ANNA WYSZYŃSKA: - Po roku 90. w Polsce powstawało wiele ruchów, stowarzyszeń i innych organizacji kościelnych. Jan Paweł II odnosił się do tego zjawiska bardzo życzliwie i nazywał je wiosną Kościoła. Czy odczuliśmy tę „wiosnę” także w naszej archidiecezji?

KS. DARIUSZ NOWAK: - Rada Ruchów, Stowarzyszeń i Bractw Archidiecezji Częstochowskiej zrzesza dużo, bo ponad 50 różnych wspólnot. Większość powstała lub odrodziła się po roku 90. Organizacje kościelne powstawały w tamtych latach jak grzyby po deszczu. Było ich tak wiele, że w 1995 r. powołano dla nich forum wspólnego działania - Radę Ruchów, Stowarzyszeń i Bractw Archidiecezji Częstochowskiej. Ich wzmożona aktywność była możliwa, ponieważ zostały zlikwidowane ograniczenia stawiane wcześniej organizacjom kościelnym przez władze państwowe. Te ograniczenia, a mówiąc wprost prześladowania spowodowały, że niektóre organizacje mają burzliwą historię. Np. Klub Inteligencji Katolickiej powstał w naszej diecezji w roku 1980, ale w 1981 r. został decyzją władz zawieszony, a w 1983 r. rozwiązany. Ponownie powołano go w 1989 r. Ruch Światło-Życie istniał od 1974 r., ale działał trochę w podziemiu - tzn. w różnych ośrodkach kościelnych organizowano oazy dla młodzieży, studentów czy dla małżeństw, tyle, że funkcjonowały one pod nazwą wakacyjnego wypoczynku lub rekolekcji. Również Rycerstwo Niepokalanej czy Franciszkański Zakon Świeckich w latach PRL działały dość dyskretnie. Nowa sytuacja spowodowała, że w latach 90. przeżywaliśmy wspomnianą wiosnę.

- Jaka jest rola Rady - integrowanie organizacji, inicjowanie działań?

- Wraz z ukonstytuowaniem się Rady została przyjęta Karta Rady określająca zakres jej działania. Jest w niej zapis, że Rada nie będzie organizować działań wspólnot, które zrzesza, ale je koordynować. Jeżeli natomiast inicjuje jakieś przedsięwzięcia, to tylko takie, pod którymi mogą się podpisać wszystkie wspólnoty. W ciągu roku mamy zwykle trzy spotkania: 6 stycznia - uroczystość Objawienia Pańskiego, która jest świętem ruchów i stowarzyszeń kościelnych, okres Nowenny do Ducha Świętego, kiedy w różnych kościołach trwa modlitwa poszczególnych wspólnot, oraz Forum Ruchów, Stowarzyszeń i Bractw, które organizujemy na przełomie roku liturgicznego. Forum odbywa się pod koniec roku w Centrum Duchowości „Święta Puszcza” w Olsztynie k. Częstochowy.

- Stowarzyszenia, ruchy i bractwa mają różne cele i formy działania: od modlitewno-kontemplacyjnych po sportowo-rekreacyjne. Czy można je jakoś pogrupować?

- Rada Ruchów, Stowarzyszeń i Bractw ukształtowała się na bazie siedmiu charyzmatów, na wzór siedmiu darów Ducha Świętego. Dlatego postanowiliśmy, by nasze wspólnoty także pogrupować w układzie siódemki. Pierwsza grupa to wspólnoty o charyzmacie charytatywnym. Należą do nich m.in. Caritas, Federacja Organizacji i Wspólnot Dobroczynnych „Betel”, Katolickie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich, Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej. Druga to ruchy i stowarzyszenia ewangelizacyjne, jak np. stowarzyszenie „Nowa ewangelizacja”, Odnowa w Duchu Świętym, Ruch Światło-Życie czy Wieczerniki Miłosierdzia Bożego. Mamy kilka stowarzyszeń i bractw o charakterze kontemplacyjnym, jak np. Franciszkański Zakon Świeckich czy Świecki Zakon Karmelitów Bosych, które mają zasięg ogólnopolski, ale mamy też wspólnoty o charakterze lokalnym, jak Bractwo Krzyża Świętego działające przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Częstochowie czy Kalwaryjskie Bractwo Męki Pańskiej w Praszce.

- W naszej archidiecezji jest szereg wspólnot o charyzmacie maryjnym.

- Tak, to m.in. Jasnogórska Sodalicja Mariańska, Ruch Pomocników Maryi Matki Kościoła, Legion Maryi, Bractwa Różańcowe, Stowarzyszenie Rycerstwo Niepokalanej, Jasnogórska Rodzina Różańcowa.
Wymieńmy jeszcze grupę wspólnot o charakterze oświatowo-wychowawczym, a wśród nich Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, wspomniany wcześniej Klub Inteligencji Katolickiej, Salezjańską Organizację Sportową, Stowarzyszenie Przyjaciół Szkół Katolickich. Widoczna jest również aktywność wspólnot o charakterze prorodzinnnym, takich jak Arcybractwo Najświętszej Rodziny, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, Wspólnota Przymierza Rodzin „Mamre” czy Domowy Kościół Ruchu Światło-Życie. Siódmą grupę stanowią ruchy, stowarzyszenia i bractwa społeczne. Są to Akcja Katolicka, „Civitas Christiana”, Unia Laikatu Katolickiego, Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy.

- Czy te przykłady są zarazem zaproszeniem dla czytelników do zastanowienia się, czy w jakimś obszarze działania mógłbym się sprawdzić, która wspólnota jest mi najbliższa?

- Oczywiście. Trudno byłoby wymienić wszystkie wspólnoty działające w archidiecezji, ale wiele z nich ma strony internetowe i tą drogą można zapoznać się z ich historią, celem i formami działania, nawiązać kontakt.

- Po latach aktywności, po wspomnianej wiośnie wspólnot, odczuwany jest pewien regres.

- Zbliża się Rok Wiary. Jest to szerokie pole do działania dla duszpasterskich rad parafialnych oraz możliwość, by odnowić oblicze parafii poprzez aktywizację wspólnot, by - jak mówił Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki - parafia stała się wspólnotą wspólnot. Najbliższa okazja do spotkania: w dniach od 18 do 27 maja br. odbędą się w 9 kościołach Częstochowy nasze czuwania w ramach Nowenny do Ducha Świętego, zakończone w niedzielę 27 maja o godz. 15.00 w Archikatedrze wspólną Eucharystią celebrowaną pod przewodnictwem abp Wacława Depo metropolity częstochowskiego i Marszem dla Życia i Rodziny - z Archikatedry na Jasną Górę. Zapraszamy!

Więcej informacji na stronach:
www.rr.czest.pl oraz www.marsz.czest.pl.