DAVOS
Targi o Grenlandię

Choć wygląda na to, że rozmowy podczas Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) w Davos przyniosły wyraźne złagodzenie napięć wokół Grenlandii, nie wiadomo, czy i jak szybko dojdzie do zawarcia porozumienia USA z Danią i Grenlandią – jej terytorium autonomicznym – na temat wzajemnych relacji. Prezydent USA Donald Trump poinformował, że razem z sekretarzem generalnym NATO Markiem Ruttem stworzył ramy przyszłej umowy dotyczącej Grenlandii i regionu arktycznego, tyle że ustalenia miały wyłącznie ustny charakter. Tak czy inaczej klamka nie zapadła i możliwe są różne rozwiązania, w tym wieczysta dzierżawa wyspy przez USA, a co najmniej aktualizacja porozumienia dotyczącego obrony Grenlandii zawartego między USA i Danią w 1951 r., na mocy którego siły amerykańskie stacjonują na Grenlandii. Dokument szczegółowo określający warunki nowej umowy ma być opracowany na kolejnym spotkaniu grupy roboczej USA, Danii i Grenlandii. Ramy umowy mają zakładać gwarancję, że Rosja i Chiny będą wykluczone z wszelkich inwestycji na wyspie. Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt oświadczyła, że szczegóły porozumienia muszą być sfinalizowane przez wszystkie zaangażowane strony i dopiero wtedy zostaną upublicznione. Rutte powiedział, że porozumienie będzie wymagało od sojuszników z NATO zwiększenia bezpieczeństwa w Arktyce, a pierwsze efekty mają być odczuwalne jeszcze w tym roku. Po rozmowie z nim Trump przekazał, że rezygnuje z zapowiedzianych ceł na towary z ośmiu państw NATO, które najmocniej sprzeciwiły się jego planom przejęcia Grenlandii. /w.d.

ZŁOTO
Wyprzedają się

Rosja zdecydowała się na intensywną sprzedaż złota i walut obcych z rezerw zgromadzonych w Funduszu Narodowego Dobrobytu. To odpowiedź na głębokie problemy fiskalne wywołane spadkiem dochodów z eksportu ropy i gazu oraz rosnącym deficytem budżetowym, który, według szacunków Gazprombanku, może sięgnąć nawet 6 bln rubli (79 mld dol.). Łącznie od początku wojny w Ukrainie rosyjskie władze sprzedały ok. trzech czwartych kruszcu zgromadzonego w FND, co zredukowało zasoby złota funduszu z ponad 400 t do ok. 160-173 t na początku grudnia 2025 r., co oznacza spadek o ponad połowę. Powodem decyzji Kremla ma być zła sytuacja finansowa związana z sektorem energetycznym. Jak podają media, tylko w ubiegłym roku gaz i ropa przyniosły znacząco mniej dochodów niż w roku poprzednim, a wpływy ze sprzedaży surowców były najniższe od czasu pandemii. Władze Rosji chcą upłynniać rezerwy złota w niespotykanym, dwa razy większym tempie niż w grudniu 2025 r., przekraczającym nawet rekordowe tempo z okresu kryzysu związanego z COVID-19. /j.k.

PLANY PEKINU
Jak być potęgą

Wicepremier Chin He Lifeng (na zdjęciu) przedstawił plany transformacji gospodarczej kraju zmierzające do przekształcenia go z „fabryki świata” w „światowy rynek”. Priorytetem rządu w Pekinie jest zwiększanie popytu wewnętrznego, co ma z Chin uczynić potęgę konsumpcyjną. Podczas wystąpienia na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos wicepremier zapowiedział dalsze otwieranie gospodarki, szczególnie w sektorze usług, i zachęcił zagraniczne firmy do inwestowania w ChRL. – Chcemy być również światowym rynkiem – zadeklarował i podkreślił, że Chiny nie dążą do handlowych nadwyżek, ale często napotykają na bariery w handlu, które są uzasadniane bezpieczeństwem narodowym. Odrzucił także zarzuty o nieuczciwe wspieranie przemysłu, twierdząc, że sukces gospodarczy Chin nie wynika z subsydiów. Jak podnosi m.in. Bruksela, chińscy producenci korzystają z państwowych dotacji, dlatego mogą oferować tańsze produkty niż europejska konkurencja. /j.k.

NORWEGIA
Na wypadek wojny

Kraj najwyraźniej przygotowuje się do wojny: tysiące Norwegów otrzymało listy z informacją, że ich mienie może zostać zarekwirowane przez siły zbrojne. Nota wysłana do 13,5 tys. gospodarstw domowych ma ważność jednego roku – w tym czasie armia ma prawo przejąć nieruchomości i pojazdy. Norweskie Siły Zbrojne wyjaśniły, że takie działania mają na celu zapewnienie dostępu do zasobów niezbędnych do obrony kraju. To część strategii Roku Obrony Totalnej, przygotowującej Norwegię do możliwych zagrożeń wojennych w 2026 r. Władze zamierzają zintensyfikować działania w zakresie obrony cywilnej i przygotować obywateli na wojnę. – Znaczenie przygotowania na kryzysy i wojny dramatycznie wzrosło w ostatnich latach. Norwegia znajduje się w najpoważniejszej sytuacji bezpieczeństwa od czasów II wojny światowej – przekazał w komunikacie szef norweskich wojsk logistycznych gen. Anders Jernberg. /w.d.

EKSPRESOWE ROZWODY
Rodzina bez ochrony

Rząd zamierza ułatwić i uprościć rozwody. Według rządowego projektu ustawy, niepotrzebne będzie już postępowanie przed sądem – wystarczy spotkanie z kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Zdaniem Instytutu Ordo Iuris, obniża to ochronę prawną rodziny, prowadzi do banalizacji rozwodu, zniechęcenia małżonków do dbania o związek i zwiększa – jak każde istotne zmniejszenie wymogów związanych z rozwodem, co pokazały badania – niebezpieczeństwo jego rozpadu, a zatem prowadzi do mierzalnego wzrostu liczby rozwodów. Uproszczona droga rozwiązania małżeństwa – tzw. rozwód pozasądowy – ma dotyczyć tych związków, które nie mają dzieci. /w.d.

W OBRONIE BOROWSKIEGO
Pierwszy ułaskawiony

Pierwszą osobą ułaskawioną przez prezydenta Karola Nawrockiego może być Adam Borowski. Ten działacz opozycji antykomunistycznej w PRL został skazany na bezwzględne więzienie za zniesławienie Romana Giertycha. O tym, że Borowski może zostać ułaskawiony, poinformował w rozmowie z Telewizją Republika sam prezydent Nawrocki. Zapowiedział podjęcie decyzji w tej sprawie po uzyskaniu opinii prawnych. Prezydent określił Borowskiego jako „bardzo odważnego człowieka, który zawsze stawał po stronie Polski”. /w.d.

POMOC DLA UKRAIŃCÓW
Koniec przywilejów

Rząd chce w marcu wygasić specustawę o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, uchwaloną przed 4 laty. Ukraińcy w Polsce mają być traktowani tak jak inni cudzoziemcy. A to oznacza, że nie będą mieli dotychczasowych przywilejów dotyczących: dostępu do świadczeń zdrowotnych i socjalnych, edukacji, rynku pracy, zakwaterowania i wyżywienia na koszt państwa. W przypadku świadczeń zdrowotnych opieka będzie udzielana jedynie małoletnim, osobom pracującym lub zamieszkującym ośrodki zbiorowego zakwaterowania. Nowe przepisy realizują także unijne zalecenia dotyczące udzielania ochrony tymczasowej. /j.k.