Reklama

Tragedia XX wieku

„Człowiek człowiekowi... Obozy na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie w latach 1939-1945” - od 10 grudnia we wrocławskim Muzeum Narodowym czynna jest przejmująca wystawa przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Eksponowane są m.in. przedmioty należące do więźniów obozu Gross-Rosen (obecnie Rogoźnica) koło Strzegomia, którzy pracowali niewolniczo na terenie całego Dolnego Śląska. To oni drążyli potężne korytarze wewnątrz Gór Sowich. Część olbrzymiego kompleksu „Riese” („Olbrzym”) udostępniana jest obecnie do zwiedzania.
Filie obozu Gross-Rosen działały nawet na terenie Wrocławia.
W 1945 r., gdy wojna miała się już ku końcowi, więźniów ewakuowano w głąb Niemiec, do innych obozów. Ewakuacja przeszła do historii jako „marsz śmierci lub „pochód głodu i śmierci”. Na terenie cmentarza w Chełmsku Śląskim koło Krzeszowa w powiecie kamiennogórskim jest zbiorowa mogiła 77 więźniów. Przez Chełmsko prowadziły dwie drogi ewakuacyjne więźniów od miejscowości Wolfsberg czyli Włodarz w Górach Sowich do Trautenau, czyli Trutnova w Republice Czeskiej i prawdopodobnie do KL Mauthausen, a obejmowały więźniow KL Gross-Rosen umieszczonych w obozach tworzących AL Riese w masywie Osówki, gdzie hitlerowcy budowali tak zwane podziemne miasto. Śmierć ofiar nastąpiła na skutek chorób, głodu i zimna. Więźniowie byli różnej narodowości (na podstawie stwierdzonych oznak obozowych) i nie pochodzili z Oświęcimia (nie mieli wytatuowanych numerów). Ponadto był w Chełmsku od 1940 r. obóz pracy dla więźniów zatrudnianych głównie w okolicznych gospodarstwach rolnych i miejscowych tkalniach. Jak pisze J. Lubieniecki w monografii Z dziejów ziemi kamiennogórskiej, pod koniec wojny pracowali również w Chełmsku Śl. więźniowie z filii Gross-Rosen w Kamiennej Górze. Ostatni okres istnienia tego podobozu pochłonął najwięcej ofiar.
Według danych IPN-u, ofiarą systemów totalitarnych w XX wieku padło ok. 200 milionów ludzi. Po raz pierwszy w historii ludzkości eksterminacji dokonano na skalę masową, używając zdobyczy techniki i przy wykorzystaniu aparatu państwowego.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2005-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Dzisiejsza przypowieść, mimo takich czy innych trudności, jest pełna nadziei

2026-09-16 13:22

[ TEMATY ]

rozważania

O. prof. Zdzisław Kijas

pl.wikipedia.org

"Przypowieść o robotnikach w winnicy"

Przypowieść o robotnikach w winnicy

Dzisiejsza przypowieść, mimo takich czy innych trudności, jest pełna nadziei. Któż z nas, patrząc uczciwie na swoje życie, może powiedzieć, że pracuje dla Pana od pierwszej godziny?

Jezus opowiedział swoim uczniom następującą przypowieść: «Królestwo niebieskie podobne jest do gospodarza, który wyszedł wczesnym rankiem, aby nająć robotników do swej winnicy. Umówił się z robotnikami o denara za dzień i posłał ich do winnicy. Gdy wyszedł około godziny trzeciej, zobaczył innych, stojących na rynku bezczynnie, i rzekł do nich: „Idźcie i wy do mojej winnicy, a co będzie słuszne, dam wam”. Oni poszli. Wyszedłszy ponownie około godziny szóstej i dziewiątej, tak samo uczynił. Gdy wyszedł około godziny jedenastej, spotkał innych stojących i zapytał ich: „Czemu tu stoicie cały dzień bezczynnie?” Odpowiedzieli mu: „Bo nas nikt nie najął”. Rzekł im: „Idźcie i wy do winnicy”. A gdy nadszedł wieczór, rzekł właściciel winnicy do swego rządcy: „Zwołaj robotników i wypłać im należność, począwszy od ostatnich aż do pierwszych”. Przyszli najęci około jedenastej godziny i otrzymali po denarze. Gdy więc przyszli pierwsi, myśleli, że więcej dostaną; lecz i oni otrzymali po denarze. Wziąwszy go, szemrali przeciw gospodarzowi, mówiąc: „Ci ostatni jedną godzinę pracowali, a zrównałeś ich z nami, którzy znosiliśmy ciężar dnia i spiekotę”. Na to odrzekł jednemu z nich: „Przyjacielu, nie czynię ci krzywdy; czyż nie o denara umówiłeś się ze mną? Weź, co twoje, i odejdź. Chcę też i temu ostatniemu dać tak samo jak tobie. Czy mi nie wolno uczynić ze swoim, co chcę? Czy na to złym okiem patrzysz, że ja jestem dobry?” Tak ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi».
CZYTAJ DALEJ

Pod prąd – Redaktor naczelny o jubileuszu „Niedzieli” w Radiu Jasna Góra

2026-09-16 14:13

[ TEMATY ]

100‑lecie "Niedzieli"

Redakcja

– Aresztujemy księdza dlatego, że „Niedziela” jest wszędzie – miał usłyszeć od funkcjonariusza bezpieki ks. Antoni Marchewka, trzeci redaktor naczelny tygodnika. Sto lat historii „Niedzieli” to nie tylko jubileusz, ale także wojna, więzienie, cenzura i walka o możliwość mówienia własnym głosem. O tym, jak zachować ten charakter w XXI wieku, mówił w Radiu Jasna Góra ks. Jarosław Grabowski, obecny redaktor naczelny pisma.

– Historia „Niedzieli” to historia dziejów Polski – podkreślał. W czasie wojny wydawanie tygodnika przerwał niemiecki okupant. Po wojnie pismo wróciło, ale szybko znalazło się pod presją komunistycznej cenzury. Ksiądz Antoni Marchewka został aresztowany, a w więzieniu przy Rakowieckiej dzielił celę z Władysławem Bartoszewskim. W 1953 r. ukazał się ostatni numer przed wieloletnią przerwą. Jednym z powodów konfliktu z władzami była odmowa opublikowania telegramu po śmierci Józefa Stalina.
CZYTAJ DALEJ

Rozpoczęła się rozprawa odwoławcza ws. zabójstwa ks. Grzegorza Dymka

2026-09-17 14:14

[ TEMATY ]

śp. ks. Grzegorz Dymek

rozprawa

odwoławcza

Karol Porwich/Niedziela

Ks. Grzegorz Dymek

Ks. Grzegorz Dymek

Przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach rozpoczęła się w czwartek rozprawa odwoławcza Tomasza J., oskarżonego o zabójstwo ks. Grzegorza Dymka, proboszcza parafii NMP Fatimskiej w Kłobucku. Orzekający w I instancji Sąd Okręgowy w Częstochowie skazał J. na 20 lat więzienia.

Ks. Dymek zginął w lutym 2025 r. podczas napadu na plebanię. Miał 58 lat.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję