Święty Jan był synem Zebedeusza i Salome, młodszym bratem Jakuba Starszego. Z Ewangelii wiemy, że początkowo był uczniem Jana Chrzciciela, ale potem razem ze św. Andrzejem poszedł za Jezusem. Wiemy również, że pracował jako rybak. O jego zamożności świadczy to, że miał własną łódź i sieci. Ewangelia odnotowuje obecność Jana Apostoła podczas Przemienienia na górze Tabor, przy wskrzeszeniu córki Jaira oraz w czasie konania i aresztowania Jezusa w Ogrodzie Oliwnym. W czwartej Ewangelii podczas Ostatniej Wieczerzy opiera głowę na piersi Mistrza jako Jego umiłowany uczeń, znajduje się u stóp krzyża razem z Matką Jezusa i świadczy o pustym grobie oraz o obecności Zmartwychwstałego. Dzieje Apostolskie ukazują go jako nieodłącznego towarzysza św. Piotra.

Jan przez wiele lat przebywał w Jerozolimie, potem prawdopodobnie w Samarii, a następnie w Efezie. Napisał Ewangelię, Apokalipsę i trzy listy apostolskie. Kierował niektórymi gminami chrześcijańskimi w Małej Azji. Z Apokalipsy dowiadujemy się, że były to: Efez, Smyrna, Pergamon, Tiatyra, Sardes, Filadelfia i Laodycea (1, 11).

W tradycji wczesnochrześcijańskiej postać św. Jana jest bardzo żywa. Święty Papiasz (ok. 80 – 116) i Polikarp (ok. 70 – 166) szczycą się tym, że byli uczniami św. Jana. Za cesarza Domicjana (81-96) św. Jan został zesłany na wyspę Patmos. „Możemy go nazwać również «Natchnionym z Patmos», gdyż jego postać związana jest z nazwą tej wyspy na Morzu Egejskim. Tam, według świadectwa jego samego, znajdował się jako zesłaniec «z powodu słowa Bożego i świadectwa Jezusa» (Ap 1, 9). Właśnie na Patmos, doznawszy «zachwycenia w dzień Pański» (Ap 1, 10), Jan miał jedno z wielkich widzeń i usłyszał nadzwyczajne przesłania, które będą miały niemały wpływ na historię Kościoła i całą chrześcijańską kulturę” – powiedział w jednej z katechez Benedykt XVI (2006 r.).

Po śmierci cesarza Jan Apostoł powrócił do Efezu i tutaj, za panowania Trajana (98 – 117), zakończył życie jako prawie stuletni starzec. Potwierdzają to św. Ireneusz i Polikrates, biskup Efezu (ok. 190 r.).

Jak powiedział kiedyś ekumeniczny patriarcha Konstantynopola Atenagoras: „Jan jest u korzeni naszej najwyższej duchowości. Ludzie milczący, tak jak on, znają ową tajemniczą wymianę serc. Przywołują obecność Jana i ich serca zaczynają pałać”. Dlatego też jednym z najbardziej znanych atrybutów św. Jana jest orzeł w locie.