Pomysłowość złodziei wydaje się nie mieć granic. Jedni np. dzwonią do ludzi starszych (60 plus) i informują, że bliska osoba miała wypadek i jest potrzebna gotówka. Inni przedstawiają się jako policjanci, w tym funkcjonariusze CBŚP, i żądają pieniędzy. Jeszcze inni wchodzą do domu pod pretekstem dokonania kontroli konkretnych urządzeń albo telefonicznie wyłudzają dane i „czyszczą” konta. – Każdego dnia na terenie województwa małopolskiego dochodzi do oszustw, których ofiarą są seniorzy – informuje komisarz Beata Wcisło. Przyznaje, że kwoty, jakie seniorzy przekazują obcym osobom, wprowadzają prowadzących sprawy w osłupienie. Podkreśla, że Policja podejmuje liczne działania prewencyjne, które mają przeciwdziałać przestępczym procederom.

Projekty i współpraca

Policja pozyskuje do współpracy różne organizacje i instytucje, np. za pośrednictwem przedszkolaków do seniorów w całej Małopolsce z okazji Dnia Babci i Dziadka trafiły laurki, a w nich obok życzeń – ostrzeżenie przed potencjalnymi oszustami. Do działań o charakterze prewencyjnym należą kampanie informacyjne i liczne spotkania połączone z przekazywaniem ulotek, rozpowszechnianiem plakatów przestrzegających seniorów przed wyłudzeniami.

– Jest wiele instytucji, które angażują się w realizowane projekty, wspierają nas na różne sposoby, mając na uwadze dobro i bezpieczeństwo seniorów – zaznacza pani komisarz i wymienia m.in. Małopolskie Kuratorium Oświaty, Radio Kraków, ZUS oddział w Krakowie, okręg małopolski Polskiego Związku Działkowców. Podkreśla szczególne zaangażowanie i wsparcie ze strony Urzędu Marszałkowskiego, w tym Marty Malec-Lech – członka Zarządu Województwa Małopolskiego.

Pani Marta Malec-Lech, zapytana o powody angażowania konkretnych środków na rzecz bezpieczeństwa seniorów Małopolski, wyjaśnia: – Seniorzy to grupa szczególna, nie tylko dlatego, że jako społeczeństwo coraz szybciej się starzejemy. Ostatnie lata, czas pandemii przyczyniły się do znacznej izolacji. Ten fakt wykorzystują oszuści i przestępcy. Jako samorząd staramy się działać długofalowo, ale często musimy błyskawicznie reagować na nowe zjawiska i zagrożenia. Stąd nasze działania. Cieszę się, że znajdujemy partnerów, którzy patrzą podobnie i dzięki temu działamy skutecznie i na szeroką skalę, angażując w te działania wszystkie pokolenia.

Rola seniorów

Przedstawicielka Urzędu Marszałkowskiego podkreśla szczególną rolę seniorów i zauważa: – Dzisiejszy świat oferuje wiele, ale często ta oferta jest pozbawiona wartości, tradycji, czy korzeni. Dziadkowie potrafią nam bardzo szybko wskazać te „czasowe mody”, którym nie warto ulegać. Wiedzą to, bo mają ogromne doświadczenie i wiele w życiu już widzieli, i wiele przeszli. Dodaje, że Wielopokoleniowa Edukacja Małopolan to także ogromna szansa dla młodszych pokoleń, aby wsłuchały się w ten głos doświadczenia i rozsądku, by potrafiły oceniać pewne zjawiska z dystansu, aby w tej erze cyfrowej nie zatracić naszego dziedzictwa i wartości, które są uniwersalne.

– To nasi wychowawcy oraz źródło wiedzy, a nierzadko także bohaterowie trudnych, czarnych kart polskiej historii – zaznacza kapelan Małopolskiej Policji ks. Łukasz Michalczewski i przypomina, że to właśnie nasze babcie i dziadkowie jako pierwsi zapraszają wnuki do wspólnej modlitwy, w różnych sytuacjach motywują do działania, a kiedy nie zachowujemy wartości, jakich od nich się mogliśmy nauczyć, potrafią upomnieć i wskazać dobrą drogę. Stwierdza: – Bez wątpienia należy się im wielki szacunek oraz troska o dobrą, szczęśliwą starość.

