Reklama

Kościół w dziejach Rzeszowa

Świątynia bernardyńska

Niedziela rzeszowska 35/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kościół, rozumiany jako budowla, jest przede wszystkim miejscem spotkania człowieka z Bogiem. Z tego też względu odgrywa niezwykle istotną rolę w procesie wiary. Może on jednak stanowić cenne dziedzictwo kultury religijnej lokalnej społeczności. Oba te znaczenia odnieść można do drugiej pod względem chronologicznym świątyni rzeszowskiej, kościoła pw. Wniebowzięcia Matki Bożej, znanego bardziej jako kościół bernardynów.
Ta murowana budowla wzniesiona została w latach 1624-29 na miejscu wcześniejszych, drewnianych kaplic, związanych z kultem Cudownej Figury Matki Bożej. Jej fundatorem był ówczesny właściciel Rzeszowa, Mikołaj Spytek Ligęza.
Nowa świątynia założona została na planie krzyża łacińskiego z kopułą i dwoma bocznymi kaplicami, utworzonymi z ramion transeptu, oraz kaplicą podziemną pod prezbiterium. Stylowo łączy ona w sobie elementy renesansowe i wczesnego baroku. Z całego kompleksu kościelno - klasztornego swymi rozmiarami wyróżnia się wieża licząca 47,5 m wysokości. Należy tu nadmienić, iż zewnętrzny wygląd świątyni bernardyńskiej przezcały czas jej istnienia nie uległ istotnym zmianom. Prowadzone remonty, związane m.in. z odnawianiem ścian, czy uszkodzonych części dachów, nie wpłynęły istotnie na wygląd architektoniczny kościoła.
Wystrój wewnętrzny świątynia zawdzięcza mecenatowi rodu Ligęzów i Lubomirskich i operatywności miejscowych zakonników, wspieranych finansowo przez lokalną społeczność.
Do pierwotnego wyposażenia kościoła należy ołtarz główny i ołtarzyk św. Krzyża, powstałe z fundacji M. S. Ligęzy. Pierwszy, w swej zasadniczej części zawiera alabastrową płaskorzeźbę, przedstawiającą opłakiwanie Chrystusa po zdjęciu z krzyża. Otoczony jest siedmioma drewnianymi płaskorzeźbami ze scenami z Męki Pańskiej. Drugi, umieszczony pierwotnie w podziemnej krypcie, a następnie w 1910 r., po odnowieniu, w korytarzu przykościelnym, zawiera w swej centralnej części postać Chrystusa na krzyżu.
Boczne kaplice świątyni zostały dedykowane Chrystusowi Cierpiącemu i Matce Bożej. Pierwsza, umieszczona w północnym ramieniu transeptu, swój wystrój wewnętrzny otrzymała w drugiej połowie XVIII w. Głównym elementem jej wyposażenia jest ołtarz barokowy z obrazem Chrystusa Biczowanego. Druga, znajdująca się w południowym ramieniu transeptu, utrzymana w stylu barokowo - rokokowym zawiera najcenniejszą pamiątkę świątyni - cudowną figurę Matki Bożej Wniebowziętej.
W kościele znajdują się pochodzące z II poł. XVIII w. cztery barokowe ołtarze: św. Franciszka z Asyżu, św. Antoniego z Padwy, św. Józefa i św. Jana z Dukli.
W ciągu swych wielowiekowych dziejów rzeszowski kościół bernardyński pełnił różne funkcje. Oczywiście przez cały czas był przede wszystkim świątynią sanktuaryjną oraz kościołem zakonnym. W pierwszym okresie stanowił też ważny element systemu obronnego Rzeszowa. Od 1970 r. pełni również rolę świątyni parafialnej.
Bernardyni, kustosze tego kościoła, oprócz zabiegów duszpasterskich, dbają nieustannie o należyty jego stan. Wyraża się to głównie w podejmowanych remontach i pracach restauracyjnych jego wewnętrznego wystroju. Dzięki tym staraniom świątynia bernardyńska jest dziś nie tylko pięknym i cennym, ale także zadbanym obiektem sakralnym. Niegdyś ważny element fortyfikacji miejskich, dzisiaj świątynia Patronki Rzeszowa. Jest ona jedną z najbardziej charakterystycznych i wartościowych budowli miasta.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jeśli jesteś w podróży, to post piątkowy cię nie obowiązuje? Prawda czy mit?

