Reklama

Niedziela Małopolska

Ten zwyczaj jest potrzebny

Nasza wspólnota parafialna gromadzi się przy gdowskim Betlejem, aby oddawać cześć Bogu i ogłaszać światu radosną nowinę, że narodził nam się Pan Jezus – mówi ks. Piotr Piekarczyk, wikariusz z parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gdowie

Niedziela małopolska 3/2019, str. VI

[ TEMATY ]

kolędowanie

Maria Fortuna-Sudor

Fałkowianom kolędowanie weszło w krew

Przy tutejszym kościele od kilku lat w oktawie Bożego Narodzenia jest prezentowane gdowskie Betlejem, w którym Rodzinę z Nazaretu otaczają żywe zwierzęta. W tym roku po raz trzeci został zorganizowany (przez Urząd Gminy, Centrum Kultury i parafię) Orszak Trzech Króli.

Na jego zakończenie uczestnicy przybyli tradycyjnie pod gdowskie Betlejem, gdzie wspólnie kolędowali. Pomimo siarczystego mrozu dobre humory ich nie opuszczały. Duża w tym zasługa zaproszonych do wspólnego kolędowania grup kolędniczych. Jak informuje Wioleta Chmiela, dyrektor Centrum Kultury w Gdowie, na tutejszej scenie dla uczestników orszaku kolędowali: Grupa Śpiewacza z Czyżowa, kolędnicy z Gdowa, grupa dzieci z Nieznanowic i kolędnicy z Fałkowic.

Powstała grupa kolędnicza

Występujących w finale poznałam, gdy w grudniu trafiłam do Fałkowic (wioski znajdującej się obok Gdowa) na jedną z prób zespołu. Jak się okazało, grupa kolędnicza „Fałkowianie” przywraca w swej wiosce, okolicznych przysiółkach i w Gdowie zwyczaj kolędowania. W zimowy czas pełni zapału wyśpiewują kolędy oraz pastorałki, wnosząc do domów mnóstwo radości.

Reklama

Z rozmowy z uczestnikami wynika, że pomysł stworzenia grupy kolędniczej miało kilka osób. Anna Wójcik i Władysława Marciniak przyznają, że marzyły, aby taki zespół utworzyć.

– Chciałyśmy, żeby była taka kolęda jak dawniej, gdyśmy były dziećmi – przyznaje pani Władysława. Pani Anna przypomina, że dawniej w tutejszej szkole były różne zespoły, do których razem z koleżanką należały. – No i się udało – stwierdza z satysfakcją i przekonuje, że dla emerytek kolędowanie to dobry sposób na zagospodarowanie czasu. Z kolei sołtys Fałkowic – Andrzej Domagała wspomina: – Na jednym ze spotkań rady sołeckiej padła propozycja, że może przeszlibyśmy po wsi z kolędą. I tak pojawiła się ta pierwsza grupa. Przyznaje, że zespołowi kolędowanie weszło już w krew.

Więcej szczegółów pamięta Franciszek Ciężarek. – W 2013 r. mieliśmy organizować gminne dożynki, o czym rok wcześniej poinformował nas wójt z Gdowa – wspomina pan Franciszek. I zapewnia, że pomysł z założeniem grupy kolędniczej wiązał się z przygotowaniami do dożynek, ponieważ trzeba było uzbierać parę złotych na drobne wydatki przed tym wydarzeniem. Dodaje: – Dożynki zorganizowaliśmy, a od tamtego czasu kolędowanie stało się naszą tradycją. Pan Franciszek, który przygrywa zespołowi na heligonce, informuje, że aktualnie grupa liczy kilkanaście osób, które są w różnym wieku; od chłopców po emerytki i reprezentują różne zawody. – W grupie kolędników są osoby grające Matkę Bożą, św. Józefa, trzech króli, aniołów, diabła, turonia. Niezbędni są również niosący gwiazdę i szopkę.

