UWAGA NA ROSJĘ
Przygotowują się

Kreml rozbudowuje bazy wojskowe i przygotowuje się do przesunięcia znaczącej liczby żołnierzy w pobliże granicznych regionów Europy. To część przygotowań do konfliktu z NATO. Rozbudowywane są bazy wojskowe w Pietrozawodsku, na wschód od granicy z Finlandią, rozszerzana jest rekrutacja wojskowa, wzmacniana produkcja broni i modernizowane są linie kolejowe na terenach przygranicznych. Rosyjscy eksperci wojskowi nie ukrywają, że działania wzdłuż granicy fińskiej to część przygotowań Rosji do potencjalnego konfliktu z NATO – informuje The Wall Street Journal. – Gdy wojska wrócą z Ukrainy, będą patrzeć przez granicę na przeciwnika – powiedział szef moskiewskiego Centrum Analizy Strategii Rusłan Puchow. Władimir Putin zażądał powiększenia armii do 1,5 mln żołnierzy, czyli o jedną trzecią. Moskwa zwiększyła wydatki wojskowe z 3,6% PKB do 6% obecnie. Do rozbudowy armii ma dojść głównie w leningradzkim okręgu wojskowym graniczącym z Estonią, Łotwą i Finlandią. Wzdłuż granic z Finlandią i Norwegią i na południe od Petersburga do granicy z Estonią układana jest nowa linia kolejowa, a te istniejące są rozbudowywane. Rosja dostosowuje swoje plany przezbrojenia do potrzeb wojsk, które mają stacjonować wzdłuż granicy NATO. Otrzymają większość nowego sprzętu – na front na Ukrainie wysyła się głównie starą i odnowioną broń z czasów sowieckich. Postępuje militaryzacja społeczeństwa. Zwiększono świadczenia dla weteranów, a żołnierze są zachęcani do zasiadania w samorządach i parlamencie. Wojsko staje się nową elitą.
w.d.

POSTĘPY POSTĘPU
W jednym worku

Raport Amnesty International (AI) na temat praw człowieka w 150 krajach za 2024 r. podkreśla, że umacnianie się wpływów największych firm technologicznych ułatwia rządom podejmowanie dyskryminujących i autorytarnych działań. Zwraca uwagę na katastrofalną sytuację kobiet i dziewcząt oraz osób LGBTQ (wszystko wrzucono do jednego worka). Najsurowsze ograniczenia dotknęły Afganki wykluczone z życia publicznego przez rządy talibów. Wprowadzone w Algierii i Iraku prawo pozwala gwałcicielom uniknąć kary po poślubieniu ofiary. W Iranie nasilono represje wobec kobiet sprzeciwiających się zasłanianiu twarzy. Szczególną ochroną AI objęła osoby homoseksualne i transpłciowe, pochwaliła zmiany: Tajlandia zalegalizowała „małżeństwa” jednopłciowe, a w Japonii zakaz takich związków uznano za niezgodny z konstytucją. W raporcie wspomniano o Polsce, gdzie zniesiono rzekomo homofobiczne uchwały samorządowe powołujące symboliczne strefy wolne od LGBTQ.
w.d.

AGRESJA NA UKRAINĘ
Motocykle przeciw dronom

Aby chronić się przed ukraińskimi dronami, Rosjanie coraz częściej wykorzystują motocykle – ujawnia amerykański Instytut Studiów nad Wojną (ISW). Uzyskał on wideo pokazujące Rosjan ćwiczących ofensywne i defensywne taktyki z wykorzystaniem motocykli. Ukraiński dowódca ppłk Pawło Szamszyn zwrócił uwagę, że motocykle pozwalają rosyjskim żołnierzom zwiększyć prędkość i zwrotność, co może być kluczowe dla uniknięcia ataków ukraińskich dronów. Inna sprawa, że hałas silnika motocykla często uniemożliwia kierowcy usłyszenie zbliżających się dronów.

Instytut odnotował zwiększoną tendencję sił moskiewskich do transportu piechoty motocyklami i pojazdami cywilnymi na całej linii frontu – prawdopodobnie rosyjskie dowództwo desperacko próbuje zrównoważyć ukraińskie ataki dronów i złagodzić ograniczenia sprzętowe wynikające z wysokich strat w pojazdach opancerzonych.
w.d.

BLACKOUT
Iberia bez prądu

Olbrzymia awaria energetyczna na Półwyspie Iberyjskim sparaliżowała ruch uliczny, uziemiła samoloty, zatrzymała kolej, metro i windy. Szpitale w Hiszpanii i Portugalii pracowały w trybie awaryjnym. Po jednym dniu dostawy energii elektrycznej zostały ustabilizowane, co jednak nie kończy sprawy, tym bardziej że nie była znana przyczyna blackoutu. Lewicowy premier Hiszpanii Pedro Sánchez odrzucił sugestię, że przyczyną były odnawialne źródła energii, na których opiera się energetyka kraju. „Energia jądrowa również zawiodła” – powiedział. Zdaniem dr. hab. inż. Henryka Kocota z Politechniki Śląskiej, przyczyną był splot wielu czynników, które pojawiły się w jednym czasie, i zadziałał efekt domina.

