...skąd się wzięły nabożństwa majowe?

Maj jest w Kościele katolickim miesiącem szczególnie poświęconym Matce Bożej. Słynne „majowe”, czyli nabożeństwa odprawiane wieczorami w kościołach, przy grotach, kapliczkach na ulicach miast i przy przydrożnych figurach, na stałe wpisały się w krajobraz Polski.

Początków tego nabożeństwa należy szukać w pieśniach sławiących Najświętszą Maryję Pannę, znanych na Wschodzie już w V wieku. Na Zachodzie poświęcenie maja Matce Bożej pojawiło się dopiero na przełomie XIII i XIV wieku, dzięki hiszpańskiemu królowi Alfonsowi X. W 1859 r. papież Pius IX zatwierdził obowiązującą do naszych czasów formę nabożeństwa, składającego się z Litanii Loretańskiej, nauki kapłana oraz uroczystego błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem.

Na ziemiach polskich odnotowano pierwsze nabożeństwa majowe odprawiane w 1838 r. przez jezuitów w Tarnopolu. W połowie XIX wieku „majówki” były już odprawiane w wielu miastach, m.in.: w Warszawie – w kościele Świętego Krzyża, w Krakowie, Płocku, Toruniu, we Włocławku, Wrocławiu. Tradycja nakazywała, aby między godz. 18 lub 19 i 20 spotkać się na wspólnej modlitwie przed figurą Matki Bożej.

Od 2018 r. jedno z majowych nabożeństw w Sandomierzu odprawiane jest podczas rejsu statkiem po Wiśle. Biorą w nim udział: ordynariusz sandomierski bp Krzysztof Nitkiewicz, klerycy Wyższego seminarium Duchownego w Sandomierzu, siostry zakonne, młodzież ze scholi, wierni sandomierskich parafii oraz turyści. Statek rozpoczyna swój rejs w górę rzeki, do wzgórza Salve Regina, gdzie od czasu najazdów tatarskich oddawana jest cześć Matce Bożej. Centralną częścią nabożeństwa jest Litania Loretańska, czyli Litania do Najświętszej Maryi Panny, w której wymieniane są kolejne tytuły – wezwania do Matki Bożej; w obecnym kształcie jest ich 55. Uczestnicy nabożeństwa śpiewają także maryjne pieśni, w tym najbardziej znaną Chwalcie, łąki umajone.

Ojcowie oblaci serdecznie zapraszają na nabożeństwa majowe, które na Świętym Krzyżu odprawiane są przy grocie Matki Bożej. Ma ona formę dużej kapliczki zbudowanej z lokalnego kamienia. W jej wnęce umieszczono białą figurę Maryi. Obok kapliczki znajduje się kamień z płaskorzeźbą i napisem: „Ubogim Ewangelię. O.O. Oblaci”. W wielu miejscowościach w całym kraju nabożeństwa majowe odbywają się przed kapliczkami w pobliżu łąk i pól. Biorą w nich udział całe rodziny. Kapliczki są dekorowane świeżymi kwiatami, wstęgami i chorągiewkami. /i.c.