USTAWA INCYDENTALNA
Konsekwentnie niekonsekwentni

Jeszcze nieraz usłyszymy o tzw. ustawie incydentalnej. Zgodnie z nową regulacją o ważności nadchodzących wyborów prezydenckich ma orzekać piętnastu sędziów najstarszych stażem w Sądzie Najwyższym, a nie jak dotychczas Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Regulację przyjął głosami rządzącej koalicji Sejm i Senat, teraz trafi ona do podpisu prezydenta. Co zrobi prezydent – wiemy niemal na pewno. Powiedziała o tym szefowa Kancelarii Prezydenta Małgorzata Paprocka, wątpiąc w możliwość podpisania ustawy przez Andrzeja Dudę. Oświadczyła, że gdyby podpisał, zaprzeczyłby samemu sobie. –Trudno jest wymagać, aby prezydent zaprzeczył swojemu stanowisku, konsekwentnie prezentowanemu od 2018 r., stania murem za sędziami powoływanymi również po 2017 r., na straży ich niezawisłości i statusu – zaznaczyła. Cała sprawa dotyczy sędziów wyłonionych w procedurach przed Krajową Radą Sądownictwa po 2017 r., których status kwestionują obecnie rządzący. Ci sędziowie zasiadają także w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, która ma orzec o ważności wyboru prezydenta. Koalicja 13 grudnia, trzeba przyznać, też jest konsekwentna – w kwestionowaniu statusu „neosędziów”. Niekonsekwentna jest jednak w czymś innym. To przecież odsądzana przez nią od czci i wiary Izba Kontroli SN orzekała o ważności wyborów parlamentarnych z 1993 r., po których koalicja przejęła władzę.
w.d.

BADANIE
Świat z zagrożeniami

Tylko 1% młodych ludzi nie widzi żadnych zagrożeń w świecie wirtualnym – wynika z badania na zlecenie Rzecznika Praw Dziecka. Aż 84% uczniów jako zagrożenie wskazało hejt. Zetknęło się z nim 90% dziewcząt i 78% chłopców. Kolejne zagrożenia to: stalking – 77% wskazań i publikowanie treści bez zgody przedstawionej osoby – 74%. Na niepokojące treści częściej trafiają dziewczęta (85%) niż chłopcy (77%). To ich częściej dotyka problem tworzenia i przerabiania zdjęć przy wykorzystaniu AI (wskazany przez 55% uczennic i 48% uczniów). Chłopcy za bardziej niepokojące uznali włamanie na profil (73% uczniów i 64% uczennic) i scamy (próby wyłudzenia pieniędzy i informacji m.in. przez manipulację) – wskazane przez 71% chłopców i 62% dziewcząt.
j.k.

ROZWÓJ
Tuż za Rumunami

W niektórych wskaźnikach jesteśmy wciąż przed Rumunami, ale w innych nas przegonili. W zestawieniu Eurostatu z 2023 r. Rumunia zajęła 20. miejsce pod względem PKB na mieszkańca przy zachowaniu parytetu siły nabywczej, czyli próbie oszacowania różnic w poziomach cen. Wyprzedziła Polskę, która uplasowała się na 21. pozycji. Dalsze miejsca zajęły: Węgry, Chorwacja, Słowacja, Łotwa i Grecja. Rumuni jednak nadal zarabiają mniej niż Polacy. W 2023 r. średnie wynagrodzenie roczne w Rumunii wynosiło 17,7 tys. euro, a w Polsce – 18,1 tys. euro. Na Węgrzech i w Grecji zarabiano – odpowiednio – 16,9 tys. euro i 17 tys. euro. W Rumunii eksperci odkrywają dobre warunki do rozwoju, m.in. dzięki niskiemu podatkowi CIT i tańszej niż w Polsce energii.
j.k.