Kościołowi chętnie przypisuje się zachowawczość, jeśli nie gorzej: rezerwę wobec nauki, a nawet zacofanie. Gdy do boju w XX wieku ruszyły ideologie totalitarne - jedna pod hasłem radykalnego nacjonalizmu, druga - radykalnego internacjonalizmu, tzw. postępowcy (których nie brakowało wśród z pozoru ludzi światłych) poddali się nowinkom. Dotyczy to postawy wobec ideologii marksistowskiej, łącznie z praktyką stalinowską. Temat to powszechnie znany również z naszego podwórka. Iluż dało się zwieść mrzonkom o zbudowaniu raju na ziemi, a potem iluż poszło dla kariery na współpracę z komunistycznym reżimem. Na tym tle zachowawczość Kościoła czy - jak chcieli komuniści, reakcyjność, np. reakcyjność hierarchów, z Prymasem Stefanem Kardynałem Wyszyńskim, nabiera wymiarów odwagi, bohaterstwa. Zachowawczość, czyli wierność zasadom przeradzała się w proroczość. Wykazał to we wspaniałym szkicu kard. Miloslav Vlk (przewodniczący Konferencji Episkopatów Europy) podczas wrześniowego Kongresu Kultury Chrześcijańskiej w KUL.
To Kościół od dawien dawna uczy, jak nie żyć w kłamstwie i nienawiści, kto zboczył z tej drogi, popadł w świat kłamstwa i sprzeniewierzania się sobie. Ta proroczość Kościoła sięga zresztą czasów wcześniejszych. Już dwa lata przed publikacją Manifestu Komunistycznego Pius IX potępił w encyklice "naukę" zwaną komunizmem, która "gdyby kiedyś zdobyła władzę, spowodowałaby rozkład praw, warunków życia i majątku wszystkich, a nawet całkowite rozbicie ludzkiej społeczności". W końcu XIX wieku papież Leon XIII ogłasza, że "nikt nie może bezkarnie grzeszyć przeciwko godności człowieka, wobec którego sam Bóg postępuje z wielkim szacunkiem, ani też przeszkadzać mu w dążeniu do doskonałości, która pozostaje w harmonii z wiecznym życiem w niebie". Było to prorocze ostrzeżenie przed rewolucją rosyjską - zauważa kard. Vlk. Potem papież Pius XI ogłosił encyklikę, w której ukazał nieludzką twarz kolektywistycznego socjalizmu. Był rok 1930, stalinizm tworzył właśnie ludobójczą epokę. Pius XI już w 1931 r. dostrzegł "pogańskie czczenie państwa" przez ideologię faszystowską, a kilka lat później pisał o ateistycznym komunizmie, który pozbawia osobę ludzką wolności i godności.
Każdy z nas ma prawo wyboru. Często jednak, aby nie dać się zwieść, aby nie żyć w kłamstwie i nienawiści, warto sięgać do skarbca doświadczeń i wskazań. Można je łatwo znaleźć. Felietonista radę tę odnosi nie do czasów minionych, byłaby to rada spóźniona, mógłby ją skierować także pod własnym adresem. Dobrze byłoby jednak, abyśmy chrześcijańskie korzenie odnosili do przyszłości! Prawo wolnego wyboru nie zwalnia od porzucenia dziedzictwa błędów. Nie pogardzajmy " nauką i macierzyńskimi ostrzeżeniami Kościoła", jak mówił Pius XI. Tak w sprawach codziennych, jak i publicznych.