Czasu na świętowanie nie było wiele. Konferencje episkopatu powstały – jak tłumaczył podczas homilii sprawowanej w Świątyni Opatrzności Bożej 13 marca br., w 6. rocznicę wyboru papieża Franciszka, reprezentujący Ojca Świętego na jubileuszowym zebraniu kard. Pietro Parolin – „z potrzeby współpracy między biskupami danego terytorium w celu wspólnego, a co za tym idzie – bardziej skutecznego reagowania na wspólne wyzwania duszpasterskie dotyczące życia Kościoła, jego misji ewangelizacyjnej i jego obecności w społeczeństwie”.

Dziś wyzwań duszpasterskich jest co niemiara. Na ostatniej, jubileuszowej konferencji w agendzie znalazły się m.in.: wprowadzana przez niektóre samorządy tzw. Karta LGBT+, ochrona dzieci i młodzieży przed wykorzystywaniem seksualnym, zagrożenie zdobytej niedawno dla milionów pracowników wolnej od handlu niedzieli, kwestia formacji duchowieństwa, duszpasterstwo młodzieży, niepokojące praktyki związane z egzorcyzmami i egzorcystami, a ponadto 100. rocznica urodzin św. Jana Pawła II, kwestie turystyki religijnej, o wyborze nowych władz KEP nie wspominając.

Jeśli chodzi o ostatnią sprawę – niespodzianki nie było. Abp Stanisław Gądecki cieszy się wielkim zaufaniem polskiego espiskopalnego gremium i bezproblemowo, w pierwszym głosowaniu, został wybrany na drugą kadencję. Podobnie sprawa się miała z jego zastępcą – abp. Markiem Jędraszewskim. Tej dwójce biskupi powierzyli stery Kościoła w Polsce na kolejnych 5 lat.

Jubileuszowa Eucharystia

Punktem centralnym ostatniego zebrania KEP była uroczysta Eucharystia – dziękczynienie za 6 lat pontyfikatu Ojca Świętego, który rocznicę tę przeżywał na wielkopostnych rekolekcjach w Aricci, za 100. rocznicę powstania KEP i 100. rocznicę odnowienia stosunków dyplomatycznych między Rzecząpospolitą Polską a Stolicą Apostolską. Przewodniczył jej, jak wspomniano wcześniej, kard. Pietro Parolin, legat papieski, jak się potocznie określa – osoba nr 2 w Watykanie. Oprawa Mszy św. i uczestnictwo w niej władz państwowych z prezydentem Andrzejem Dudą i premierem Mateuszem Morawieckim podkreśliły wyjątkowy charakter tego konkretnego dziękczynienia. Sekretarz stanu Stolicy Świętej w swojej homilii nawiązał do wszystkich tych rocznic i na koniec zawierzył Najświętszej Maryi Pannie całą Polskę słowami św. Jana Pawła II wypowiedzianymi na Jasnej Górze 17 czerwca 1999 r.: „Proszę Cię, Pani Jasnogórska, Matko i Królowo Polski, abyś cały mój naród ogarnęła Twoim macierzyńskim sercem. (...) Niech (...) jeszcze mocniej przylgnie do Twojego Syna Jezusa Chrystusa i do Jego Kościoła zbudowanego na fundamencie Apostołów”.

Ochrona nieletnich

Opinię publiczną najbardziej elektryzował zapowiedziany kilka miesięcy temu raport przygotowany na zlecenie KEP, a dotyczący wykorzystywania seksualnego małoletnich przez niektórych duchownych. Opracowanie powstało w oparciu o kwerendę przeprowadzoną we wszystkich polskich diecezjach i zgromadzeniach zakonnych. Dotyczyła ona okresu od 1 stycznia 1990 r. do 30 czerwca 2018 r. Z zebranych danych, przeanalizowanych przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, wynika, że od 1990 r. we wspomnianych instytucjach odebrano zgłoszenia dotyczące 382 osób duchownych ws. wykorzystywania seksualnego małoletnich, w tym 198 dotyczących osób poniżej 15. roku życia, a 184 – powyżej 15. roku życia. Łącznie w diecezjach oraz zakonach liczba ofiar we wszystkich (również niepotwierdzonych) przypadkach osób poniżej 15. roku życia wynosiła 345. Liczba ofiar powyżej 15. roku życia wykorzystywanych w diecezjach i zakonach (również niepotwierdzonych) wynosiła natomiast 280. W sumie daje to liczbę 625 pokrzywdzonych osób. Oczywiście, niezręczne jest pytanie o to, czy to dużo, czy mało, bo każdy przypadek jest tym jednym za dużo, ale nie można też nie zauważyć, że w relacji do wszystkich przestępstw tego typu stanowi to niewielki procent. Hierarchowie po raz kolejny okazali szczery żal, ale jednocześnie podkreślili i powtórzyli to, o czym mówiono na niedawnym szczycie w Watykanie: że „nie widać chęci podjęcia problemu pedofilii w kontekście społecznym”. Abp Marek Jędraszewski dodał, że problem wykorzystywania seksualnego trzeba osadzić w perspektywie 85 mln młodych ludzi na świecie, którzy doświadczają różnych form przemocy: są ofiarami handlu ludźmi, wojen, głodu, a także ofiarami aborcji. – Jest to przejmujące zło, o którym najczęściej się milczy – stwierdził metropolita krakowski.

Z dostępnych danych wynika, że tymi, którzy w największym stopniu dopuszczają się wykorzystywania, czyli przemocy fizycznej, seksualnej lub psychicznej, są rodzice, krewni, mężowie małoletnich żon, trenerzy i wychowawcy (patrz „Niedziela” nr 11/2019).

Karta LGBT to wielkie zagrożenie

Nie mniej ważne było przyjęte stanowisko w sprawie tak zwanej Karty LGBT+ (w całości publikujemy jego tekst na następnych stronach). Jest to dokument wart uważnej lektury. Jasno, precyzyjnie i czytelnie wyjaśnia się w nim, jakie zagrożenia dla fundamentów cywilizacyjnych niesie ze sobą wdrażanie tego typu działań. W tym miejscu wspomnimy tylko, że już na początku biskupi ostrzegli, iż gdyby proponowane przez niektóre środowiska, oparte na ideologicznych mrzonkach, alternatywne wizje człowieka „miały stać się podstawą normy społecznej – byłyby zagrożeniem dla przyszłości naszego kontynentu”.

Wolne niedziele, egzorcyści i turystyka

Hierarchowie jeszcze raz upomnieli się o wolne niedziele, wobec głosów, także ze strony rządowej, które kwestionują ich zasadność. – Nie wyobrażam sobie chrześcijańskiej Europy bez wolnej niedzieli – powiedział przewodniczący Komisji Duszpasterstwa KEP abp Wiktor Skworc. Zapowiedziano ponadto wydanie specjalnej instrukcji, noty określającej posługę egzorcysty. Być może będą także wydawane licencje uprawniające do oprowadzania po miejscach kultu oraz zostanie wprowadzona konieczność certyfikowania biur pielgrzymkowych i szlaków religijnych. To dlatego, że niejednokrotnie przekazy przewodników mijają się z historią, kulturą i wymiarem religijnym miejsca czy wręcz im zaprzeczają.