Co daje rozwód z orzeczeniem winy? Czy zawsze osoba, która jest winna rozpadu związku, musi płacić alimenty?

Odpowiedź eksperta
Rozwód to jedno z najbardziej stresujących wydarzeń w życiu i z tym stwierdzeniem nie sposób dyskutować.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy posługuje się określeniem „winy” za zupełny i trwały rozkład pożycia jako przesłanki orzeczenia rozwodu. Aby uznać małżonka za winnego rozkładu pożycia, sąd musi dojść do wniosku, że naruszył on ciążące na nim obowiązki małżeńskie określone w k.r. i o., w tym obowiązki moralne wobec małżonka i rodziny, takie jak:

– zobowiązanie do wspólnego pożycia (obejmujące więź duchową, fizyczną i gospodarczą),

– wzajemna pomoc,

– wierność,

– współdziałanie dla dobra rodziny oraz wspólne rozstrzyganie o istotnych sprawach rodziny (art. 23 i 24 k.r. i o.).

W polskim prawie sąd ma możliwość orzeczenia o winie jednego z małżonków, winie obu stron lub zaniechać orzekania o winie, na zgodny wniosek stron. Decyzja ta może mieć wpływ na kwestie takie jak podział majątku, opieka nad dziećmi, alimenty i wiele innych.

Jeśli sąd orzekł rozwód z wyłącznej winy jednego współmałżonka, a dla drugiego rozwód wiąże się z istotnym pogorszeniem sytuacji majątkowej, to małżonek niewinny może żądać alimentów od współmałżonka. Sytuacją, która zwalnia byłego małżonka z płacenia alimentów, nawet gdy został uznany za wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa, jest zawarcie przez uprawnionego do alimentów nowego związku małżeńskiego.

Alimenty można orzec również po uzyskaniu rozwodu. Kiedy nastąpi zmiana okoliczności uzasadniających powództwo o alimenty, były małżonek może o nie wystąpić.

By ustalić wysokość alimentów, sąd będzie sprawdzał, czy małżonek, który żąda alimentów, znajduje się w niedostatku. Pojęcie niedostatku nie zostało zdefiniowane w przepisach, przyjmuje się jednak, że jest to szczególnie trudna sytuacja materialna, która nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych bez pomocy innej osoby. W tej sytuacji alimentów można żądać maksymalnie do 5 lat od orzeczenia rozwodu.

Podsumowując, świadczeń alimentacyjnych może żądać rozwiedziony małżonek w sytuacjach, gdy:

a) winni rozkładu pożycia są oboje małżonkowie;

b) winny rozkładu pożycia jest małżonek zobowiązany do alimentów;

c) sąd na zgodny wniosek nie ustalał winy rozkładu pożycia stron;

d) sąd stwierdził, że żadna ze stron nie była winna rozpadu rodziny.