Obserwator

OPINIA
Sposób na pokój

Wstąpienie Ukrainy do NATO i Unii Europejskiej to jedyny sposób, by nie ugrzęznąć w niekończącej się wojnie z Rosją – zaznacza znany brytyjski historyk i politolog Timothy Garton Ash, profesor Uniwersytetu Oksfordzkiego (na zdjęciu). Zachód w swojej euforii związanej ze zmianami po 1989 r. stracił z oczu fakt, że wielkie mocarstwo, jakim jest Rosja, nie pogodzi się tak łatwo z upadkiem. Dopiero rosyjska inwazja na Ukrainę rozwiała złudzenia – uważa. Profesor Ash na łamach belgijskiego dziennika De Standaard stwierdził, że gdyby Zachód zareagował bardziej stanowczo na aneksję Krymu w 2014 r., np. uzbrajając Ukrainę i wyrzucając rosyjskie miliardy z Londynu, „nie znaleźlibyśmy się w obecnej nędzy”. Jego zdaniem, przegrana Rosji będzie korzystna dla tego kraju; przypomina tu słowa dawnego prezydenta Niemiec Richarda von Weizsäckera, który w 1985 r., w 40. rocznicę zakończenia II wojny światowej, powiedział, że klęska była najlepszą rzeczą, jaka mogła się przytrafić Niemcom. „To był początek naszego wyzwolenia” – mawiał niemiecki przywódca. „Może to dotyczyć również Rosjan” – zauważa prof. Ash. „Co zrobi Putin? Zaatakuje Ukrainę? On już to zrobił. Danie gwarancji bezpieczeństwa Ukrainie to jedyny sposób na zapewnienie pokoju w Europie” – przekonuje prof. Ash.
w.d.

NATO
Torty i skarpety

Reklama

Na długo przed tym, jak 4 kwietnia Finlandia została przyjęta do NATO, w kraju rósł popyt na flagi i symbole natowskie. Popularne stały się zarówno dekorowane w natowskie barwy torty, jak i tkane wełniane skarpety. Flagi kupowali nie tylko kolekcjonerzy. Zwykli obywatele pytali władze, czy dozwolone jest wywieszenie flagi NATO przed własnym domem. Prawo nie stoi temu na przeszkodzie. Flagi Sojuszu wywieszone przed prywatnymi domami zaobserwowano już np. w graniczącej z Rosją Imatrze. „Tu jest NATO” – cieszono się w mediach społecznościowych. Ciastem „NATO”, udekorowanym błękitnym i białym lukrem, częstowano także na wiecach liberalno-konserwatywnej Koalicji Narodowej, która 2 kwietnia wygrała wybory parlamentarne. Koalicja jako jedyna w fińskim parlamencie od lat opowiadała się za wejściem do NATO. Pozostałe partie, do czasu rosyjskiego ataku na Ukrainę, były temu przeciwne lub nastawione sceptycznie. Teraz wielu Finów zaczęło się chwalić wełnianymi skarpetami utkanymi w natowskie barwy czy z wydzierganą natowską różą wiatrów.
w.d.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

BADANIE
Niedobór talentów

Trzy czwarte (72%) polskich pracodawców ma trudność w znalezieniu pracowników z odpowiednimi umiejętnościami – wynika z badania „Niedobór talentów” ManpowerGroup. Największe wyzwania rekrutacyjne zgłaszają podmioty z branży usług komunikacyjnych, niewiele mniejsze – z obszaru IT i technologii, z przemysłu i surowców oraz z nauk przyrodniczych i opieki zdrowotnej. Wśród umiejętności miękkich, które najtrudniej znaleźć u kandydatów do pracy, są: odporność na stres i umiejętność adaptacji, zdolność krytycznego myślenia i analizy. Globalnie problem ze znalezieniem odpowiednich talentów zgłasza 77% firm, co jest wynikiem wyższym niż notowany w Polsce. Jakie mają być antidota? Głównie inwestycje w rozwój już zatrudnionych osób.
j.k.

POSTĘPY POSTĘPU
Przekraczają czerwoną linię

Prezydent Francji Emmanuel Macron zapowiedział przed Konwencją Obywatelską ds. eutanazji powstanie tzw. ustawy o końcu życia. – W porozumieniu z parlamentarzystami oraz zainteresowanymi stronami i na podstawie konkluzji wydanych przez Konwencję Obywatelską ws. końca życia trzeba stworzyć „wzorowy francuski jego model” – powiedział Macron członkom Konwentu, który od września 2022 r. debatował nad ewentualnym wprowadzeniem w kraju eutanazji. Projekt ustawy ma powstać do końca lata. W opublikowanym raporcie większość członków Konwencji poparła wprowadzenie eutanazji. Prezydent Francji mówił o „zagwarantowaniu wyrażenia wolnej i świadomej woli” choremu, który decyduje się na podjęcie działań zmierzających do zakończenia życia. Zarówno francuscy biskupi, jak i organizacje lekarzy są jednak przeciwni zalegalizowaniu eutanazji. – Jeśli zagłosujemy za aktywną pomocą w umieraniu, przekroczymy czerwoną linię, ponieważ będziemy żyć w społeczeństwie, które daje sobie prawo do zabijania – podkreśla abp Éric de Moulins-Beaufort.
j.k.

Urodził się około 349 r. w Antiochii w Syrii (dzisiaj Antakya na południu Turcji), tam też podejmował posługę kapłańską przez około 11 lat, aż do 397 r., gdy został mianowany biskupem Konstantynopola. W stolicy cesarstwa pełnił posługę biskupią do czasu dwóch wygnań, które nastąpiły krótko po sobie - między 403 a 407 r. Dzisiaj ograniczymy się do spojrzenia na lata antiocheńskie Chryzostoma. W młodym wieku stracił ojca i żył z matką Antuzą, która przekazała mu niezwykłą wrażliwość ludzką oraz głęboką wiarę chrześcijańską. Odbył niższe oraz wyższe studia, uwieńczone kursami filozofii oraz retoryki. Jako mistrza miał Libaniusza, poganina, najsłynniejszego retora tego czasu. W jego szkole Jan stał się wielkim mówcą późnej starożytności greckiej. Ochrzczony w 368 r. i przygotowany do życia kościelnego przez biskupa Melecjusza, przez niego też został ustanowiony lektorem w 371 r. Ten fakt oznaczał oficjalne przystąpienie Chryzostoma do kursu eklezjalnego. Uczęszczał w latach 367-372 do swego rodzaju seminarium w Antiochii, razem z grupą młodych. Niektórzy z nich zostali później biskupami, pod kierownictwem słynnego egzegety Diodora z Tarsu, który wprowadzał Jana w egzegezę historyczno-literacką, charakterystyczną dla tradycji antiocheńskiej. Później udał się wraz z eremitami na pobliską górę Sylpio. Przebywał tam przez kolejne dwa lata, przeżyte samotnie w grocie pod przewodnictwem pewnego „starszego”. W tym okresie poświęcił się całkowicie medytacji „praw Chrystusa”, Ewangelii, a zwłaszcza Listów św. Pawła. Gdy zachorował, nie mógł się leczyć sam i musiał powrócić do wspólnoty chrześcijańskiej w Antiochii (por. Palladiusz, „Życie”, 5). Pan - wyjaśnia jego biograf - interweniował przez chorobę we właściwym momencie, aby pozwolić Janowi iść za swoim prawdziwym powołaniem. W rzeczywistości, napisze on sam, postawiony wobec alternatywy wyboru między trudnościami rządzenia Kościołem a spokojem życia monastycznego, tysiąckroć wolałby służbę duszpasterską (por. „O kapłaństwie”, 6, 7), gdyż do tego właśnie Chryzostom czuł się powołany. I tutaj nastąpił decydujący przełom w historii jego powołania: został pasterzem dusz w pełnym wymiarze! Zażyłość ze Słowem Bożym, pielęgnowana podczas lat życia eremickiego, spowodowała dojrzewanie w nim silnej konieczności przepowiadania Ewangelii, dawania innym tego, co sam otrzymał podczas lat medytacji. Ideał misyjny ukierunkował go, płonącą duszę, na troskę pasterską. Między 378 a 379 r. powrócił do miasta. Został diakonem w 381 r., zaś kapłanem - w 386 r.; stał się słynnym mówcą w kościołach swego miasta. Wygłaszał homilie przeciwko arianom, następnie homilie na wspomnienie męczenników antiocheńskich oraz na najważniejsze święta liturgiczne. Mamy tutaj do czynienia z wielkim nauczaniem wiary w Chrystusa, również w świetle Jego świętych. Rok 387 był „rokiem heroicznym” dla Jana, czasem tzw. przewracania posągów. Lud obalił posągi cesarza, na znak protestu przeciwko podwyższeniu podatków. W owych dniach Wielkiego Postu, jak i wielkiej goryczy z powodu ogromnych kar ze strony cesarza, wygłosił on 22 gorące „Homilie o posągach”, ukierunkowane na pokutę i nawrócenie. Potem przyszedł okres spokojnej pracy pasterskiej (387-397). Chryzostom należy do Ojców najbardziej twórczych: dotarło do nas jego 17 traktatów, ponad 700 autentycznych homilii, komentarze do Ewangelii Mateusza i Listów Pawłowych (Listy do Rzymian, Koryntian, Efezjan i Hebrajczyków) oraz 241 listów. Nie uprawiał teologii spekulatywnej, ale przekazywał tradycyjną i pewną naukę Kościoła w czasach sporów teologicznych, spowodowanych przede wszystkim przez arianizm, czyli zaprzeczenie boskości Chrystusa. Jest też ważnym świadkiem rozwoju dogmatycznego, osiągniętego przez Kościół w IV-V wieku. Jego teologia jest wyłącznie duszpasterska, towarzyszy jej