Reklama

Deskurowie w służbie ojczyzny

2019-08-13 12:55

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 33/2019, str. 4-7

TD
Widok na sancygniowski pałac. Dawniej siedziba Deskurów

Sancygniów, mała dzisiaj wieś na Ponidziu, w której historię wpisały się magnackie rody i wielkie nazwiska, tak jak przybyli do Polski z Francji Deskurowie – pełni ideałów, zawsze gotowi do walki za ojczyznę, do pracy dla ludu, edukacji i służby oraz dla Kościoła. Nie gdzie indziej tylko tutaj, w kościele parafialnym rozlokowanym między urokliwym stawem a pałacem w iście magnackim stylu, był ochrzczony i dorastał kard. Andrzej Maria Deskur, osobisty przyjaciel Jana Pawła II. Stąd w 1945 r. wyszedł z jedną walizką

U progu 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej warto pamiętać pokoleniową spuściznę ideową rodów magnackich i szlacheckich, kształtujących polskie sumienia. – Polskę mieliśmy we krwi. Patriotyzm – to się rozumiało samo przez się – mówi „Niedzieli” Zofia Wysocka, córka Wandy z d. Deskur, siostrzenica kardynała.

Ostatni na Sancygniowie

Deskurowie byli ostatnimi właścicielami majątku sancygniowskiego i zarazem (po rodzinie Sancygniowskich) najdłużej nim zarządzającymi. 111 lat ich pobytu obfitowało w wydarzenia związane z dziejami kraju i narodu oraz znamienne, a przy tym istotne dla ogółu, wydarzenia rodzinne. W familii znalazło się wielu wybitnych żołnierzy, działaczy politycznych i społecznych, zesłańców, artystów. Protoplastą rodu był francuski przodek Joachim Jan Descours, który opuścił Francję w 1729 r.

Historia „sancygniowskich” Deskurów jest od 1834 r. związana z życiem wsi, z sytuacją społeczną jej mieszkańców, z krzewieniem dobrych nawyków i oświaty w tej skrajnie ubogiej, zacofanej wówczas części społeczeństwa, z rozbudową struktur ekonomicznych majątku. Sancygniów przypadł rodzinie (zresztą bardzo zadłużony) w wyniku zakupu drogą licytacji. Deskurowie doprowadzili go do świetności i w 1945 r. musieli opuścić. – Pamiętam nasz księgozbiór palony na gazonie przed pałacem. Na szczęście część z liczącej 6 do 7 tys. woluminów biblioteki udało się ocalić w Kielcach – mówi Wanda Wysocka z d. Deskur.

Reklama

Księgozbiór skarbem narodowym

Zasiliły one zbiory Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach. Księgozbiór z Sancygniowa to bogactwo – większość to dzieła z XIX wieku, ale są i starsze egzemplarze, nawet z 1571 r. Ciekawostkę i unikat stanowi m.in. XVII-wieczny opis szlaku podbojów szwedzkiego króla w czasie Potopu, z wizerunkami miast. Ponadto ponad 100 miedziorytów, wiele z Kielecczyzny.

Bibliotekę założył Andrzej Deskur w 1855 r. Bibliotekarze szacują, że mogła liczyć nawet 7 tys. pozycji. Do wojewódzkiej biblioteki publicznej trafiła mniej niż połowa. Założyciel sancygniowskiego księgozbioru był bibliofilem i patriotą (to on pałac – gniazdo rodowe Deskurów – kazał ozdobić rzeźbami polskich królów i poetów, to on rozplanował założenia parkowe, to on kazał regularnie czytywać robotnikom remontującym kościół sancygniowski „Trylogię” Sienkiewicza).

Żyjący współcześnie Deskurowie pamiętają słynną bibliotekę – ogromny pokój zabudowany szafami bibliotecznymi i drabinę, którą się przesuwało i korzystało z zasobów.

Zanim Deskurowie opuścili pałac i rozpierzchli się w różne strony świata – a jeden z nich do Watykanu, tak jak inne dwory w Polsce, stawiali czoła Niemcom i dramatom II wojny światowej.

Lata wojny w sancygniowskich dobrach

– 80 lat mija od wybuchu wojny, a wydaje się to tak niedawno... – Wanda Wysocka, jedna z siedmiorga rodzeństwa ostatnich właścicieli Sancygniowa, choć doskonale pamięta czasy okupacji (urodzona w 1932 r.), uważa, że najwięcej wiadomości ma jej brat Stanisław (ur. w 1927 r.), a zbiór dokumentów i materiałów na ten temat posiada jego syn – Jan (Deskurowie są nadal rozległą rodziną, moi rozmówcy mieszkają w Krakowie).

– Nasz najstarszy brat Józef był w AK, miał pseudonim „Dziecko”, zresztą adekwatny. W lasach sancygniowskich był sztab AK, którym dowodził słynny pułkownik Bolesław M. Nieczuja Ostrowski ps. „Tysiąc”, „Bolko”, „Grzmot”. Sancygniów zaangażowany był w działalność organizacji podziemnych, a do kluczowych zadań należało zaopatrywanie polskiego wojska w żywność, zboże, konie. Doskonale pamiętam, jak partyzanci zajeżdżali do dworu, wojsko bazowało na dworach – wspomina Wanda Wysocka. Sancygniowski dwór, w relacji W. Wysockiej, współorganizował akcje pomocy jeńcom polskim w obozach w Niemczech, przede wszystkim wysyłano paczki. – Ważna była w tych paczkach cebula ze względu na szkorbut. Przychodziły czasami listy z oflagów, więźniowie dziękowali. Zgodnie z relacją Stanisława, pałac sancygniowski po Powstaniu Warszawskim gościł ok. 30 osób uciekających ze stolicy.

Jak kardynał chciał iść do wojska

– Andrzej, urodzony w 1924 r. (przyszły ksiądz i kardynał, przyp. red.) jako młody chłopak był wręcz zafascynowany wojskiem, u nas w rodzinie była taka szalona tradycja rozmiłowania w służbie wojskowej – opowiada te mało znane historie rodzinne Wanda Wysocka. – Uparł się wstąpić do podchorążówki. Nie pamiętam dokładnie, w którym roku, ale mama zawiozła go, bodaj do Lwowa, na rekrutację. I tam lekarz zaopiniował, że brat ma dużą wadę serca i nie nadaje się na żołnierza (ta historia jest opisana przez mamę w jej pamiętnikach).

Podczas II wojny światowej przyszły kapłan miał wyznaczone zadanie organizowania koni i żywności tak dla partyzantów, jak i wsparcia dla ludności ukrywającej się w lasach. – Trzeba pamiętać, że gros ukrywających się to byli Żydzi z niedalekich Działoszyc, największa biedota tam się schroniła. I właśnie Andrzej w pełnej konspiracji nosił im żywność – opowiada Wanda Wysocka.

Na obiadach z Janem Pawłem II

Kard. Deskur może być uważany za jedną z najwybitniejszych postaci Kurii Rzymskiej. Urodzony 29 lutego 1924 r. w Sancygniowie, w 1945 r. ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie wstąpił do seminarium duchownego w Krakowie. Studia kontynuował we Fryburgu Szwajcarskim. Święcenia prezbiteratu przyjął w 1950 r. z rąk arcybiskupa Lyonu kard. Pierre’a Marie Gerliera.

Jako kapłan pracował początkowo duszpastersko w Szwajcarii i we Francji. W 1952 r. został powołany do Watykanu, do pracy w Sekretariacie Stanu. Był kolejno wicesekretarzem, podsekretarzem, sekretarzem, a od 1973 – przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Kinematografii, Radia i Telewizji, na bazie której powstała Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przekazu.

W 1959 r. ks. Andrzej Deskur brał udział w przygotowaniu Soboru Watykańskiego II. Razem z biskupem, a następnie arcybiskupem Karolem Wojtyłą wniósł znaczny wkład w pracę przy soborowych dokumentach – konstytucji o Kościele „Gaudium et Spes” i deklaracji o środkach społecznego przekazu „Inter mirifica”.

W latach 60. i 70. XX wieku ks. Deskur wchodził w skład delegacji Stolicy Apostolskiej, która odwiedzała Polskę w ramach pierwszych kontaktów Watykanu z władzami PRL. 30 czerwca 1974 r. został mianowany biskupem, a 15 lutego 1980 r. arcybiskupem. Pięć lat później Jan Paweł II wyniósł go do godności kardynalskiej. Wyróżniony został wysokimi odznaczeniami, m.in. francuskim orderem Legii Honorowej, Wielkim Krzyżem Zakonu Kawalerów Maltańskich, Krzyżem Rycerzy Kolumba, orderem Za Zasługi dla Republiki Włoskiej i portugalskim Krzyżem Henryka Żeglarza.

Tyle oficjalny (mocno skrócony, bo to materiał na książkę) biogram kardynała, który przebył daleką drogę z Sancygniowa… – Kardynał Wojtyła, gdy przyjeżdżał do Watykanu, zawsze nocował u ks. Deskura – ten fakt wiem od rodziny, jak i to, że zawsze, ale to zawsze, gdy Ojciec Święty spędzał niedzielę w Watykanie, zapraszał kardynała Deskura do siebie na obiad. To był taki rytuał – opowiada ks. Marek Połoński, proboszcz w Sancygniowie. No i ten znamienny, powszechnie znany fakt, gdy Jan Paweł II, tuż po konklawe łamie protokół i jedzie odwiedzić ciężko chorego, sparaliżowanego kardynała...

Ks. proboszcz Połoński pozostaje w dobrych, przyjaznych relacjach z rodziną Deskurów. Pokazuje pamiątki po nich w kościele (w tym najnowszą, poświęconą przez bp. Jana Piotrowskiego w 2017 r. tablicę pamiątkową, przypominającą, że zmarły dostojnik Kościoła „służył sześciu papieżom w wielu urzędach Kurii rzymskiej”). Kard. Andrzej Maria Deskur zmarł 3 września 2011 r. w Rzymie. Pochowany został w Sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie.

– Wkrótce kolejna rocznica jego śmierci, rodzina zmawia wtedy Mszę św. w kościele, odwiedza grobowiec rodzinny, podobnie jak na Wszystkich Świętych – wyjaśnia ks. Połoński i prowadzi do grobowca, na parafialnym cmentarzu.

Dziedzictwo

Prosty, dość wysoki sarkofag z lokalnego budulca, na wzgórzu, tuż przy wejściu. Śpią snem wiecznym Deskurowie, dla których sprawa polska nie była frazesem ani areną politycznej walki, tylko warsztatem pracy (ciężkiej) i obiektem niczym nie zachwianego szacunku. Tęsknili do niej, jak Andrzej Deskur, powstaniec i zesłaniec syberyjski, przez długich 14 lat. – Bity, wieziony miesiącami w kibitce. Ciężko pracował w kopalniach, ale mimo to starał się być silny, np. wytrwale pływał w Bajkale k. Irkucka, bo chciał wrócić do ojczyzny i być dla niej zdrowym – tak pradziada wspomina Wanda Wysocka. To właśnie on wystawił w 1882 r. pałac, zbudowany na wzór zespołu pałacowego w Ujazdowie wg projektu Adama Oczkowskiego. Dach pałacowy zdobiły 22 popiersia i posągi sławnych Polaków, m.in. św. Jadwigi Królowej, Jagiełły, Kazimierza Wielkiego, Batorego oraz popiersia: Mickiewicza, Słowackiego, Sienkiewicza i wielu innych znakomitości. Według mieszkańców Sancygniowa – figury i popiersia zostały zrzucone w późnych latach 70. XX wieku. Dzisiaj obiekt jest w stanie nieużywanej ruiny, jedynie widziany z daleka kojarzy się z przebrzmiałą świetnością. Przy budowie pałacu dziedzic zatrudniał okolicznych rzemieślników (był to zwyczaj Deskurów, za który wieś ich szanowała), przy okazji odkrywano wiele talentów, wiele się nauczono. Chętnie dzielił się z włościańskimi sąsiadami nowoczesnymi sposobami gospodarowania. Zmarł w 1903 r., jest pochowany w rodzinnym grobowcu. Kolejny dziedzic – Józef Marian, był także niezłym gospodarzem, ale przeszedł do historii jako utalentowany (i gruntownie wykształcony) malarz, rysownik oraz projektant mebli. Zajmował się też sztuką użytkową. Część jego dzieł wzbogaciła Sienkiewiczowski pałacyk w Oblęgorku (cykl do „Bajek z tysiąca i jednej nocy”) i Muzeum Narodowe w Kielcach. Sienkiewicz w osobiście napisanym liście z podziękowaniem, tak skomentował twórczość Deskura: „Nie zdarzyło mi się dotychczas widzieć obrazów ilustrujących Wschód, wykonanych z takim poczuciem i zrozumieniem tego tak odrębnego świata, z tak bajeczną fantazją, a zarazem z biegłością artystyczną. Składam szanownemu Panu najgorętsze dzięki za pamięć i za dzieło, które będzie prawdziwą ozdobą moich małych zbiorów”. Wdowa po artyście (zmarł w 1915 r., pochowany w rodzinnym grobowcu), Zofia, założyła muzeum mieszczące się w lamusie, z wieloma cennymi eksponatami.

Ostatni właściciele Sancygniowa – Andrzej Ludwik Deskur i jego żona, Stanisława z Kosseckich, w opinii mieszkańców pozostawili po sobie jak najlepsze wspomnienia, na które składały się wzorowo prowadzone gospodarstwo, społeczna działalność (Andrzej Ludwik był propagatorem nowych metod uprawy roli i hodowli była, znawcą koni), żarliwa religijność. Po parcelacji i rozgrabieniu majątku Andrzej Ludwik zamieszkał z rodziną w Krakowie, podejmując się różnych prac (referent rolny, nadzorca wikliniarni). Z ich siedmiorga dzieci wychowywało się i starości doczekało pięcioro, wszyscy zostali starannie wykształceni, z przewagą kierunków rolniczych (choć jest i prawo, i budownictwo, i – oczywiście, teologia). Małżonkowie zmarli niemal współcześnie (on w 1969 r., ona w 1995 r.) i obydwoje spoczywają w rodzinnym grobowcu.

Dziedzictwo Deskurów. Jaka to lekcja na dzisiaj, i dla kogo, w zupełnie innych realiach, przy innych kodach budowania tożsamości, modnych unikach wszystkiego, co zbyt narodowe, co nadto patriotyczne? Czy to lekcja dla małego Sancygniowa, czy dla Polski? Co uczynić z takim dziedzictwem? Kwestia pozostaje otwarta.

Tagi:
historia

Reklama

Polski Titanic

2019-12-10 08:48

Grzegorz Gadacz
Niedziela Ogólnopolska 50/2019, str. 46-47

Wielu Polaków pamięta zapewne transatlantyk MS „Batory”. Żyją jeszcze ci, którzy nim płynęli. Niewielu jednak wie, że „Batory” miał starszego brata bliźniaka, który pływał po oceanach pod nazwą MS „Piłsudski”

Henryk Poddębski, 1935/Biblioteka Narodowa
Ms „Piłsudski”

Polska, która się odrodziła po I wojnie światowej, była biednym krajem. Zdawano sobie jednak sprawę, że skromny odcinek wybrzeża, który przypadł nam w udziale, trzeba wykorzystać jak najlepiej. W krótkim czasie podjęto decyzję o budowie nowoczesnego portu w Gdyni i własnej floty.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem, pamiętam, czuwam – dziś 66. rocznica Apelu Jasnogórskiego

2019-12-08 13:46

it / Częstochowa (KAI)

Dziś przypada 66. rocznica Apelu Jasnogórskiego. W tej formie jako wieczorna modlitwa kierowana do Maryi, Królowej Polski i Matki Kościoła w intencji Ojczyzny i Kościoła rozpoczęła się 8 grudnia 1953 r. Dziś to jedna z najbardziej znanych jasnogórskich modlitw, gromadząca każdego wieczoru o godz. 21.00 tysiące pielgrzymów w Kaplicy Matki Bożej i kolejne tysiące dzięki transmisji na cały świat.

Marcin Mazur/episkopat.pl

Genezy Apelu jasnogórskiego można dopatrywać się w wydarzeniach z 4 listopada 1918 r. kiedy polscy żołnierze z 22. Pułku Piechoty, dowodzeni przez podporucznika Artura Wiśniewskiego, wyzwolili Jasną Górę spod okupacji austriackiej i o godz. 21.15 stanęli, wraz z paulinami przed Cudownym Obrazem Królowej Polski, dziękując za odzyskaną wolność po 123 latach niewoli narodowej i zaborów.

Inny przekaz mówi o kapitanie Władysławie Polesińskim, pilocie zmarłym w 1939 r., trochę „wadzącym się z Bogiem”, który podczas próbnego lotu usłyszał nagle jakby wewnętrzny rozkaz: „zniż lot, ląduj!” Wylądował szczęśliwie. Po opuszczeniu samolotu nastąpiła jego eksplozja. Była godzina 21.00.

Gdy po powrocie do domu opowiedział swojej żonie o tym wydarzeniu, ona zapytała go, którego to było dnia i o której godzinie to się stało? Okazało się, że właśnie tego dnia o godz. 21.00 polecała go Matce Bożej. Kapitan stanął „na baczność”, zasalutował i zwrócił się do Matki Bożej Jasnogórskiej, meldując się Jej jako swemu Dowódcy, od którego otrzymał ten wewnętrzny nakaz ratujący go od śmierci. Odtąd czynił to codziennie.

Kapitan Władysław Polesiński nawrócił się, zmienił życie i założył wśród oficerów polskich katolicką organizację - „Krzyż i Miecz”. Członkowie tej organizacji mieli w zwyczaju codziennie o godzinie 21.00 meldować się na apel przed Matką Bożą Częstochowską.

Podczas okupacji hitlerowskiej ks. Leon Cieślak, pallotyn, szerzył tę praktykę w Warszawie wśród młodzieży akademickiej na tajnych kompletach i w sodalicjach mariańskich. O godzinie 21.00 młodzież modliła się do Matki Bożej Jasnogórskiej i odmawiała akt zawierzenia się Maryi.

W tym samym czasie na Jasnej Górze o. Polikarp Sawicki, paulin, gromadził różne grupy akademickie, najczęściej członków sodalicji mariańskiej, na wieczorową modlitwę przed Cudownym Obrazem Matki Bożej Jasnogórskiej.

Po otrzymaniu wiadomości o internowaniu kard. Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski w późnych godzinach nocnych 25 września 1953 r., paulini na Jasnej Górze podjęli z pielgrzymami specjalne modlitwy o jego rychłe uwolnienie.

Prymas podczas swego internowania w Stoczku Warmińskim – w okresie stalinowskiego terroru – postanowił dokonać osobistego Aktu oddania się w niewolę miłości Matce Bożej, zawierzając Jej całkowicie swój los. Oddał się Maryi w uroczystość Jej Niepokalanego Poczęcia 8 grudnia 1953 r. W tym samym dniu rozpoczęto na Jasnej Górze wieczorową modlitwę, zwaną Apelem, w jego intencji o godz. 21.00.

Papież Pius XII w tym czasie ogłosił początek Maryjnego Roku Jubileuszowego.

Na Jasnej Górze z tej okazji ks. biskup Zdzisław Goliński, ordynariusz częstochowski, w otoczeniu kapituły katedralnej, paulinów i licznie zgromadzonych wiernych celebrował Mszę św. pontyfikalną 8 grudnia 1953 r. wieczorem - w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Podczas tej Mszy św. kazanie wygłosił przeor Jasnej Góry o. Jerzy Tomziński, w którym między innymi zapowiedział: „Staniemy dziś wszyscy na jasnogórski apel. Co to jest? Nic trudnego! Codziennie o godz. 9.00 wieczorem przeniesiemy się myślą i modlitwą na Jasną Górę, do cudownej kaplicy. Są rodziny, które o tej porze przerywają rozmowę, pracę i stają w milczeniu albo na czele ze swym ojcem odmawiają dziesiątkę różańca. Są całe zastępy polskiej młodzieży akademickiej, które to czynią. Gdy powiedziano o tym Księdzu Prymasowi Kardynałowi Wyszyńskiemu, odniósł się życzliwie do tego, potem jednak, kiedy przemyślał tę sprawę, powiedział parę miesięcy temu, że codziennie o godzinie 9 wieczorem przenoszę się myślą na Jasną Górę, modlę się i błogosławię całemu Narodowi. Wszyscy, jak nas jest przeszło 30 milionów na całym świecie; wszyscy o jednej godzinie, gdziekolwiek będziemy, czy w pracy, czy na ulicy, czy w kinie, czy na zabawie; wszyscy zbratani jedną myślą, jednym polskim sercem, staniemy przy naszej Pani i Królowej, przy Matce i Pocieszycielce, aby prosić i żebrać za Polskę, za Naród...”.

Zgodnie z tą zapowiedzią i pod jego przewodnictwem zgromadziła się w kaplicy Matki Bożej o tej wieczornej porze grupka osób, w tym paulini – o. Teofil Krauze, o. Aleksander Rumiński oraz kilka pań z Instytutu Prymasowskiego z Marią Okońską na czele, by polecić szczególnej opiece Maryi internowanego Prymasa Polski. Postanowili zbierać się codziennie o godzinie 21.00, by odmawiać modlitwy do Matki Bożej przed zasłoniętym Cudownym Obrazem.

To było oficjalne zapoczątkowanie jasnogórskiego Apelu. Paulini wzywali rodaków, by sercem, myślą i modlitwą stawać przed Obliczem Jasnogórskiej Pani o godz. 21.00 i modlić się o uwolnienie Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Nowe impulsy dla apelu jako wieczornego nabożeństwa maryjnego dały Jasnogórskie Śluby Narodu złożone 26 sierpnia 1956 r., zawierające program religijno-moralnej odnowy życia narodowego. Odtąd Apel jasnogórski stał się modlitwą wieczorną w intencji Narodu. Prymas Wyszyński o godz. 21.00 błogosławił całej Polsce, a za jego przykładem czynili to inni biskupi, a zwłaszcza ks. biskup Lucjan Biernacki, biskup pomocniczy prymasowskiej archidiecezji gnieźnieńskiej, który za wierność współpracy z kard. Wyszyńskim został usunięty przez władze komunistyczne z Gniezna i przebywał na wygnaniu na Jasnej Górze.

Do upowszechnienia praktyki Apelu jasnogórskiego przyczyniła się przede wszystkim peregrynacja kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej (od 1957 r.). We wszystkich parafiach, gdzie był Obraz Nawiedzenia, utrwalała się praktyka Apelu jasnogórskiego o godzinie 21.00. Paulini, prowadzący misje przed nawiedzeniem kopii Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej w Człuchowie i okolicy, zaczęli wprowadzać już w 1961 r. praktykę jasnogórskiego apelu każdego wieczora. Spotkało się to z ogromnym zainteresowaniem, bo wierni wypełniali świątynie po brzegi. Niektórzy z nich urozmaicali apel przeźroczami o tematyce jasnogórskiej.

Apel jasnogórski miał różne melodie i był śpiewany w różnych wersjach. Autorem najbardziej znanej i rozpowszechnionej melodii jest ks. Stanisław Ormiński, salezjanin, który skomponował ją w 1956 r.

W późniejszych latach melodię do apelu skomponował także ks. Marian Michalec CM. Młodzież zwykle śpiewa swój własny apel, nawiązujący w swej treści do jej zadań na nowe Tysiąclecie i wyrażający prośbę uświęcenia siebie i rodziny.

Jak wynika z zapisów kronikarskich, Apel wszedł już na stałe do programu nabożeństw maryjnych na Jasnej Górze, zwłaszcza w uroczystości odpustowe - od 1960 r.

Z okazji rozpoczęcia tzw. „Czuwań soborowych” w 1962 r. ówczesny przeor Jasnej Góry o. Anzelm Radwański podjął decyzję, aby tę praktykę wieczorowego spotkania z Królową Polski jeszcze bardziej ożywić i pogłębić. Postanowiono więc na tę szczególną chwilę spotkania z Maryją odsłaniać Cudowny Obraz i nadać temu nabożeństwu bogatszą oprawę. Najczęściej od Apelu zaczynały się czuwania modlitewne wiernych w intencji prac ojców Soboru Watykańskiego II. Tak pomyślana i zaplanowana modlitwa maryjna zaczęła gromadzić nie tylko pielgrzymów przybyłych na „Czuwania soborowe”, ale także mieszkańców Częstochowy.

Po powrocie kard. Stefana Wyszyńskiego na stolicę prymasowską (28 X 1956 r.), Apel wzbogacił się o specjalne modlitewne rozważania i intencje. Odtąd Prymas Polski błogosławił o godz. 21.00 całej Polsce, a także Polonii rozsianej po wszystkich kontynentach.

Do spopularyzowania modlitwy Apelu jasnogórskiego przyczynił się przede wszystkim kard. Wyszyński. Prymas Polski, który nie tylko na Jasnej Górze, ilekroć był obecny, ale wszędzie, nawet w swojej prywatnej kaplicy, gromadził domowników na to wieczorne spotkanie z Matką Bożą, Królową Polski i osobiście prowadził rozważania i modlitwy apelu. Wiele z nich zostało nagranych na taśmę magnetofonową i stanowi dziś bogaty zbiór modlitw w intencji aktualnych spraw Kościoła i Ojczyzny. Te modlitwy i rozważania ks. Prymasa pogłębiły znaczenie i wartość apelu. Przypomniał on, że Maryja, Królowa Polski, jest nam dana jako skuteczna pomoc i obrona dla naszego Narodu. Kard. Wyszyński wciąż zaświadczał, że wszystko postawił na Maryję. Apel jasnogórski - w ujęciu Prymasa - to modlitwa zawierzenia się w opiekę macierzyńską Maryi. Jego rozważania nawiązują do najbardziej aktualnych problemów społecznych w Polsce, do potrzeb Narodu zagrożonego w swej wierze i suwerenności, a także do zwykłych, codziennych spraw ludzkich. Ich treść wyrastała przede wszystkim z Jasnogórskich Ślubów Narodu, z duchowych mocy Wielkiej Nowenny, z owoców nawiedzenia kopii Obrazu Jasnogórskiego, a w następnych latach z Milenijnego Aktu Oddania w macierzyńską niewolę Maryi, z przeżyć Tysiąclecia Chrztu, „Społecznej Krucjaty Miłości” i przygotowań do jubileuszu 600-lecia Jasnej Góry.

