Wyrazem pamięci o śp. ks. Józefie Czapranie (1893 – 1972), który został odznaczony tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, będzie tablica okolicznościowa. Jej odsłonięcie w katedrze Wniebowzięcia NMP w Gorzowie Wlkp. dokona się w 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej, 8 maja o godz. 12.15 podczas uroczystego apelu na placu katedralnym. Wcześniej o godz. 11 zostanie odprawiona Msza św. To symboliczny moment. W dzień, kiedy największa i najkrwawsza wojna w dziejach przeszła do historii, zostanie upamiętniony kapłan, który przyczynił się, aby ocalić kilka ludzkich istnień. Dla naszego Kościoła lokalnego ks. Józef Czapran był zasłużonym kapłanem – m.in. pełnił urząd proboszcza parafii katedralnej w Gorzowie w latach 1952--63, a także dziekana gorzowskiego. Był też sędzią Sądu Biskupiego w Gorzowie. Jego ofiarna posługa została doceniona papieskim wyróżnieniem szambelana Jego Świątobliwości (prałata), które od papieża Jana XXIII otrzymał 31 października 1963 r.

Ks. Józef Czapran posługę kapłańską rozpoczął jeszcze w czasie I wojny na Kresach Wschodnich. Po ukończeniu szkoły podstawowej i gimnazjum we Lwowie oraz rocznych studiach z filologii, wstąpił na Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 8 lipca 1917 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk abp. Józefa Bilczewskiego. W latach 1917-27 posługiwał jako wikariusz i prefekt w Nadwórnej Żółkwi, Tarnopolu, Buczaczu i Złoczowie. Od 1928 r. był administratorem w Kopyczyńcach, a następnie prefektem w gimnazjum żeńskim we Lwowie i wikariuszem parafii św. Antoniego. Po 12 latach, w lutym 1944 r. został administratorem tejże lwowskiej parafii. Po zakończeniu II wojny światowej przybył na Pomorze Zachodnie, gdzie został proboszczem parafii w Barlinku. Był jedynym duszpasterzem na 5 tysięcy wiernych. Dał się poznać jako człowiek wysokiej kultury osobistej z wielką znajomością ludzkiej psychiki. W Barlinku miał bardzo dużo obowiązków: uczył religii w gimnazjum handlowym, krawieckim i stolarskim oraz obsługiwał trzy kościoły filialne.

Jak wspomniał jego postawę w mowie pośmiertnej ks. dr Józef Michalski, ks. Czapran wykazywał „ofiarną gotowość w kapłańskiej służbie i właściwą swojemu wiekowi mądrość i roztropność. Pogoda ducha zjednywała mu współpracowników, których powierzano mu z największym zaufaniem celem dalszej formacji, a także głęboką miłość i szacunek wiernych, która była najlepszą oceną jego kapłańskiego trudu”. Bogatą kartą w historii jego życia była posługa w katedrze w Gorzowie, która „stała się przedmiotem jego szczególnego ukochania. Żył tym kościołem, dla niego pracował i cierpiał. Dla niego też umiał poświęcić czas, zdrowie i wszystkie siły, wszystko, co posiadał. Pod jego opieką katedra przyjęła znowu szatę wewnętrzną z XIII wieku, jaką wówczas posiadała świątynia katolicka”. Ks. Czapran, który był człowiekiem niezwykłej pracowitości i pogodnej radości, zmarł 31 maja 1972 r. Katedra nie mogła pomieścić tłumów ludzi, które przybyły na jego pogrzeb. Wypełnili oni również obszerny plac przed świątynią.

19 marca br. w Instytucie Pamięci Jad Waszem w Jerozolimie bp Tadeusz Lityński otrzymał dokumenty poświadczające przyznanie ks. Czapranowi tytułu „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” za uratowanie rodziny Jampolerów. W czasie okupacji hitlerowskiej zasłużony kapłan wystawił im fałszywe katolickie metryki sakramentów chrztu i małżeństwa. Dzięki temu rodzina uciekła ze Lwowa do Warszawy i Lublina, a po zakończeniu wojny wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Medal i pamiątkowy dyplom przekazał dyrektor departamentu dr Joel Zisenwine. Międzynarodowe wyróżnienie przyznano proboszczowi gorzowskiej katedry pośmiertnie w 2022 r.