Czy testament zawsze jest ważny? Co musi zawierać, by był ważny?

odpowiedź eksperta Z punktu widzenia prawa testament jest jednostronną czynnością prawną, w której testator, czyli autor testamentu, osobiście dokonuje rozporządzenia swoim majątkiem na wypadek śmierci. Testament jest więc dokumentem, w którym spadkodawca umieszcza swoją ostatnią wolę i powołuje do spadku wybrane przez siebie osoby fizyczne lub prawne, tym samym tworząc ustawowy krąg dziedziczenia.

Testamenty występują w formach zwykłych i szczególnych.

Testamenty zwykłe są najbardziej popularnymi formami rozporządzenia majątkiem na wypadek śmierci, a mają zastosowanie w standardowych sytuacjach, gdy nie zachodzą nagłe i nieprzewidziane zdarzenia. Każda z form jest sobie równa i wywiera takie same skutki.

Testamenty zwykłe to testament własnoręczny (holograficzny), a także testament notarialny i testament urzędowy (allograficzny).

Testament własnoręczny musi być, jak nazwa wskazuje, spisany własnoręcznie, opatrzony podpisem i datą. Nie można sporządzić tego testamentu maszynowo czy na komputerze, a następnie go wydrukować. Testament holograficzny (własnoręczny) będzie ważny tak długo, aż spadkodawca go nie odwoła, co może nastąpić np. przez spisanie kolejnego testamentu z późniejszą datą.

Testament notarialny to forma ostatniej woli, którą spisuje się u notariusza. Testament notarialny należy sporządzić, jeżeli naszą wolą jest zapisanie określonych składników majątku konkretnym osobom. Owa forma zwiększa ponadto poczucie pewności u wielu osób, choć wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty notarialnej.

Testament urzędowy (allograficzny) to najmniej popularna forma spośród testamentów zwykłych. Wynika to głównie ze stopnia skomplikowania w porównaniu z poprzednimi formami testamentów zwykłych. Polega on na spisaniu ostatniej woli w obecności wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Dla jego ważności dodatkowo potrzebna jest obecność dwóch świadków i z testamentu sporządzany jest protokół.

Testamenty szczególne można sporządzić jedynie w ściśle określonych przypadkach, np. gdy istnieje obawa rychłej śmierci.

Do tego rodzaju testamentów należy testament ustny – wymaga obecności trzech świadków i tylko wówczas, kiedy zachowanie formy zwykłej jest niemożliwe, a zachodzi obawa rychłej śmierci. Musi on być spisany przed upływem roku od jego złożenia, ewentualnie potwierdzony przez zeznania przed sądem. Inną formą testamentu szczególnego jest testament podróżny, który można sporządzić podczas podróży statkiem morskim lub powietrznym. Oświadczenie składa się wówczas przed dowódcą statku lub jego zastępcą. Niezbędna jest obecność dwóch świadków. I wreszcie – testament wojskowy, czyli forma testamentu szczególnego przeznaczona dla żołnierzy oraz osób powiązanych z siłami zbrojnymi.

Testatorem może być tylko osoba dorosła z pełną zdolnością do czynności prawnych.