„Pragniemy wyrazić z całym Kościołem katolickim w Polsce wdzięczność i uwielbić Boga w Trójcy Świętej Jedynego za włączenie w minionych wiekach wszystkich pokoleń naszych rodaków w nurt życia wiecznego” – czytamy m.in. w nowym Akcie Zawierzenia Matce Bożej Episkopatu w jedności z Kościołem w Polsce i z Polonią w 1050. rocznicę Chrztu Polski.

Wypowiedzenie nowego aktu zawierzenia w rocznicę chrztu Polski stanowi nawiązanie do wydarzeń z 3 maja 1966 r. kiedy to Episkopat Polski pod przewodnictwem Prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego dokonał oddania Maryi za wolność Kościoła w Polsce i na świecie. W Akcie Milenijnym określone zostały dwa cele tego oddania: ubezpieczenie Kościoła na drugie tysiąclecie chrześcijaństwa i przekazanie nienaruszonej wiary kolejnym pokoleniom Polaków. Najlepiej można było to uczynić w dłoniach Matki Najświętszej, której opieki naród nasz nieustannie w swoich dziejach doświadczał.

Akt Milenijny na co dzień znajduje się w specjalnej tubie obok Cudownego Obrazu. W związku z jubileuszem 50-lecia Paulini zdecydowali się wyjąć ten dokument i pokazać go pielgrzymom. Pokazane jest także breve papieża Pawła VI czyli pismo zawierające najwyższą aprobatę dla tego aktu.

Oba dokumenty wystawione są w specjalnych gablotach w Sali Rycerskiej i można je oglądać do dzisiejszego wieczora. Potem ponownie zostaną złożone w specjalnej tubie i wraz z nowym aktem zawierzenia Polaków Jasnogórskiej Maryi z 2016 r. zawisną znów obok Wizerunku Matki Bożej.

Wystawie Aktu Milenijnego i papieskiego breve towarzyszy filmowa prezentacja archiwalnych zdjęć z uroczystości z 3 maja 1966.

Nawiązaniem do wydarzeń milenijnych jest również wystawa „Idącym w przyszłość” przygotowana przez Instytut Prymasa Wyszyńskiego. Ekspozycja zawiera 27 fotogramów z obchodów Sacrum Poloniae Millenium w istniejących wówczas diecezjach polskich. Wystawa umieszczona jest na murach wzdłuż wejścia do Sanktuarium od strony parkingu głównego.

Liturgiczne obchody uroczystości Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski na Jasnej Górze rozpoczęły się już w niedzielę, 1 maja Mszą św. w Kaplicy Matki Bożej o godz. 17.00. Po Eucharystii został zaprezentowany Milenijny Akt oddania Matce Bożej z 1966 roku. Po czym odbyła się ostatnia z debat z cyklu „Raport Jasnogórski 2016” zatytułowana „Weź w opiekę naród cały”.

Dziś, 3 maja główną sumę odpustową na szczycie Jasnej Góry o godz. 11.00 celebrować ma abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, który wygłosi też kazanie. Bezpośrednim przygotowaniem do Mszy św. z Aktem Zawierzenia Matce Bożej będzie misterium słowa „Maryja w dziejach narodu polskiego” prowadzone przez Instytut Prymasa Wyszyńskiego.

Na program jasnogórskich uroczystości ku czci Królowej Polski złożą się także o godz.14.00 Droga Krzyżowa po Wałach Jasnej Góry, o 16.15 różaniec w Kaplicy Matki Bożej. O godz. 18.30 rozpocznie się procesja eucharystyczna po wałach, a o 19.00 Msza św. na Szczycie z homilią abp Wacława Depo, metropolity częstochowskiego. Uroczystość zakończy Apel Jasnogórski z udziałem Wojska Polskiego pod przewodnictwem biskupa polowego Józefa Guzdka.

Tytuł Matki Bożej jako Królowej narodu polskiego sięga drugiej połowy XVI wieku. Grzegorz z Sambora, renesansowy poeta, nazywa Maryję Królową Polski i Polaków. Teologiczne uzasadnienie tytułu "Królowej" pojawia się w XVII wieku po zwycięstwie odniesionym nad Szwedami i cudownej obronie Jasnej Góry, które przypisywano wstawiennictwu Maryi.

Wyrazicielem tego przekonania Polaków stał się król Jan Kazimierz, który 1 kwietnia 1656 roku w katedrze lwowskiej przed cudownym obrazem Matki Bożej Łaskawej obrał Maryję za Królową swoich państw, a Królestwo Polskie polecił jej szczególnej obronie.

Obchodzona 3 maja uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski została ustanowiona na prośbę biskupów polskich po odzyskaniu niepodległości po I wojnie światowej. Jednak już papież Pius X w 1908 r. zezwolił na wpisanie wezwania „Królowo Polski” na stałe do Litanii loretańskiej. W tym samym roku ustanowił też dla diecezji lwowskiej święto Królowej Polski. Po zakończeniu I wojny światowej, po uzyskaniu niepodległości przez Polskę biskupi zwrócili się do Stolicy Apostolskiej z prośbą rozszerzenia tego święta na całą Polskę. Jako datę zaproponowano dzień 3 maja, na pamiątkę pierwszej polskiej Konstytucji, która realizowała część ślubowań króla Kazimierza.

Papież Benedykt XV zatwierdził święto dla Kościoła w Polsce w 1920 r. Jest ono obchodzone w całym kraju oficjalnie od 1923 r., kiedy to papież Pius XI w 1923 roku na prośbę biskupów zatwierdził święto Maryi Królowej Polski na dzień 3 maja. W 1962 r. Jan XXIII ogłosił Maryję - Królowę Polski główną patronką i niebieską opiekunką naszego narodu. Od 1992 r. (tak, jak w okresie międzywojennym) dzień ten jest świętem narodowym Polski – dla upamiętnienia zarówno uchwalenia Konstytucji w r. 1791, jak i święta Królowej Polski.