Niedziela Palmowa

Betfage, skąd Jezus jechał na osiołku

Jedna ze starożytnych dróg do Jerozolimy wiedzie przez Betanię, gdzie Jezus lubił się zatrzymywać u swoich przyjaciół – Marty, Marii i Łazarza, oraz przez Betfage. Tą drogą podróżował Jezus z uczniami i poprosił ich, aby przygotowali Mu osiołka. W kościele w Betfage przechowywany jest kamień, który – według tradycji – posłużył Jezusowi przy wsiadaniu. Ta mała miejscowość znajduje się na szczycie Góry Oliwnej, 2 km od murów Jerozolimy.

Co roku w Niedzielę Palmową chrześcijanie różnych obrządków z Ziemi Świętej i pielgrzymi z różnych stron świata wyruszają tą samą trasą – z Betfage do Jerozolimy, by uczcić uroczysty wjazd Jezusa, Mesjasza i Króla. To bardzo stary zwyczaj – pierwszy opis takiej procesji pochodzi z IV wieku. Przypomina ona atmosferą nasze piesze pielgrzymki. Wierni idą w różnojęzycznych grupach, śpiewając radosne Hosanna i machając liśćmi palmowymi wysoko nad głowami. Orkiestry skautów grają do marszu na wybranych etapach. Na końcu procesji idzie łaciński patriarcha Jerozolimy z innymi zwierzchnikami Kościołów i biskupami.

Jezus wjechał na dziedziniec świątyni jerozolimskiej prawdopodobnie przez Bramę Złotą. Ta brama od VII wieku jest zamurowana, a legenda mówi, że gdy Mesjasz powtórnie przyjdzie, to właśnie przez nią wejdzie do miasta. Procesja wchodzi przez najbliższą bramę – św. Szczepana i kończy się nabożeństwem na placu przed kościołem św. Anny na Wzgórzu Świątynnym.

Wielki Poniedziałek, Wtorek i Środa

Świątynia i Ogród Getsemani

Po przybyciu do Jerozolimy Jezus nauczał i uzdrawiał w świątyni. Wieczorem wracał do Getsemani, gdzie się zatrzymał z uczniami. Ten duży ogród z tłocznią oliwy u podnóża Góry Oliwnej prawdopodobnie należał do dobrego znajomego Jezusa i musiał być lubianym przez Niego miejscem pobytu. W istniejącym po dziś gaju oliwnym znajduje się pustelnia na indywidualne rekolekcje, a oliwę pozyskiwaną z tamtejszych oliwek błogosławi się podczas Mszy krzyżma w Bazylice Grobu Bożego w Wielki Czwartek; jest później stosowana w parafiach przy udzielaniu sakramentów.

Wielki Czwartek

Sala na górze, czyli Wieczernik,/p>

Jezus wybrał na świętowanie żydowskiej Paschy przestronną salę, położoną powyżej grobu króla Dawida. Jak wiemy z Ewangelii, tu ustanowił Eucharystię. Nie zawsze można w Wieczerniku odprawiać Mszę św., ale od niedawna jest to możliwe w Wielki Czwartek. Kustosz Franciszkanów w Ziemi Świętej, na wzór Jezusa, w czasie celebracji umywa nogi swoich współbraci dokładnie w tym miejscu, gdzie uczynił to Jezus Apostołom.

Godzina Święta w Getsemani

Wieczorem Jezus wraca do Getsemani. Podczas liturgii, którą co roku przeżywa się w Bazylice Narodów w Getsemani, rozważane są trzy wydarzenia tej nocy: przepowiednia Chrystusa o zaparciu się Piotra i ucieczce uczniów, Jego modlitwa trwogi w gaju oliwnym i aresztowanie. W czasie modlitwy na skałę, na której modlił się Jezus, padają płatki czerwonych róż – symbol krwawych kropli potu Jezusa.

In Gallicantu, czyli pianie koguta i loch

Z Getsemani, miejsca aresztowania Jezusa, chrześcijanie wyruszają z pochodniami do kościoła św. Piotra In Gallicantu, aby być z Jezusem w Jego ostatnią noc przed ukrzyżowaniem. W podziemiach kościoła znajduje się loch, w którym – według tradycji – Jezus był więziony w oczekiwaniu na proces przed Poncjuszem Piłatem. Obok był pałac Kajfasza, a na przylegającym dziedzińcu Piotr zapłakał, gdy usłyszał pianie koguta. Stąd nazwa kościoła: In Gallicantu, czyli pianie koguta.

Wielki Piątek

Jerozolimska Via Dolorosa

Droga Krzyżowa prowadzona przez franciszkanów przechodzi przez Stare Miasto Jerozolimy, zatrzymując się w miejscach upamiętniających poszczególne wydarzenia męki Jezusa. Tak jest w każdy piątek, ale ta w Wielkim Tygodniu ma szczególny charakter i gromadzi znacznie więcej wiernych i pielgrzymów. Przechodzi wąskimi uliczkami, wśród gwaru, straganów i sklepików, od miejsca ubiczowania i cierniem ukoronowania, obok kościoła Ecce Homo, kryjącego w podziemiach Litostrotos – posadzkę z czasów rzymskich, aż do Golgoty – miejsca ukrzyżowania w Bazylice Grobu Bożego. Około 70 m od Golgoty znajduje się prawosławny kościół św. Aleksandra Newskiego, w którym zachowała się stara brama miejska. Tu kończyła się Jerozolima. Jak mówią Ewangelie, Jezusa ukrzyżowano już poza miastem.

Golgota i Grób Jezusa

W Wielki Piątek Golgota staje się centrum świata. Kościół jerozolimski upamiętnia ostatni akt męki Jezusa w miejscu Jego ukrzyżowania, na skalnym wzniesieniu, które obecnie jest częścią Bazyliki Grobu Świętego. Tam sprawuje się Liturgię Męki Pańskiej.

Wieczorem w bazylice odbywa się pogrzeb Jezusa, zgodnie z XV-wiecznym zwyczajem. Na Golgocie dwóch diakonów usuwa koronę cierniową z głowy Jezusa z krucyfiksu oraz gwoździe z Jego dłoni i stóp. Figurę martwego Chrystusa składa się na białych płótnach i przenosi na Kamień Namaszczenia. Tam Kustosz Ziemi Świętej dokonuje obrzędów pogrzebowych opisanych w Ewangeliach – namaszcza ciało Chrystusa, tak jak uczynili to Józef z Arymatei i Nikodem, używając olejków i wonności poświęconych w Betanii w Wielki Poniedziałek. Potem zostaje ono złożone w grobie Chrystusa, gdzie spoczywa do Wielkiej Soboty.

Od tego momentu zapada cisza i oczekiwanie na Wigilię Paschalną, zwiastującą Zmartwychwstanie. W Bazylice Grobu Bożego, poprawniej zwaną Bazyliką Zmartwychwstania Pańskiego, Liturgię Wigilii Paschalnej połączoną z Rezurekcją odprawia się w sobotę rano ze względu na wymogi związane z umową zw. Status quo. Słusznie Jerozolima pierwsza na świecie świętuje zmartwychwstanie Jezusa w miejscu, gdzie ono się dokonało.