„To wizyta o nadzwyczajnym wręcz znaczeniu dla dialogu islamu i chrześcijaństwa” - powiedział John Allen, amerykański biograf Benedykta XVI, który relacjonował papieską pielgrzymkę w Turcji dla amerykańskiego tygodnika „National Catholic Reporter”.
Zapytany o ocenę wizyty w kontekście wcześniejszych, niechętnych wstąpieniu Turcji do Unii Europejskiej wypowiedzi kard. Josepha Ratzingera, John Allen odpowiedział, że nie widzi w tym niczego zaskakującego. „Zaskakiwać może natomiast zmiana tonu w kontekście wrześniowej wypowiedzi Benedykta XVI w Ratyzbonie” - uważa publicysta. Allen twierdzi, że w rzeczywistości Papież nie zmienił swojego stanowiska ani opinii i podczas pobytu w Turcji już kilkakrotnie upominał się o wolność religijną.
Jego zdaniem, zmianie uległ natomiast sposób, w jaki o tych kwestiach mówi - na taki, który jest bardziej zrozumiały dla muzułmanów. „Papież pragnie zaprezentować się jako przyjaciel islamu - ktoś, kto ma wielki szacunek dla tej tradycji, także dla narodu tureckiego. Było i jest celem tej wizyty okazanie przyjaźni muzułmanom i skierowanie dialogu na konkretne tory wzajemnego uznania wolności kultu, także w krajach muzułmańskich” - uważa Allen. Z tego wynika przychylny stosunek do muzułmańskiego kraju demokratycznego, jakim jest Turcja, i poparcie dla liberalnych, demokratycznych tendencji w świecie islamu. „Aby podjąć to wyzwanie, Papież najpierw musi koniecznie przekonać opinię muzułmańską, że nie przychodzi jako nieprzyjaciel czy «krzyżowiec». Jest to dowód na wielką mądrość Benedykta XVI. On zna historię i zdaje sobie znakomicie sprawę, że w świecie zachodnim było wiele postaci pragnących osłabić islam”. Allen uważa, że aby mówić o sukcesie wizyty, trzeba najpierw zdefiniować jej cel. Jeśli ma nim być dialog między chrześcijaństwem a islamem, to z pewnością jest to wizyta udana, nawet bardziej, niż można się było spodziewać. Jeśli chodzi natomiast o kwestie związane z terroryzmem i wolnością religijną, to trudno na razie mówić o sukcesie, gdyż władze tureckie nie wykonały żadnego kroku w kierunku np. otwarcia prawosławnego seminarium.