Pacyfikał jest krzyżem relikwiarzowym, zawiera pojemnik na relikwie i jest podawany wiernym do ucałowania.
Prezentowany krzyż stanowi wybitny przykład złotnictwa późnogotyckiego, został wykonany w Krakowie w pierwszej połowie XVI wieku. Jest osadzony na czworolistnej stopie dekorowanej czterema tarczami z herbami Szreniawa, Półkozic, Ciołek i Pilawa, wokół których widnieją litery Z, E, Z, M, M, K. Figurki pomiędzy tarczami to personifikacje Miłosierdzia, Sprawiedliwości i Ostrożności. Czwarta figurka ma ułamany atrybut i jest przez to nierozpoznawalna. Podstawę stopy zdobi ażurowa, filigranowa koronka maswerku. Na pionowym trzonie zwraca uwagę misternie zdobiony maswerkami kapliczkowy nodus – element ułatwiający kapłanowi trzymanie ciężkiego pacyfikału w ręku. Krzyż ma ramiona zakończone trójlistnie i ozdobione dodanymi w pierwszej ćwierci XVII wieku barokowymi aplikacjami w formie plakiet przedstawiających czterech ewangelistów. Z tyłu znajdują się puste obecnie otwory na relikwie.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
W 1806 r. pacyfikał znajdował się na terenie zaboru austriackiego, gdzie wybito znak kontrybucyjny z literą „E” – cechę probierni krakowskiej.
Ok. 1880 r. obiekt stanowił własność Archidiecezji Warszawskiej i uchodził za wyrób bawarski.