Awaria umożliwiła eurobiurokratom kolejne wezwanie do centralizacji Unii Europejskiej. – Lepiej zintegrowana i wzajemnie połączona Unia jest ewidentnie czymś, co służyłoby wzmocnieniu naszego przesyłu elektryczności i gazu – oświadczyła rzeczniczka Komisji Europejskiej Paula Pinho.
w.d.

USA
Sondaże nie dla Trumpa

Przeciwnicy prezydenta USA zacierają ręce: sondaże oceniające pierwsze 100 dni rządów Donalda Trumpa nie są dla niego zbyt łaskawe. Podczas gdy dla wszystkich prezydentów USA wybranych w latach 1952 – 2020 wskaźnik poparcia w pierwszym kwartale ich rządów wynosił 60%, Trump jest jedyny, który miał poniżej 50% średnich ocen aprobaty – podkreślił Instytut Gallupa. Średnia ocena poparcia urzędującego prezydenta USA od zaprzysiężenia na urząd 20 stycznia do kwietnia wynosiła 45%, ale i tak jest wyższa niż w tym samym okresie jego pierwszej kadencji, kiedy to wynosiła 41% – wynika z sondażu Instytutu Gallupa przeprowadzonego po tym, jak Trump ogłosił wprowadzenie ceł na import z kilkudziesięciu krajów, a później zawiesił je na 90 dni. Na niskie poparcie dla prezydenta USA wskazują też sondaż SSRS, według którego średni wskaźnik poparcia dla Trumpa ma wynosić 41%, i sondaż Ipsos, w którym styl tej prezydentury poparło 39% respondentów. Stale krytykujący prezydenta USA The Wall Street Journal ocenia, że niezadowolenie z polityki gospodarczej Trumpa i obawy przed recesją, są powszechne, a wojna handlowa sprawiła, że od inauguracji jego prezydentury indeks giełdowy spadł o 8,5%. W ciągu pierwszych 100 dni sprawowania władzy Trump wykazał się nadzwyczajną pracowitością: podpisał 137 rozporządzeń wykonawczych – trzy razy więcej niż w analogicznym czasie podpisał jego poprzednik Joe Biden. Rozporządzenia te obejmują różne sfery życia.
w.d.

BÓJ O PAŁAC
Poparcie dla Nawrockiego

Nie mogło być inaczej. Poparcie przez prezydenta RP Andrzeja Dudę kandydatury szefa IPN Karola Nawrockiego na prezydenta spotkało się z krytyką... zwolenników jego głównego rywala Rafała Trzaskowskiego. Prezydent, który wziął udział w konwencji Nawrockiego, mobilizował jego sympatyków oraz zachęcał do finansowego wspierania kampanii. Zadeklarował też, że sam zagłosuje na Nawrockiego w majowych wyborach. Szef gabinetu prezydenta Marcin Mastalerek przekonuje, że wystąpienie głowy państwa na konwencji było dobrą decyzją: Duda kieruje się tym, żeby zmiany, które zapoczątkował – dzięki niemu zostały rozpoczęte programy socjalne, w tym 500+, modernizacja polskiej armii i polityki zagranicznej oraz zawarcie ścisłego sojuszu z USA – były kontynuowane. – Trzaskowski też może zaprosić prezydenta Dudę – zaznaczył min. Mastalerek. – Jestem przekonany, że pan prezydent też wtedy przyjdzie i wygłosi takie przemówienie, że będą je wspominać do końca Platformy Obywatelskiej.
w.d.

TESTOWANIE
Krócej z tą samą pensją

Rządowa lewica, chcąc ulżyć ludziom i poprawić przy tym swoje notowania, forsuje hasło skrócenia czasu pracy. Szefowa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (na zdjęciu) zapowiedziała dobrowolny pilotaż tego pomysłu, który miałby zainteresować przedsiębiorstwa, jednostki samorządowe i fundacje. Warunkiem miałoby być skrócenie czasu pracy przy zachowaniu tego samego wynagrodzenia. Pierwsza tego typu próba w naszej części Europy ma ruszyć od nowego roku; testowane będą różne modele skrócenia czasu pracy, np. redukcja godzin pracy w określonych dniach albo redukcja dni pracy w tygodniu. W pierwszym roku na pilotaż zostanie przeznaczone 10 mln zł z Funduszu Pracy.
w.d.

WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI
Reforma reformy

Powstaje ustawa, która ma zreformować zreformowany Sąd Najwyższy. Prace nad nią prowadzi od ponad miesiąca zespół powołany w ramach Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, która działa przy resorcie sprawiedliwości, a na jego czele stanął sędzia SN Jarosław Matras, znany z uchylania wyroków ze względu na rzekomo złą obsądę sądów. Zespół chce okroić Sąd Najwyższy z dwóch izb utworzonych za rządów PiS: Odpowiedzialności Zawodowej, a także Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Ponadto ma się zmienić sposób wyboru pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Dziś powołuje go prezydent RP spośród pięciu kandydatów przedstawionych mu przez zgromadzenie ogólne sędziów SN. Po zmianach na biurko prezydenta mają trafiać tylko dwie kandydatury. Dzięki temu przyszły prezes ma mieć poparcie dużej części sędziów. To wyraźny ukłon wobec sędziokracji. Przy okazji ma być wylane dziecko z kąpielą: zniesiona ma zostać skarga nadzwyczajna, czyli środek zaskarżania rażąco niesprawiedliwych prawomocnych wyroków.
j.k.