W obliczu wydarzeń, które wstrząsają naszą planetą, jasne jest, że tylko Bóg może dotknąć do głębi serca człowieka; tylko Jego pokój może przywrócić ludzkości nadzieję. Trzeba, by zwrócił On do nas swe Oblicze, błogosławił nam i obdarzył swoim pokojem. Jest zatem jak najbardziej słuszne, byśmy rozpoczęli nowy rok, błagając Go o ten cenny dar. Czynimy to za wstawiennictwem Maryi, Matki "Księcia Pokoju".
Jan Paweł II - papież
(Z homilii podczas Mszy św. 1 stycznia 2003 r.)

"Anioł Pański" z Papieżem

29 grudnia ub.r. - w Niedzielę Świętej Rodziny podczas przemówienia poprzedzającego ostatnią w tym roku modlitwę Anioł Pański Ojciec Święty mówił o znaczeniu i roli rodziny oraz zawierzył Matce Bożej zbliżające się IV Światowe Spotkanie Rodzin na Filipinach, które odbędzie się w dniach 22-26 stycznia 2003 r. Oto pełny tekst papieskiego przemówienia:
"Kilka dni po Bożym Narodzeniu liturgia zaprasza nas dzisiejszej niedzieli do kontemplacji Świętej Rodziny z Nazaretu, godnego podziwu wzoru cnót ludzkich i nadprzyrodzonych dla wszystkich chrześcijańskich rodzin. Rozważamy tajemnicę tej wyjątkowej Rodziny, z której możemy czerpać wartości i naukę, będące dzisiaj bardziej niż kiedykolwiek niezbędne do stworzenia solidnych i trwałych fundamentów ludzkiego społeczeństwa.
Jakżebym pragnął, ażeby dzisiejszym rodzinom nie brakowało pogody, zgody i miłości domu nazaretańskiego! Nieustannie modlę się, prosząc Pana, by wszyscy rodzice chrześcijańscy mieli świadomość swych niezbywalnych zadań zarówno wobec dzieci, jak i wobec społeczeństwa. Oczekuje się od nich autentycznego i skutecznego świadectwa Ewangelii.
Każda chrześcijańska rodzina wezwana jest, by przekonująco ukazywać, że możliwe jest przeżywanie małżeństwa w sposób całkowicie zgodny z zamysłem Bożym oraz z prawdziwymi potrzebami ludzi - samych małżonków, a nade wszystko dzieci, istot jeszcze bardziej wrażliwych (Novo millennio ineunte, 47).
Rodzina zjednoczona, która podąża kierując się tymi zasadami, łatwiej przezwycięża próby i trudności, które napotyka na swej drodze. W wiernej miłości rodziców, darze, który należy stale podsycać i strzec, dzieci mogą znaleźć najlepsze warunki własnego dojrzewania, wspomagane przez Jezusa, który czynił postępy w mądrości, w latach i w łasce (Łk 2, 52).
Świętej Rodzinie z Nazaretu zawierzamy dzisiaj rodziny całego świata, szczególnie te, które najbardziej doświadczają cierpienia bądź borykają się z kłopotami. W sposób szczególny pragnę polecić specjalnej opiece Najświętszej Panny, św. Józefa i Dzieciątka Jezus IV Światowe Spotkanie Rodzin, które odbędzie się w Manili na Filipinach w dniach od 22 do 26 stycznia 2003 r. Wybrany temat - Rodzina chrześcijańska: dobra nowina na trzecie tysiąclecie - wyraża misję właściwą każdej rodzinie chrześcijańskiej i ufność, jaką pokłada w niej Kościół. Oby to tak ważne spotkanie przyniosło spodziewane duchowe owoce dla Kościoła i całej ludzkości!".

"Te deum" za miniony rok

Zgodnie z wieloletnim zwyczajem, Papież przewodniczył 31 grudnia uroczystym Nieszporom, w czasie których odśpiewano dziękczynne Te Deum za kończący się rok. W kazaniu Jan Paweł II mówił o mijającym roku w diecezji Wiecznego Miasta, podkreślając zwłaszcza osiągnięcia odnotowane w dziele budzenia powołań kapłańskich i zakonnych. Podkreślił, że duszpasterstwo powołaniowe powinno być priorytetem działalności parafialnej.
Do 1992 r. nabożeństwo dziękczynne odbywało się w kościele Ojców Jezuitów Il Gesu w centrum Rzymu, potem - w związku z remontem tej świątyni - w kościele św. Ignacego, a od 1999 r. odprawiane jest w Bazylice Watykańskiej.

Modlitwa o pokój na świecie

1 stycznia br. podczas porannej Mszy św. w Bazylice św. Piotra w Watykanie Jan Paweł II modlił się o dar pokoju w obliczu wydarzeń, które wstrząsają planetą. Kościół katolicki obchodził tego dnia XXXVI Światowy Dzień Pokoju.
Przypominając encyklikę Jana XXIII Pacem in terris, Ojciec Święty powiedział, że gdy ona powstawała, na horyzoncie świata gromadziły się groźne chmury, a nad ludzkością zawisł koszmar wojny atomowej. Tak jak wtedy - dodał - mimo poważnych i powtarzających się ataków na pokojowe i solidarne współistnienie ludów, również dzisiaj pokój jest możliwy i konieczny.
Papież podkreślił, że dramatyczna sytuacja na Bliskim Wschodzie wymaga rozwiązania tego bratobójczego i bezsensownego konfliktu. "Religia odgrywa istotną rolę w inspirowaniu gestów pokoju i w utrwalaniu jego warunków" - powiedział.
"W obliczu dzisiejszych konfliktów i groźnych napięć raz jeszcze wzywam do modlitwy, aby do rozładowywania napięć szukano środków pokojowych, dla których inspiracją jest wola lojalnego i konstruktywnego porozumienia, zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego" - mówił Jan Paweł II. Te słowa zostały odebrane jako wyraźne nawiązanie do planów zbrojnego uderzenia na Irak, którym Stolica Apostolska od początku jest przeciwna.

Wkrótce ukaże się tryptyk papieski

Ks. prał. Paweł Ptasznik z Sekcji Polskiej Sekretariatu Stanu powiadomił, że wkrótce w Krakowie zostanie opublikowany poemat Ojca Świętego Jana Pawła II. Ten 15-stronicowy utwór składa się z trzech części. Jest to teologiczna medytacja nad różnymi aspektami ludzkiego życia, nie zaś duchowy testament Papieża, jak to podały niektóre media. Po opublikowaniu tryptyku w Krakowie w języku polskim ewentualne tłumaczenia ukażą się nakładem Biblioteca Editrice Vaticana.
Dokładny termin wydania papieskiego poematu nie jest jeszcze znany i nie musi się wiązać z jakąś znaczącą datą. Zdaniem ks. prał. Ptasznika, Ojciec Święty pragnie, aby publikacja tego utworu nie koncentrowała uwagi odbiorców na jego osobie, ale na treściach, które nosi w swoim sercu i pragnie przekazać w poetyckiej formie.
Oto, co powiedział ks. prał. Ptasznik na temat oczekiwanego z wielkim zainteresowaniem poematu Jana Pawła II, w wywiadzie dla Katolickiej Agencji Informacyjnej:

TOMASZ KRÓLAK: - Trudno streszczać utwór poetycki, można jednak mówić o motywach, wątkach, nastrojach. Stolica Apostolska wyjaśniła kilka dni temu, że utwór papieski nie jest - wbrew prasowym spekulacjom - rozważaniem o śmierci i życiu przyszłym, lecz poetycką medytacją religijną. Co więcej można powiedzieć o papieskim poemacie?

KS. PRAŁ. PAWEŁ PTASZNIK: - Nie mogę przekazywać treści utworu, lepiej, by była ona miłą niespodzianką dla czytelników. Mogę jedynie dodać, że jest to utwór złożony z trzech części, zawierający mistyczną - nie boję się tego słowa - medytację nad Boskim dziełem stworzenia, nad rolą człowieka w Bożych planach i nad tajemnicą ludzkiej wiary. Jest to poetycka, bardzo optymistyczna refleksja religijna.

- Od kiedy Ojciec Święty pracował nad tym tekstem?

- Wiem, że rozpoczął pisanie w czasie ostatnich wakacji w Castel Gandolfo.

- Dlaczego Papież powrócił do poezji? Czy w jakiś sposób można wiązać ten utwór z całym - literackim i naukowym - dorobkiem Karola Wojtyły?

- Trudno mi oceniać intencje Ojca Świętego. Wiadomo jednak, że utwory literackie księdza, potem biskupa i arcybiskupa Karola Wojtyły były jakimś uzupełnieniem jego pism filozoficznych i teologicznych, próbą przeniesienia treści naukowych na inny poziom. Tak na przykład Przed sklepem jubilera jest jakby literackim przełożeniem traktatu Miłość i odpowiedzialność.
Teolog czy filozof musi brać pod uwagę metodologiczną poprawność i precyzję języka, dlatego tylko w niewielkim stopniu może skorzystać z takich środków literackich, jak przenośnia, porównanie czy personifikacja. Poeta może sobie na to pozwolić. Poza tym w twórczości teologicznej, nawet tej o charakterze homiletycznym, trudno wyrazić uczucia własne, a tym bardziej pobudzić uczucia odbiorcy - choć Ojcu Świętemu udaje się to doskonale, jak sądzę dlatego, że jego teksty i przemówienia są wypowiedziami autentycznego świadka. Myślę, że poemat, o którym mówimy, należałoby traktować właśnie jako nową, piękną formę świadectwa.

- Pojawiają się pogłoski o dużym wrażeniu, jakie na Papieżu wywarł opublikowany niedawno "Traktat poetycki" Miłosza. Czy wiadomo coś o papieskich wrażeniach z tej lektury?

- Nic mi nie wiadomo na temat papieskich wrażeń po lekturze Miłosza. Nie rozmawialiśmy o tym, a nawet gdyby tak było, to uznaję zasadę, że nie ujawnia się treści prywatnych rozmów z Ojcem Świętym. Nie jest tajemnicą, iż Ojciec Święty bardzo dużo czyta. Zakres jego zainteresowań jest niezmiernie szeroki. Chętnie sięga również po literaturę piękną i poezję, zarówno polską, jak i zagraniczną. Czasem cytuje utwory klasyków polskiej poezji, najczęściej romantyków, a wśród nich Norwida. Istnieje zresztą wspaniałe przemówienie poświęcone Norwidowi, z okazji symbolicznego sprowadzenia jego prochów na Wawel (wygłoszone w Watykanie 1 lipca 2001 r.), które świadczy o wielkim znawstwie jego twórczości.

- Czy wiadomość o tym, iż Papież pracuje nad poematem, wywołała poruszenie w Watykanie? Ile osób o tym wiedziało?

- O pracy nad poematem wiedzieli jego najbliżsi współpracownicy i bardzo wąskie grono przyjaciół Ojca Świętego. Wiadomość o istnieniu utworu nie wywołała jakiegoś szczególnego poruszenia - raczej radość, że Ojciec Święty wciąż zaskakuje poszukiwaniem nowych form wypełniania Piotrowej misji głoszenia Ewangelii i umacniania wiary.

- Kto będzie polskim wydawcą utworu?

- Wydawca prosił, aby go nie ujawniać do chwili opublikowania tego dzieła. A w Krakowie dlatego, że - jak sądzę - jest to jakieś nawiązanie do dawnej tradycji. O ile się nie mylę, wszystkie wcześniejsze utwory literackie Karola Wojtyły miały swoją pierwszą edycję w tym mieście.

(KAI)