nieustanna troska o współbrzmienie między myśleniem wyrażonym słowami a przeżyciem egzystencjalnym. Jest to przewodnia myśl wspaniałych katechez, przez które przygotowywał katechumenów na przyjęcie chrztu. Tuż przed śmiercią napisał, że wartość człowieka leży w „dokładnym poznaniu prawdziwej doktryny oraz w uczciwości życia” („List z wygnania”). Te sprawy, poznanie prawdy i uczciwość życia, muszą iść razem: poznanie musi się przekładać na życie. Każda jego mowa była zawsze ukierunkowana na rozwijanie w wierzących wysiłku umysłowego, autentycznego myślenia, celem zrozumienia i wprowadzenia w praktykę wymagań moralnych i duchowych wiary. Jan Chryzostom troszczył się, aby służyć swoimi pismami integralnemu rozwojowi osoby, w wymiarach fizycznym, intelektualnym i religijnym. Różne fazy wzrostu są porównane do licznych mórz ogromnego oceanu: „Pierwszym z tych mórz jest dzieciństwo” (Homilia 81, 5 o Ewangelii Mateusza). Rzeczywiście, „właśnie w tym pierwszym okresie objawiają się skłonności do wad albo do cnoty”. Dlatego też prawo Boże powinno być już od początku wyciśnięte na duszy, „jak na woskowej tabliczce” (Homilia 3, 1 do Ewangelii Jana): w istocie jest to wiek najważniejszy. Musimy brać pod uwagę, jak ważne jest, aby w tym pierwszym etapie życia człowiek posiadł naprawdę te wielkie ukierunkowania, które dają właściwą perspektywę życiu. Dlatego też Chryzostom zaleca: „Już od najwcześniejszego wieku uzbrajajcie dzieci bronią duchową i uczcie je czynić ręką znak krzyża na czole” (Homilia 12, 7 do Pierwszego Listu do Koryntian). Później przychodzi okres dziecięcy oraz młodość: „Po okresie niemowlęcym przychodzi morze okresu dziecięcego, gdzie wieją gwałtowne wichury (…), rośnie w nas bowiem pożądliwość…” (Homilia 81, 5 do Ewangelii Mateusza). Potem jest narzeczeństwo i małżeństwo: „Po młodości przychodzi wiek dojrzały, związany z obowiązkami rodzinnymi: jest to czas szukania współmałżonka” (tamże). Przypomina on cele małżeństwa, ubogacając je - z odniesieniem do cnoty łagodności - bogatą gamą relacji osobowych. Dobrze przygotowani małżonkowie zagradzają w ten sposób drogę rozwodowi: wszystko dzieje się z radością i można wychowywać dzieci w cnocie. Gdy rodzi się pierwsze dziecko, jest ono „jak most; tych troje staje się jednym ciałem, gdyż dziecko łączy obie części” (Homilia 12, 5 do Listu do Kolosan); tych troje stanowi „jedną rodzinę, mały Kościół” (Homilia 20, 6 do Listu do Efezjan). Przepowiadanie Chryzostoma dokonywało się zazwyczaj podczas liturgii, w „miejscu”, w którym wspólnota buduje się Słowem i Eucharystią. Tutaj zgromadzona wspólnota wyraża jeden Kościół (Homilia 8, 7 do Listu do Rzymian), to samo słowo jest skierowane w każdym miejscu do wszystkich (Homilia 24, 2 do Pierwszego Listu do Koryntian), zaś komunia Eucharystyczna staje się skutecznym znakiem jedności (Homilia 32, 7 do Ewangelii Mateusza). Jego plan duszpasterski był włączony w życie Kościoła, w którym wierni świeccy przez fakt chrztu podejmują zadania kapłańskie, królewskie i prorockie. Do wierzącego laika mówi: „Również ciebie chrzest czyni królem, kapłanem i prorokiem” (Homilia 3, 5 do Drugiego Listu do Koryntian). Stąd też rodzi się fundamentalny obowiązek misyjny, gdyż każdy w jakiejś mierze jest odpowiedzialny za zbawienie innych: „Jest to zasada naszego życia społecznego (…) żeby nie interesować się tylko sobą” (Homilia 9, 2 do Księgi Rodzaju). Wszystko dokonuje się między dwoma biegunami, wielkim Kościołem oraz „małym Kościołem” - rodziną - we wzajemnych relacjach. Jak możecie zauważyć, Drodzy Bracia i Siostry, ta lekcja Chryzostoma o autentycznej obecności chrześcijańskiej wiernych świeckich w rodzinie oraz w społeczności pozostaje również dziś jak najbardziej aktualna. Módlmy się do Pana, aby uczynił nas wrażliwymi na nauczanie tego wielkiego Nauczyciela Wiary.