Kard. Stefan Wyszyński rozmiłował się w tej maryjnej modlitwie, nadał jej właściwy charakter i treść oraz stał się jej szczególnym propagatorem. On pozostawił pewien model rozważania modlitewnego przy Apelu. - Jest to godzina czuwania przy Pani Jasnogórskiej, godzina rachunku sumienia i składania u Jej królewskich stóp naszego dorobku. Jest to godzina modlitwy, zjednoczenia przez miłość i błogosławieństwo – mówił podczas jednego z Apeli kard. Wyszyński.

Wzorując się na przykładzie kard. Stefana Wyszyńskiego i jego sposobie prowadzenia Apelu, przeor jasnogórski o. Józef Płatek wprowadził od 1975 r. krótkie rozważania modlitewne - spontaniczną modlitwę do Królowej i Matki Polaków, nawiązując do aktualnych potrzeb Ojczyzny. Następnie od 28 marca 1978 r. jako generał zakonu, przez kolejne 12 lat osobiście prowadząc Apel, utrwalił już na stałe taki styl prowadzenia jasnogórskiego Apelu, nadając mu przez to charakter serdeczny i zarazem rodzinny. Podobnie jak w dobrej rodzime wszyscy wieczorem gromadzą się wokół matki, tak samo czciciele Maryi stają po dziś dzień przed Nią jako Matką i Królową.

Największym promotorem i animatorem Apelu jasnogórskiego stał się św. Jan Paweł II. On bowiem ukazał najgłębszą treść ewangeliczną i zarazem narodową, zwłaszcza podczas swych pielgrzymek na Jasną Górę, ale i także podczas swych spotkań z Polakami. Chętnie śpiewał Apel ze swymi rodakami i nawiązywał do jego zobowiązującej treści. Wskazywał na historyczny i rycerski charakter Apelu i jednocześnie ukazał, że śpiewając czy odmawiając go, stajemy jakby „na baczność”, meldując się Maryi z oświadczeniem swego oddania: jestem cały Twój i do Twej dyspozycji! Jest to więc spotkanie z Maryją ubogacające i zarazem zobowiązujące.

Wielką zasługą papieża z Polski pozostanie na zawsze to, że jasnogórskiemu Apelowi VI Światowego Dnia Młodzieży na Jasnej Górze nadał charakter uniwersalny i zarazem eklezjalny. Jak podkreśla o. Józef Płatek, paulin „nie była to próba jakiejś polonizacji, ale raczej chrześcijańska postawa dzielenia się tym, co nasze z innymi w ich własnym języku i kulturze”. Papież w swym przemówieniu (14 sierpnia 1991 r.) zwrócił uwagę młodzieży na trzy słowa: jestem – pamiętam – czuwam. Są to kluczowe słowa apelu, które stały się programem życia dla młodego pokolenia całego świata. Dzięki inspiracji wypływającej z Ewangelii apel nabrał charakteru międzynarodowego, światowego i uniwersalnego i stał się nie tylko programem, ale i modlitwą do Maryi Matki Kościoła i Królowej świata.

Po Światowym Dniu Młodzieży z udziałem Jana Pawła II na Jasnej Górze, w dniach 14-15 sierpnia 1991 r., swą działalność rozpoczęło archidiecezjalne częstochowskie Radio „Fiat”. Ono pierwsze podjęło transmisję Apelu z Kaplicy Matki Bożej Jasnogórskiej.

Od 25 marca 1995 r. przekazuje Apel już na stałe i codziennie Radio „Jasna Góra”.

Radio „Maryja” podjęła początkowo transmisję we wszystkie soboty od adwentu 1996 r. Na mocy umowy tej rozgłośni z Radiem „Jasna Góra”, od 2 lutego 1997 r. Radio „Maryja” transmituje codziennie Apel na całą Polskę i poza jej granice bezpośrednio z kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej.

Od 5 grudnia 1997 r.- dzięki „Radiu Jasna Góra” - tysiące osób może w godzinie Apelu jasnogórskiego przekazywać swoje intencje kierowane do Jasnogórskiej Bogarodzicy Maryi. Jedni czynią to za pomocą telefonu (w godz. 20.30-21.00), a inni przesyłają swoje intencje drogą mailową, sms-ową lub pocztową.

W specjalnej księdze, którą nazwano „księgą modlitwy apelowej”, są zapisywane prośby i podziękowania. Księga ta jest też po części obrazem religijności Polaków, którzy bezgraniczną ufność pokładają w przemożnym wstawiennictwie Maryi i pragną się łączyć w modlitwie Apelu, stając duchowo przed obliczem Jasnogórskiej Królowej Polski. Tę księgę modlitwy apelowej składa się w czasie Apelu na ołtarzu. Księga pozostanie dla potomnych świadectwem miłości naszych rodaków z Polski i zagranicy – do swojej Matki i Orędowniczki.

Na to niepowtarzalne spotkanie modlitewne z Królową Polski składają się: pradawna pieśń „Bogurodzica Dziewica”; trzykrotnie śpiewany hejnał: Maryjo, Królowo Polski, jestem przy Tobie, pamiętam, czuwam!; modlitewne rozważanie na tle tajemnic życia Maryi, Jej udziału w misterium Chrystusa, Kościoła i Narodu; dziesiątka różańca; antyfona „Pod Twoją obronę”; wezwania: „Królowo Polski, módl się za nami!”; błogosławieństwo, którego udziela prowadzący rozważanie, albo któryś z dostojników kościelnych; pieśń do Matki Bożej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Wigilia w Stowarzyszeniu „Po prostu żyj”

2019-12-11 21:35

Zofia Białas

Wigilia to dzień szczególny dla tych, którzy prawdziwie przeżyli Adwent. W tym dniu zasiądą rodzinnie przy stole, przeczytają fragment Ewangelii o narodzeniu Pana Jezusa, połamią się opłatkiem, zapalą lampki na choince, zaśpiewają kolędę „Wśród nocnej ciszy” i pójdą jak pasterze reflektować tajemnicę Bożego Narodzenia.

Zofia Białas

Czyniąc zadość tradycji, przy wigilijnym stole spotkali się 11 grudnia członkowie Stowarzyszenia „Po prostu żyj”, ludzie, którzy stworzyli szczególną wspólnotę, wspólnotę ludzi dotkniętych chorobą nowotworową. Razem z nimi przy wigilijnym stole zasiedli przedstawiciele władz samorządowych, członkowie rodzin. Każde takie spotkanie to świadomość, że ci, których dotknęła choroba nie powinni być zostawieni samym sobie. Organizatorem opłatkowego spotkania był zarząd Stowarzyszenia.

Zofia Białas

W spotkaniu uczestniczyli m.in.: ks. prałat Marian Stochniałek – duchowy opiekun Stowarzyszenia „Po prostu żyj”, Marek Kieler - starosta wieluński, Grażyna Ryczyńska – radna Rady Powiatu, przedstawiciel Wieluńskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, Grzegorz Żabicki - działacz ZHP, radny, nauczyciel.

Spotkanie rozpoczęły: wspólnie zaśpiewana kolęda „Wśród nocnej ciszy”, fragment Ewangelii wg św. Łukasza, słowa św. Jana Pawła II i papieża seniora Benedykta XVI pokazujące sens Bożego Narodzenia, słowo ks. Mariana Stochniałka i życzenia prezesa Zarządu Stowarzyszenia „Po prostu żyj”.

Słowa Jana Pawła II zachęciły słuchających do wpatrywania się w Boże Dziecię – Zbawienie świata i do uczenia się od Niego miłości oraz odpowiedzialności za każdego człowieka i za każde ludzkie życie; słowa Benedykta XVI, przypomniały, że Boże Narodzenie stało się świętem darów, abyśmy naśladowali Boga, który dal nam samego siebie. Pozwólmy, powiedział, aby nasze serce, nasza dusza i nasz umysł zostały tą prawdą przesiąknięte! Kupując i przyjmując wiele prezentów, nie zapomnijmy o prawdziwym darze: abyśmy sobie wzajemnie ofiarowali cząstkę nas samych! (…)Wtedy znika niepokój. Wtedy rodzi się radość, wtedy nastaje święto.

Po refleksjach o istocie Bożego Narodzenia przyszedł czas na połamanie się opłatkiem, spożycie wieczerzy i wspólne kolędowanie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem