Wolontariat (od łac. „voluntarius” - dobrowolny) oznacza świadomą, bezpłatną, dobrowolną pracę na rzecz drugiego człowieka lub społeczności.

Najczęstsze motywacje wolontariuszy to: chęć zrobienia czegoś dobrego, pożytecznego; nawiązanie nowych znajomości; bycie potrzebnym; spłacenie dobra, które kiedyś otrzymało się od kogoś; zdobycie nowych umiejętności oraz doświadczeń zawodowych i życiowych; religia.

Polska zajmuje 18. miejsce na 28 badanych państw, jeśli chodzi o zaangażowanie w działalność wolontaryjną; najwięcej wolontariuszy jest w Holandii, Norwegii i Danii - czterokrotnie więcej niż w Polsce (badania European Social Surveyz z 2008 r.).

Ramy prawne dla działalności wolontariatu stanowi Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z 2003 r.

Największą organizacją kościelną w Polsce, opartą na ruchu wolontaryjnym, jest Caritas. Wolontariusze z zespołów parafialnych opiekują się osobami chorymi i starszymi. Pomagają ubogim rodzinom przez wydawanie paczek żywnościowych, opłacanie rachunków za energię elektryczną, gaz, wodę, czynsz, węgiel itp. Opłacają też obiady w szkole dla dzieci. Aby zdobyć fundusze na organizowaną pomoc, przeprowadzają zbiórki i kwesty w parafiach, pozyskują sponsorów oraz włączają się w akcje proponowane przez Caritas, np. Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom, Jałmużna Wielkopostna.

W 2011 r. obchodzimy Europejski Rok Wolontariatu, co zbiegło się z obchodami 10. rocznicy Międzynarodowego Roku Wolontariatu ONZ (2001 r.).

Międzynarodowy Dzień Wolontariatu obchodzony jest 5 grudnia.

(A. C.)