2026-03-12 21:04

[ TEMATY ]

post

wstrzemięźliwość

Adobe Stock

"Jeśli jesteś w podróży, to post piątkowy cię nie obowiązuje" – czy słyszałeś kiedyś podobne zdanie? Zapewne tak. Problem w tym, że to nieprawda.

Fragment książki Wiara bez fejków. Między pobożnością a nieporozumieniem ks. Piotr Piekart. Książka do kupienia w naszej księgarni!: ksiegarnia.niedziela.pl.
CZYTAJ DALEJ

Dzisiejsza Ewangelia opisuje egzorcyzm

2026-02-13 10:21

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Jr 7,23-28 należy do części mowy Jeremiasza związanej z krytyką fałszywego poczucia bezpieczeństwa opartego na samych czynnościach świątynnych. Prorok przemawia w Jerozolimie przed upadkiem miasta. Tekst wraca do polecenia podstawowego, aby słuchać głosu Boga. Hebrajskie szema oznacza przyjęcie słowa jako zobowiązania i wykonanie. Pojawia się formuła: „Będę wam Bogiem, a wy będziecie moim ludem”. W Pięcioksięgu ta formuła opisuje relację, która obejmuje całe życie, a Jeremiasz przywołuje ją w chwili próby. Motyw „chodzenia drogami” ma język znany z tradycji deuteronomistycznej. Droga staje się obrazem wyborów powtarzanych każdego dnia. Wersety wspominają wyjście z Egiptu jako początek tej historii. Bóg mówi też o prorokach jako o „sługach”, posyłanych „dzień po dniu”, co w księdze Jeremiasza odsłania Bożą wytrwałość. Diagnoza proroka ma ostre słowa. Lud nie nadstawia ucha, cofa się, a „twardy kark” pokazuje upór zwierzęcia, które wyrywa się spod jarzma. Zamiast iść naprzód, człowiek idzie wstecz w stronę dawnych nawyków. Finał stwierdza: „Przepadła wierność, znikła z ich ust”. W hebrajskim stoi tu emunah, słowo o znaczeniu stałości i wiarygodności. Zwrot o „ustach” dotyka mowy, która przestaje służyć prawdzie, więc zanika też zdolność przyjęcia pouczenia. Tertulian, komentując przypowieść o wielkiej uczcie, cytuje Jer 7,23-24 jako „zaproszenie Boga” i „odmowę ludu”. Umieszcza ten fragment w obrazie Boga, który posyła wezwanie, a człowiek odpowiada milczeniem lub wymówką. Słowo „pouczenie” oddaje hebrajskie (musar), znane także z Księgi Przysłów. Oznacza wychowanie przez napomnienie i korektę, a nie sam wykład.
CZYTAJ DALEJ

Spotkanie z autorką książki o niezłomnej lekarce

2026-03-13 11:05

[ TEMATY ]

Świebodzin

poradnictwo rodzinne

Dr Genowefa Abłażej

Muzeum Regionalne

Karolina Krasowska

Historia dr Genowefy Abłażej zainspirowała Walentynę Galimowską

Historia dr Genowefy Abłażej zainspirowała Walentynę Galimowską

W Muzeum Regionalnym w Świebodzinie 12 marca miało miejsce spotkanie autorskie z Walentyną Galimowską, autorką książki o dr Genowefie Abłażej - wielkiej obrończyni życia poczętego, która współtworzyła poradnictwo rodzinne na naszych ziemiach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję