Była ona częścią programu uroczystości upamiętniającej wszystkie ofiary II wojny światowej, zorganizowanej na terenie tego dawnego obozu w 80. rocznicę agresji Niemiec na Polskę, która nastąpiła 1 września 1939 r. i która kilkanaście dni później – 17 września – umożliwiła na mocy zawartego wcześniej tajnego traktatu Ribbentrop-Mołotow napaść na nasz kraj sowieckiej Rosji od wschodu.

Obchody pamiętnej rocznicy przebiegały pod honorowym patronatem wojewody dolnośląskiego Cezarego Przybylskiego i biskupa świdnickiego Ignacego Deca, a zostały przygotowane przez Muzeum KL „Gross-Rosen” w Rogoźnicy, Urząd Miejski Strzegomia oraz Związek Harcerstwa Rzeczpospolitej. Koncelebrowanej Eucharystii – odprawianej przez dwóch diecezjalnych biskupów oraz księży dekanatu strzegomskiego – przewodniczył ordynariusz diecezji legnickiej bp Zbigniew Kiernikowski, a homilię na wygłosił Pasterz Kościoła świdnickiego bp Ignacy Dec.

Minuta ciszy

Jak co roku uczestnicy uroczystości przeszli razem spod obozowej bramy KL „Gross-Rosen” do miejsca modlitwy przy Mauzoleum prowadzeni przez poczty sztandarowe szkół instytucji i służb państwowych, harcerzy ze Związku Harcerzy Rzeczpospolitej skupionych w 1. Dolnośląskiej Chorągwi im. Orląt Lwowskich. Za licznymi sztandarami szli goście honorowi – byli więźniowie obozów koncentracyjnych, biskupi i księża, poseł na Sejm RP Ireneusz Zyska, przedstawiciele związków kombatanckich, stowarzyszeń i organizacji społecznych, delegacje miast i gmin z kilkunastu miejscowości regionu dolnośląskiego oraz przedstawiciele Związku Bojowników CSBS z czeskiego Jablonca. Wojewodę Dolnośląskiego reprezentował Julian Golak, a władze strzegomskiej gminy przewodniczący Rady Miejskiej Tomasz Marczak i zastępca burmistrza Wiesław Witkowski.

Na wstępie powitano grupę byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych przybyłych na tę uroczystość: Wacława Bryjanowskiego, Ignacego Kurczyńskiego, Stanisława Gebhardta, Wacława Kozłowskego, rodziny i krewnych więźniów obozu KL „Gross-Rosen”, delegacje kombatantów – uczestników walk o Polskę ze wszystkich frontów II wojny światowej. Ogłoszono minutę ciszy, przed którą o przypomniane zostały nazwiska byłych więźniów KL „Gross-Rosen”, którzy zmarli na przestrzeni ostatniego roku od poprzednich obchodów, upamiętniając w ten symboliczny sposób ich odejście do wieczności.

Odczytane zostały specjalne listy od wicepremiera, ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego, szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jana Józefa Kasprzyka oraz list senator Doroty Czudowskiej z PiS, który przedstawiła była więźniarka obozu koncentracyjnego Maria Kisielewska-Podrez z Legnicy.

Podziękowania dla uczestników uroczystości, a przede wszystkim dla byłych więźniów obozów koncentracyjnych przekazali: bp Ignacy Dec, poseł Ireneusz Zyska oraz delegat marszałka województwa dolnośląskiego Julian Golak.

Słowo Księdza Biskupa

Okolicznościową homilię wygłosił bp Ignacy Dec, rozpoczynając ją od wyjaśnienia znaczenia Jezusowych słów z Ewangelii: „…Kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się uniża, będzie wywyższony” – i ich przesłania. Następnie odniósł się do historii powstania byłego niemieckiego obozu pracy KL „Gross-Rosen” – tego straszliwego miejsca, w którym zginęła ogromna rzesza ludzi, gdzie się dzisiaj zgromadziliśmy na modlitwie – i gdzie ziemia uświęcona jest ich niewinną krwią – mówił Ksiądz Biskup.

Przypomniał, że obóz ten Niemcy założyli początkowo jako filię KL Sachsenhausen, a pierwsi więźniowie przywiezieni zostali na to miejsce już w 2 sierpnia 1940 r. w niecały rok po wybuchu wojny, a więc 79 lat temu od dzisiejszego dnia – tutaj, gdzie stoimy, byli już osadzeni więźniowie, którzy pracowali w pobliskich kamieniołomach i ci wszyscy ludzie byli pozbawieni prawa do wolności.

Obóz bardzo szybko się usamodzielnił i rozrósł, a jego więźniowie zwożeni z wielu krajów trafiali z tego miejsca też do blisko stu obozowych filii. Wśród nich do zespołu obozów „Riese” – w Górach Sowich, gdzie wykuwali w skałach sztolnie. Ciężka praca, jaką musieli wykonywać, była straszliwie wyniszczająca. Szacunkowa liczba więźniów KL „Gross-Rosen” określana jest na 125 tysięcy ludzi. Byli to obywatele różnych narodowości, w tym znaczna liczba Polaków – zauważył.

Wśród więźniów z trwogą powtarzano, że „Gross-Rosen” to jeden z najcięższych obozów, w którym da się przeżyć może 4 tygodnie. – Do tego dochodził brak opieki lekarskiej, niedożywienie, nieustanne maltretowanie i terroryzowanie więźniów.

To wszystko było przyczyną ogromnej śmiertelności wśród więźniów. Wymieniana w źródłach historycznych liczba ofiar obozu sięga 40 tysięcy i jest liczbą szacowaną!

Za najtrudniejszy okres w dziejach obozu i jego filii uważa się czas ewakuacji. Podczas transportów w lutym 1945 r. zginęło jeszcze bardzo dużo więźniów, a zastany przez wkraczające tu sowieckie wojska stan obozu był przerażający.

– O tym wszystkim trzeba pamiętać i trzeba przypominać to, jaki los ludziom w tym obozie zgotowali Niemcy, żeby ta straszliwa historia już nigdy nie miała miejsca w dziejach ludzkości – mówił Biskup Świdnicki.

Czerpali z nauki Jezusa

– Zobaczmy, wielcy wodzowie, którzy rozpoczynali II wojnę światową, leżą dzisiaj na śmietniku historii jako najwięksi zbrodniarze wojenni, jako nieprzyjaciele Boga i ludzi, jako ludzie, którymi kierowała pycha – wyjaśniał dalej Ksiądz Biskup. Odwołał się też do przykładu, jaki dali swoim życiem nam nasi katoliccy księża – ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych męczennicy: – św. Maksymilian Maria Kolbe, który zginął w Auschwitz, św. Edyta Stein czy bł. Gerhard Hirschfelder – który odważnie mówił w swoim kazaniu w Bystrzycy Kłodzkiej do wiernych w 1941 r.: „Kto wyrywa wiarę z serc młodzieży i Chrystusa – ten jest przestępcą” i za to trafił do obozu Dachau – którego jest jedną z wielu ofiar. – Oni się uniżyli w swoi postępowaniu, oddając życie za innego człowieka i prawdę. Tak samo, jak to kiedyś uniżył się za nas Pan Jezus. Módlmy się na tej dzisiejszej Mszy św. za tych, którzy przebywali na tej męczeńskiej ziemi, na której stoimy, za tych, co przeżyli obozy i za tych, co tu ponieśli śmierć, za wszystkie ofiary II wojny światowej, a także o pokój na świecie – o co proszą nasi biskupi w liście, żeby to, co tu się wydarzyło 80 lat temu już nigdy w historii świata się nie powtórzyło. A nie powtórzy się – jeżeli wszyscy będziemy patrzeć pokornymi oczyma w uniżeniu na Pana Boga i czerpać z nauki Jezusa – podkreślił Ksiądz Biskup.

W dowód wdzięczności

Po Mszy św. uczestnicy uroczystości upamiętniającej ofiary II wojny światowej w 80. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę i wspomnienia czasu, w którym „zapalił się cały świat”, a najbardziej w tej pożodze ucierpiała Polska i nasz naród złożyli pod pomnikiem ofiar byłego Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego „Gross-Rosen” wieńce i wiązanki kwiatów.