocny fundament duchowy, którego znaczenie wykracza poza sferę religijno-kościelną. Skoro więc wiara katolicka do Polski przyszła przez Czechy, w Roku Wiary za wstawiennictwem naszego świętego patrona módlmy się o jej umocnienie i odnowienie.

W Eucharystii uczestniczyli przedstawiciele Wojska Polskiego, służb mundurowych, organizacji społecznych, kombatanci, reprezentanci wrocławskich instytucji oraz liczni mieszkańcy miasta. Uroczystość uświetniły poczty sztandarowe.– Gromadzimy się w tej świątyni, aby dziękować Bogu za dar wolnej Ojczyzny. Przeżywamy 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. To dzień szczególny – dzień narodowej pamięci, wdzięczności i dumy – mówił w homilii metropolita wrocławski.Przypomniał, że 11 listopada 1918 r. był dniem odzyskania tego, co przez 123 lata niewoli próbowano nam odebrać – własnego państwa, narodowej suwerenności i prawa do samostanowienia.– Dobrze wiemy, że polska niepodległość została okupiona cierpieniem pokoleń, krwią powstańców, żołnierzy i zesłańców. Ludzi prześladowano za polskość, język, wiarę i miłość do Ojczyzny. Dzisiaj wspominamy tych, którzy w godzinie próby zachowali polską mowę w rodzinnych domach, przekazywali dzieciom historię narodową, bronili wiary i kultury, wychowywali kolejne pokolenia w duchu patriotyzmu – mówił arcybiskup.Przypomniał m.in. postacie Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Paderewskiego, Wincentego Witosa i wielu innych, którzy mimo różnic poglądów potrafili służyć Polsce.– Dzisiaj musimy sobie zadać pytanie: Co uczyniliśmy z darem niepodległości? Czy potrafimy być godnymi dziedzicami tych, którzy ją wywalczyli? Ojczyzna nie jest tylko wspomnieniem przeszłości, ona jest naszą matką. Mamy wobec niej dług wdzięczności – mówił hierarcha.Nawiązał do fragmentu Ewangelii o dziesięciu trędowatych. Wszyscy zostali uzdrowieni przez Jezusa, ale tylko jeden powrócił, by podziękować. Jezus pyta, czy nie dziesięciu zostało oczyszczonych.– To pytanie Jezusa jest pytaniem o ludzką pamięć, o wdzięczność, o zdolność rozpoznania otrzymanego dobra. Te słowa Chrystusa możemy dzisiaj odnieść także do naszej Ojczyzny. A zatem – czy potrafimy powiedzieć Bogu i tym, którzy wywalczyli naszą wolność i niepodległość: dziękujemy za Polskę? Czy ciesząc się z niepodległości, widzimy w niej dar, który trzeba chronić, rozwijać i przekazywać następnym pokoleniom? – pytał metropolita. Tłumaczył, że wdzięczność jest postawą człowieka, który nie zapomina, komu zawdzięcza dobro.– Jest postawą narodu, który zna swoją historię, szanuje swoich bohaterów i nie pozwala, by pamięć o ofierze poprzednich pokoleń została roztrwoniona – podkreślał abp Kupny.Zaznaczył, że dlatego podczas tej Eucharystii chcemy być podobni do uzdrowionego, który powrócił do Jezusa, by Mu podziękować.– Chcemy uklęknąć przed Bogiem i powiedzieć: Panie, dziękujemy Ci za Polskę! Dziękujemy Ci za jej historię, kulturę, chrześcijańskie dziedzictwo, za ludzi, którzy ją budowali, bronili, kochali. I dziękujemy za tych, którzy oddali życie, abyśmy mogli żyć w wolnym kraju – zaznaczył arcybiskup.Zauważył, że nasza wdzięczność musi wyrażać się w postępowaniu. Nie wystarczy raz do roku wywiesić biało-czerwoną flagę, odśpiewać hymnu narodowego czy złożyć bukiet kwiatów pod pomnikiem, choć są to ważne gesty.– Jednak patriotyzm musi być czymś znacznie głębszym. Trzeba to wyraźnie powiedzieć: patriotyzm zaczyna się w rodzinie, szkole, miejscu pracy, w uczciwym wykonywaniu obowiązków, szacunku dla drugiego człowieka oraz odpowiedzialności za słowo i podejmowane decyzje – mówił hierarcha.Podkreślił, że tegoroczne Święto Niepodległości przeżywamy w szczególnych okolicznościach.– Nasza narodowa radość została głęboko naznaczona bólem i żałobą. Wydarzenia, które rozegrały się 7 listopada w Krakowie, w samym centrum tego historycznego miasta, wstrząsnęły całą Polską – mówił arcybiskup, nawiązując do brutalnego zamachu terrorystycznego, w którym zginęło sześć osób, a wiele zostało rannych. Wezwał do modlitwy za tych, którzy stracili życie, oraz za ich rodziny i bliskich. Podkreślił bohaterstwo policjantów, ratowników medycznych i wszystkich, którzy nieśli pomoc.– Wyrażamy wdzięczność tym wszystkim, którzy z narażeniem własnego życia stanęli w obronie innych. Zbrodnia dokonana w Krakowie jest nie tylko tragedią poszczególnych rodzin, ale także bolesną raną zadaną całej wspólnocie. Jest wezwaniem do zastanowienia się nad tym, jaki świat budujemy, jakie wartości przekazujemy młodemu pokoleniu i jak chronimy ludzkie życie oraz bezpieczeństwo naszych obywateli – mówił arcybiskup.Zaznaczył, że nie znamy jeszcze wszystkich odpowiedzi na pytania rodzące się w związku z tą tragedią. Nie powinniśmy więc pochopnie osądzać ani rozpowszechniać nieprawdziwych informacji.– Ale jedno musimy powiedzieć z całą stanowczością: żadna ideologia, żadna osobista frustracja ani żaden konflikt nie dają człowiekowi prawa do odbierania życia niewinnym ludziom. Bo życie ludzkie jest święte. Każde życie – podkreślał arcybiskup.Zauważył, że historia naszej Ojczyzny uczy, iż Polska była szczególnie zagrożona wtedy, gdy brakowało jej jedności, co niejednokrotnie wykorzystywali zaborcy.– Ale historia pokazuje również, że potrafimy się jednoczyć w sprawach najważniejszych. Czy potrafimy to dzisiaj? Czy przez nasze nieodpowiedzialne słowa i działania nie otwieramy pola naszym wrogom, którzy, tak jak w historii, próbują wykorzystać nasze wewnętrzne konflikty i spory? – pytał metropolita i zaznaczył: – Niepodległość odzyskana w 1918 r. była wysiłkiem wielu ludzi, którzy nie zawsze myśleli tak samo. Ale w godzinie historycznej próby potrafili uznać, że Polska jest ważniejsza niż osobiste ambicje. Czy potrafimy dzisiaj wyciągnąć z tego lekcję?Tłumaczył, że nie chodzi o to, by wszyscy mieli takie same poglądy.– Demokracja zakłada bowiem pluralizm. Ale spór nie może niszczyć wspólnoty. Przeciwnik polityczny nie może być nazywany wrogiem Ojczyzny. Możemy różnić się w ocenach, prowadzić trudne debaty, spierać się o kształt państwa, ale nie wolno nam zapominać, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą Ojczyznę. Niepodległość nie jest własnością takiej czy innej partii, jednego środowiska ani jednej grupy społecznej. Jest wspólnym dobrem wszystkich Polaków – podkreślał metropolita.Zaznaczył, że Polska potrzebuje mniej wzajemnej pogardy, a więcej szacunku; mniej języka nienawiści, a więcej odpowiedzialności za wypowiadane słowa; mniej egoizmu, a więcej troski o wspólne dobro.– Nie zbudujemy silnego państwa na pogardzie, kłamstwie, poniżaniu przeciwnika, wzajemnym oskarżaniu się i nieustannym podważaniu godności drugiego człowieka. Dlatego potrzebujemy dzisiaj chrześcijańskiego spojrzenia na Ojczyznę. Takiego, które uczy szacunku do każdego człowieka i troski o przyszłość kolejnych pokoleń. Troska o niepodległość musi być troską o moralny fundament państwa i społeczeństwa – przekonywał arcybiskup.Zaznaczył, że niepodległość potrzebuje ludzi uczciwych; rodzin, w których dzieci uczą się miłości i odpowiedzialności; nauczycieli, którzy nie tylko przekazują wiedzę, ale także wychowują; polityków, dla których służba publiczna jest zobowiązaniem, a nie przywilejem; ludzi pracy, budujących pomyślność kraju swoją rzetelnością, a wreszcie – młodego pokolenia.Zwracając się do młodych obecnych na Eucharystii, arcybiskup zaznaczył:– Kochani, Ojczyzna was potrzebuje! Potrzebuje takiej młodzieży, która się nie wstydzi swojej historii, języka, kultury i chrześcijańskich korzeni!Podkreślił, że Kościół nie chce zastępować państwa ani przejmować zadań instytucji publicznych. Nie może jednak milczeć, kiedy zagrożone są wartości, na których powinno się opierać życie społeczne: wolność człowieka, świętość życia, sprawiedliwość, solidarność i odpowiedzialność.– Kościół chce służyć Polsce przez formowanie sumień, wychowanie młodego pokolenia, budowanie pojednania i przypominanie, że człowiek nie jest narzędziem w rękach innych ludzi, lecz osobą obdarzoną niezbywalną godnością. Niepodległość potrzebuje bowiem nie tylko silnych instytucji i dobrze zorganizowanego państwa, lecz także ludzi prawego sumienia – mówił arcybiskup.Wezwał również do modlitwy za sprawujących władzę w naszym państwie, za wojsko, służby mundurowe i wszystkich strzegących bezpieczeństwa Ojczyzny: – Módlmy się za Polskę, aby była krajem wolnym, bezpiecznym, sprawiedliwym i solidarnym. I módlmy się za nas samych, abyśmy nigdy nie zapomnieli, że miłość do Ojczyzny jest zadaniem, które zaczyna się od wierności Bogu, prawdzie i drugiemu człowiekowi.