Znakomity pisarz, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, ruchu oporu, przemytnik o kryminalnej przeszłości, wywiadowca i wreszcie więzień na Świętym Krzyżu. – Sergiusz Piasecki zasłużył się w wojnie polsko-bolszewickiej, a później jako człowiek z pogranicza polsko-sowieckiego biegle władający językiem rosyjskim i białoruskim pełnił rolę wywiadowcy. Niestety, nie zerwał wcześniejszych kontaktów z przemytnikami i pospolitymi przestępcami, popadł też w uzależnienia, wreszcie był uczestnikiem napadu rabunkowego, w którym zginęli ludzie. Schwytany, został skazany na śmierć i osadzony na Świętym Krzyżu – mówi prezes IPN dr Karol Nawrocki.

Święty Krzyż w życiu Sergiusza Piaseckiego był ważnym miejscem. Do tutejszego więzienia trafił w 1926 r. z wyrokiem kary śmierci, który później został zamieniony na 15 lat więzienia. Był niepokornym więźniem, więc często zamykano go w izolatce – ogółem spędził w niej 2 lata. W więzieniu czytał Biblię i Wiadomości Literackie. Na dobrą sprawę dopiero wówczas poznał poprawny literacko język polski. Tutaj zaczął pisać swoją najbardziej znaną powieść Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy.

To więzienie – sąsiadujące z relikwiami Krzyża Świętego – odmieniło go zupełnie. Czy tutaj się nawrócił? – Być może bliskość relikwii drzewa Krzyża Świętego wpłynęła na nawrócenie Sergiusza Piaseckiego, na opowiedzenie się po stronie dobra – powiedział o. Józef Wcisło OMI, rektor bazyliki i wspólnoty oblatów na Świętym Krzyżu.

Sergiusz Piasecki żył w latach 1899 – 1964 (często można spotkać 1901 jako rok urodzenia). Co współtworzy jego „siedem twarzy”? Z jednej strony chuligan, kobieciarz, zaprawiony przemytnik, człowiek kresowego półświatka (miał na swym koncie szulerkę, narkotyki, fałszowanie czeków czy uczestnictwo w produkcji pornografii), a zarazem nieprzejednany antykomunista i współpracownik wywiadu II RP. Z drugiej strony utalentowany, dysponujący intuicyjnym warsztatem i umiejętnościami narracyjnymi pisarz (jego pisarstwo narodziło się w skrajnie trudnych warunkach więziennych, właśnie na Świętym Krzyżu). Aktywny żołnierz AK-owskiego podziemia w czasie II wojny światowej. Czas powojenny spędził na emigracji, jako m.in. współpracownik pism emigracyjnych, gorący i nieprzejednany przeciwnik reżimu komunistycznego i salonu literackiego w PRL, konsekwentny oponent Czesława Miłosza. Miłośnikom literatury dał się zapamiętać jako autor nie tylko Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy, ale także Siedmiu pigułek Lucyfera, Trylogii złodziejskiej, Zapisków oficera Armii Czerwonej, Żywota człowieka rozbrojonego czy Wieży Babel.

Sergiusz Piasecki zmarł na emigracji w Wielkiej Brytanii w 1964 r. Do 1989 r. jego twórczość w Polsce była objęta całkowitą cenzurą.

Na Świętym Krzyżu w pobliżu wejścia do dawnego więzienia w lipcu br. prezentowana była wystawa poświęcona samorodnemu talentowi i burzliwemu życiu Sergiusza Piaseckiego.

Ekspozycja nosiła tytuł Siedem twarzy Sergiusza Piaseckiego, bo każda z planszowych prezentacji ukazywała inne jego wcielenie. Materiały wykorzystane do wystawy pochodzą z archiwów polskich, brytyjskich oraz litewskich. Są to m.in. akwarele, które malował, zdjęcia, rękopisy, dokumenty. Piasecki został przypomniany podczas wernisażu zorganizowanego 17 lipca przed świętokrzyskim klasztorem. Wystawa została wówczas otwarta przez dr. Karola Nawrockiego, prezesa IPN. Wydarzenie obejmowało także prelekcję dr. hab. Tomasza Balbusa i zwiedzanie pomieszczeń dawnego więzienia. Jak podkreślił Karol Nawrocki, przykład Sergiusza Piaseckiego pokazuje, że nawet człowiek, który zaprzepaścił swoje życie, zawsze ma szansę na odrodzenie, a nawet może się stać bohaterem.