Oszukiwani i oszuści

Z rozmowy z komisarz Beatą Wcisło wynika, że częściej oszukiwane są kobiety. – Panie działają bardziej emocjonalnie, chętnie angażują się w pomaganie, co oszuści bezwzględnie wykorzystują – stwierdza i dodaje, że przestępcy namierzają osoby samotne, mieszkające w blokach, dysponujące telefonami stacjonarnymi. – Szczególną rolę do spełnienia mają rodziny – przekonuje i wyjaśnia, że trzeba babciom, dziadkom, ale też starszym, samotnym sąsiadom tłumaczyć, iż nie należy ufać obcym. Przywołując oszustwa „na policjanta”, zaznacza: – Musimy to powtarzać wielokrotnie, że policjanci nie dzwonią do rodzin osób poszkodowanych i ani nie proszą, ani nie żądają pieniędzy!

Co więc robić, aby nie zostać ofiarą? Pani komisarz radzi: – Gdy ktoś dzwoni z zaskakującą nas informacją, warto się rozłączyć i sprawdzić, czy tak jest istotnie, kontaktując się z osobami, instytucjami, na które ten ktoś się powołuje. Nie podejmować decyzji pod wpływem emocji. Przeczekać, przegadać temat z kimś, komu ufamy. Podaje przykład: – Wczoraj na terenie powiatu tarnowskiego nieustalona osoba, dzwoniąc na telefony stacjonarne, usiłowała pod pretekstem wypadku członka rodziny wyłudzić pieniądze. Dzwoniła do zamieszkałych w Tarnowie kobiet (lat: 89, 77, 91, 85) i namawiała do przekazania pieniędzy na potrzebę wpłaty kaucji. Na szczęście, do tego nie doszło, bo panie wiedziały, jak działają naciągacze.

– A co zrobić w sytuacji, gdy do wyłudzenia dojdzie? – dopytuję. – Natychmiast poinformować Policję – wyjaśnia Beata Wcisło. Przytacza historię oszustek, które w Nowym Sączu próbowały sprzedać niedostępny na rynku, a pożądany towar. Informuje: – Jedna ze starszych pań nie dała się oszukać, ale dwie kolejne sądeczanki niestety, straciły swoje oszczędności. Dzięki błyskawicznym działaniom i współpracy sądeckich oraz krakowskich policjantów, pieniądze i kosztowności starszych pań zostały odzyskane, a dwie kobiety, podejrzewane o przestępstwo, zatrzymano, kiedy wjeżdżały taksówką do Krakowa.

Wspólne zadanie

Dzięki różnorodnym, zrealizowanym projektom, przestrzegającym seniorów przed oszustami, przybywa informacji o próbie wyłudzenia, a nie o dokonanym przestępstwie. – Porównując rok 2020 do 2021, nastąpił 13-procentowy spadek poniesionych strat przez osoby starsze, tj. z 11 093 857 zł na kwotę 9 662 077 zł – informuje Beata Wcisło i przestrzega: – Naciągacze będą działać tak długo, jak długo będą osoby, które dadzą się oszukać!

Ksiądz Łukasz Michalczewski przypomina, że oszustwa, jakich dopuszczają się przestępcy na seniorach, w świetle nauki Kościoła należą do jednych z najgorszych grzechów. – Seniorzy, często bezbronni, w dobrej wierze przekazują duże sumy pieniędzy bandytom – zaznacza i dodaje: – Mówimy takiemu procederowi stanowcze NIE i robimy wszystko, by do tych przestępstw nie dochodziło. Jako kapelan Małopolskiej Policji jestem niezmiernie wdzięczny za ogromny wysiłek, jaki wkłada nasza Policja w informowanie seniorów o tym procederze. Podejmujemy również wspólne zadania, by dotrzeć do jeszcze większej liczby naszych babć i dziadków tak, by wyeliminować ten rodzaj działalności grup przestępczych.