Wywołują je wirusy, najczęściej rynowirusy i adenowirusy, które przenoszą się drogą kropelkową i przez przedmioty wspólnego użytku. Od wtargnięcia wirusa do organizmu do wystąpienia objawów infekcji upływają zwykle 1-3 dni. Przeziębieniu towarzyszą: złe samopoczucie, ból gardła, chrypka, katar, dreszcze, stan podgorączkowy, ból głowy. Wbrew sugestywnym reklamom środków, które rzekomo błyskawicznie zwalczają infekcję, proces zdrowienia musi potrwać kilka dni, ponieważ organizm musi mieć czas na wyprodukowanie przeciwciał. Powszechnie dostępne środki działają przede wszystkim objawowo, zmniejszają ból gardła, obrzęk błony śluzowej lub obniżają gorączkę.

W leczeniu typowego przeziębienia doskonale sprawdzają się domowe środki, które wspierają organizm. Podstawą strategii działania jest picie dużej ilości ciepłych płynów – mogą to być woda lub herbata z dodatkiem soku malinowego, cytryny lub imbiru, a także napary z kwiatów lipy lub czarnego bzu, które działają rozgrzewająco. Ciepłe płyny pomagają rozrzedzić wydzielinę i oczyścić drogi oddechowe. Solidne nawodnienie organizmu jest konieczne szczególnie wtedy, gdy infekcji towarzyszy podwyższona temperatura ciała.

Przy dokuczliwym bólu gardła warto sięgać kilka razy dziennie po tabletki do ssania, zwłaszcza te z dodatkiem ziół – np. podbiału, porostu islandzkiego lub tymianku – albo po preparaty do płukania gardła. Płyn do płukania gardła można też przygotować własnoręcznie w postaci naparu z szałwii lub rumianku. Tabletki do ssania i płyny do płukania gardła łagodzą ból i działają odkażająco. W czasie infekcji przebiegających z bólem gardła nie powinno się jeść potraw gorących, kwaśnych i ostrych, które dodatkowo drażnią błonę śluzową. W skutecznym oczyszczaniu nosa pomogą natomiast preparaty z soli morskiej. Można również stosować inhalacje z niewielkim dodatkiem olejku eukaliptusowego.

Zdecydowana większość tego typu infekcji przebiega łagodnie, trzeba jednak wspierać układ odpornościowy w walce z wirusem. Aby nie dopuścić do powikłań i nie zarażać otoczenia, warto przez kilka dni pozostać w domu i zadbać o dużą dawkę snu i odpoczynku. W trosce o zdrowie domowników warto zachować izolację, często myć ręce, wietrzyć mieszkanie i nie używać wspólnych przedmiotów, np. ręcznika.

Obecnie istotne jest również pytanie o możliwość odróżnienia przeziębienia czy grypy od COVID-19. Niestety, jest to trudne, zwłaszcza teraz, gdy za większość przypadków covidowych odpowiedzialny jest wariant Delta koronawirusa. Najczęstsze objawy zakażenia nim to, podobnie jak przy przeziębieniu, ból głowy i gardła, katar, gorączka. Utrata węchu i smaku, charakterystyczne dla zakażeń w pierwszych falach pandemii, także występują, ale rzadziej. Dlatego najpewniejszym rozstrzygnięciem w sprawie rodzaju infekcji jest wykonanie testu. Na wszelki wypadek zawsze warto przestrzegać wszystkich zasad bezpieczeństwa.