Idąc z duchem czasu, Centrum Psychologiczno-Pastoralne „Metanoia” w Płocku postanowiło rozszerzyć swoją działalność o pomoc psychologiczną drogą internetową. Wysłanie e-maila na adres: pomoc.metanoia@op.pl może być dobrą formą kontaktu z doradcą, który wskaże możliwe rozwiązania problemu. Celem niniejszego artykułu jest zaznajomienie Czytelników „Niedzieli Płockiej” z tą stosunkowo nową formą usług psychologicznych.
Posługiwanie się komputerem połączonym z Internetem jest obecnie bardzo powszechnym zjawiskiem. Cybersieć stanowi bogate źródło informacji. Jest także ważnym narzędziem komunikacji międzyludzkiej. Wszystko to sprawia, iż istnieje możliwość skutecznego wykorzystania Internetu w realizacji rozmaitych zadań psychopedagogicznych.

Internet - źródło informacji psychologicznych

Stosowanie Internetu w usługach psychologicznych przybiera różne formy. W sieci można znaleźć strony z zakresu promocji zdrowia psychicznego, informacje na temat funkcjonowania człowieka w różnych sytuacjach życiowych i rolach społecznych. Internet jest również bogatym źródłem informacji o prowadzonych badaniach psychologicznych, o nowych publikacjach czy o zaburzeniach psychicznych. Serwery naukowe stanowią miejsce wymiany doświadczeń między fachowcami o nowych lekach, technikach terapeutycznych itp. Rozwija się także sieć stron usługowych, dzięki którym można uzyskać poradę specjalisty. Również w polskim Internecie pojawiły się strony oferujące usługi psychologiczne (porady, psychotesty) oraz zawierające informacje z zakresu psychologii (książki, artykuły).
Doświadczenia w stosowaniu różnego rodzaju usług psychologicznych i medycznych za pomocą środków masowego przekazu sięgają XX wieku. Porad udzielano wtedy w czasopismach, poprzez radio, telewizję i telefon. Pojawienie się Internetu znacznie ułatwiło korzystanie z pomocy psychologicznej. Pierwsze wykorzystanie cybersieci w świadczeniu konkretnych usług psychologicznych miało miejsce już w latach 70. ubiegłego stulecia.

Kontakt z fachowcem przez Internet

Kontakt z psychologiem w sieci może mieć miejsce za pomocą popularnych komunikatorów internetowych, poczty elektronicznej, czatów ze specjalistą. Pomoc psychologiczna przez Internet ma charakter konsultacji; odpowiada na konkretne pytania i stanowi wsparcie w trudnych momentach. Pozwala zrozumieć motywy różnych zachowań i towarzyszące im uczucia. „Cyberpsycholog” może poradzić w sprawie radzenia sobie ze stresem, efektywnej nauki, wyboru studiów czy zawodu, w podjęciu jakiejś decyzji, w sytuacjach kryzysu w relacjach z innymi osobami. Porady on-line są też dobrą formą uzupełniającą psychoterapię tradycyjną. Należy jednak pamiętać, że pomoc przez Internet nie może jej zastąpić. Nie jest wystarczająca dla osób przeżywających poważne kryzysy lub cierpiących na poważne zaburzenia psychiczne.
Na ocenę efektywności pomocy psychologicznej w sieci jest jeszcze za wcześnie ze względu na krótką historię tej formy działalności i ograniczoną liczbę osób, które do tej pory skorzystały z tej formy konsultacji. Niemniej jednak wyniki sondażu G. Rice z 1997 r. wskazują, że 50% osób stwierdziło, iż pomoc on-line jest potrzebna i efektywna. Z kolei ABC’s of Internet Therapy przytacza dane, według których ponad 90% osób korzystających z takiej formy pomocy ocenia ją pozytywnie i twierdzi, że im pomogła. Efektywność ta zależy od czynników związanych zarówno z psychologami, jak i klientami; od poziomu orientacji klientów w zakresie obsługi komputerów i podstawowych programów internetowych, przekonania o sensowności tej formy pomocy, poziomu zaufania do samego siebie i do fachowców, gotowości otwierania się i mówienia o istotnych problemach, chęci współpracy z terapeutą, charakteru problemu i właściwości psychicznych klienta. W badaniach Sknedera z 1999 r. uzyskane rezultaty potwierdziły pozytywne zmiany u osób korzystających z porad przez Internet w porównaniu z osobami, które z takiej pomocy nie korzystały.

Wady i zalety pomocy on-line

Prowadzone badania pozwoliły na sformułowanie szeregu wad i zalet pomocy psychologicznej on-line. Do wad można zaliczyć: konieczność posiadania komputera z połączeniem sieciowym oraz znajomość jego obsługi, brak stabilności w funkcjonowaniu sprzętu i programów, brak możliwości szybkiej interwencji ze strony osoby pomagającej w razie potrzeby, niepewność co do poprawnego opisania problemu i interpretacji odpowiedzi, izolację klienta od świata zewnętrznego, ograniczenie w stosowaniu różnych technik diagnostycznych i terapeutycznych, brak wiarygodnych informacji zwrotnych o stanie klienta, niemożność zwrócenia uwagi na sygnały niewerbalne, które klient wysyła.
Dobre strony korzystania z usług psychologicznych on-line to: zwiększenie zakresu i popularności usług psychologicznych; komfort - klient oszczędza czas i wysiłek (ma to szczególne znaczenie dla osób starszych, chorych, niepełnosprawnych, opiekujących się dziećmi, mieszkańców małych miast i wsi). Za pomocą pisania można też pokonać trudności w werbalizacji problemów oraz poczucie wstydu wynikające z bezpośredniego spotkania z psychologiem, bowiem kontakt pośredni daje poczucie bezpieczeństwa, anonimowość.
Samo pisanie o doświadczanych trudnościach może pełnić rolę terapeutyczną na równi z rozmawianiem o nich czy ich odgrywaniem. Pisanie zmniejsza skłonność do nieśmiałości czy zakłopotania. Pozwala na bardziej obiektywny wgląd we własne problemy i towarzyszące emocje; umożliwia zdystansowanie się do własnych lęków. Badania naukowe potwierdzają, iż pisanie o swoich emocjach zmniejsza między innymi częstość wizyt u lekarzy, ciśnienie krwi oraz poziom stresu w związku z doznanymi wydarzeniami traumatycznymi. Zatem, jak widać, ubieranie swych trosk w słowa może mieć zbawienny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne.
Internet może być wykorzystywany w różnych działaniach i usługach psychologicznych zarówno jako pomoc podstawowa lub uzupełniająca, jak i wspomagająca tradycyjne formy pomocy. Centrum Psychologiczno-Pastoralne „Metanoia” w Płocku zaprasza do skorzystania z tej nowej formy kontaktu z psychologiem. Pisząc e-mail na adres: pomoc.metanoia@op.pl z pewnością uzyskają Państwo poradę, wsparcie w trudnych momentach i ewentualne wskazówki, gdzie się zgłosić, by uzyskać pomoc psychologiczną, pedagogiczną, duchową czy prawniczą.