Reklama

Podtrzymują tradycję

W grudniu Fałkowianie spotykają się przynajmniej raz w tygodniu i przygotowują repertuar. Katarzyna Ciężarek przyznaje, że do zaangażowania się w tę formę aktywności zachęciły ją koleżanki. Opowiada: – Od początku myślałyśmy o repertuarze i doszłyśmy do wniosku, że chcemy przede wszystkim śpiewać kolędy i pastorałki, które są mniej znane. W tym naszym repertuarze są też fałkowickie, ludowe pastorałki. Zależy nam, żeby one nie zostały zapomniane. Przyznaje, że mają bogaty repertuar kolędowy, co udowadnia, pokazując śpiewnik, a w nim – teksty często w ogóle nieznane. Jedną z pastorałek Fałkowianie od razu mi zaśpiewali: „Cztery lata jakem pasał w tej tu dolinie, jako żywo nie słyszałem o tej nowinie. By synaczka panieneczka miała porodzić, by panieństwo z macierzyństwem miało się zgodzić...”. Gdy dopytuję, kto może śpiewać, pani Katarzyna przekonuje: – Jak ludzie chcą, to każdej melodii, każdej kolędy się nauczą. Słowa są przygotowane i już prawie wszystkie teksty znamy na pamięć.

Wspólne kolędowanie to same korzyści. Mateusz Woźniak i Daniel Dziewoński noszą szopkę. – Nas to ogólnie wszystko cieszy – mówi w imieniu własnym i kolegi pan Mateusz i zapewnia: – Lubimy chodzić po kolędzie i śpiewać. Ten zwyczaj jest nam wszystkim potrzebny, a nasze kolędowanie to tradycja, którą trzeba podtrzymywać.

Integrują się

Władysława Marciniak zauważa: – W dzisiejszych czasach coraz mniej się znamy. Jest więc okazja, aby się integrować, a gdy jedziemy poza Fałkowice, to poznajemy też nowe miejsca. Anna Wójcik dodaje: – Jak się jest emerytką, to człowiek siedzi w domu, a dzięki tej grupie trzeba iść na spotkanie, na próbę, a w czasie kolędowania, to sobie pośpiewamy i się też pośmiejemy. Wspomina, że kiedyś usłyszeli w jednym domu od gospodarza, że jak żyje 50 lat, to takiej kolędy nie widział. I stwierdza, uśmiechając się: – Jak człowiek taki zmęczony, ale i usatysfakcjonowany wraca do domu, to się potem lepiej śpi. Przed laty Janina Knapik przyjechała do Fałkowic ze Śląska, aby tu zamieszkać. Od razu zaznacza, że dzięki temu, iż działa w różnych organizacjach, nie czuje się samotna. Zapewnia: – Jestem bardzo zadowolona, że mogę kolędować. Poznałam dużo ludzi. Jest miło i serdecznie.

Franciszek Ciężarek zwraca uwagę na jeszcze jedną bardzo wymierną korzyść z kolędowania: – Za zebrane pieniądze, które otrzymujemy za kolędowanie, odnowiliśmy w Fałkowicach 3 XIX-wieczne kapliczki z piaskowca – mówi z satysfakcją. Z kolei Zofia Strojna przyznaje, że jest najmłodszym kolędnikiem, jeśli chodzi o staż, bo kolęduje dopiero od roku. Wyjaśnia, że miała chorego męża, który wymagał stałej opieki. Teraz, po jego śmierci, dołączyła do zespołu. – Sercem i duszą byłam z kolędnikami – zapewnia z uśmiechem i wyznaje: – Jestem zadowolona, że mnie przyjęli. Tymczasem grupa dodaje, że teraz to już jest cała rodzina Strojnych, bo syn pani Zofii od początku kolęduje, a nawet podczas kolędowania się zakochał i to z wzajemnością.

Zaiskrzyło!

Tak poznaję miłosną historię pary, którą przeznaczenie postawiło przy żłóbku. Katarzyna Garncarz-Strojny opowiada: – Przez ostatnie lata jestem Maryją. To się stało tak trochę z przypadku, bo osoba, która wcześniej była Matką Jezusa, nie mogła kolędować i padło na mnie. Marek Strojny, uśmiechając się dodaje: – Najpierw byłem królem, a później zostałem Józefem. Z Kasią poznaliśmy się w czasie kolędowania. Tak się zaczęła nasza bliższa znajomość. Zaiskrzyło i 23 września 2017 r. się pobraliśmy.

Gdy dopytuję, jak wygląda kolędowanie, Zofia Janda, która gra diabła, opowiada: – W każdym domu bardzo serdecznie nas witają. Proszą nieraz do środka, gdzie śpiewamy kolędy, a czasem to i tańczymy z gospodarzami. Podkreśla, że jeśli już do któregoś domu trafili, to w następnym roku mieszkańcy dopytują, czy do nich przyjdą. Kasia Garncarz-Strojny zapewnia, że ludzie są bardzo gościnni i zaznacza: – O niektórych to już wiemy wcześniej, że na nas czekają. A jej mąż zauważa: – Dzisiaj ludzie siedzą w domach. Mają komputery, telefony, a starsi – telewizory. A my w to wchodzimy i kolędujemy, aby tradycji stało się zadość.

Pan Franciszek dodaje: – Zapraszają nas też do ludzi chorych. To dla nas wielkie wzruszenie, gdy im kolędujemy, a i te osoby przyznają, że na nasze przyjście czekają z utęsknieniem. I podsumowuje rozmowę: – W ten sposób od kilku lat kultywujemy naszą staropolską tradycję. Trzeba też pamiętać, że śpiewając podwójnie się modlimy. Z kolei ks. Piotr Piekarczyk wyjaśnia: – Kolędowanie to przede wszystkim wychwalanie Boga w Dzieciątku, to upamiętnienie wielkiego wydarzenia w historii świata i Kościoła, jakim było narodzenie Syna Bożego.

2019-01-16 11:11

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Braterstwo muzyki i krwi

W kościele św. Stanisława, biskupa i męczennika, w Andrychowie, 23 stycznia, kolędowała rodzina Pospieszalskich.

Muzycy zagrali materiał bożonarodzeniowy, który był m.in. emitowany na antenie polskiej telewizji. Ich występ wsparł swym śpiewem Zespół Pieśni i Tańca Andrychów. W rolę konferansjera wcielił się nestor rodu, Jan Pospieszalski, znany z programu „Warto rozmawiać”, a w latach 1976-1980 z występów w „Czerwonych gitarach”.

Lider zespołu, który w wielu wywiadach podkreślał, że jako dziecko mieszkał przy plebanii, podczas koncertu dziękował swoim rodzicom za ich otwartość na życie. Przypomniał, że dzięki nim może mówić, że ma ośmioro rodzeństwa. Na koncercie oprócz najbardziej znanych członków familii – Jana, Mateusza i Marcina – można było usłyszeć charakterystyczny głos Lidii, której solowa płyta „Inaije” ukazała się w 2007 r., oraz 4,5-letniego saksofonistę Józia. W sumie trzy pokolenia Pospieszalskich grały i śpiewały dla Andrychowa.

CZYTAJ DALEJ

Badanie: uczniowie chcą wrócić do szkoły, elementy nauki zdalnej mogą pozostać

2020-08-05 07:34

[ TEMATY ]

szkoła

Adobe.Stock

Polscy uczniowie chcą wrócić do szkoły, choć oczekują też, że pewne elementy nauki zdalnej będą w przyszłości wykorzystywane – wynika z badania przeprowadzonego przez twórcę dziennika elektronicznego VULCAN i Zakład Badań nad Procesem Uczenia się Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W badaniu pytano uczniów o ich doświadczenia związane z korzystaniem z różnych narzędzi technologicznych wykorzystywanych w procesie uczenia się w czasach przed pandemią COVID-19, o naukę w okresie pandemii, a także o wizję przyszłej edukacji.

Pokazało ono, że przed pandemią uczniowie uczyli się dość tradycyjnie i mało korzystali z narzędzi opartych na nowych technologiach w tym procesie. Tylko 31 proc. badanych codziennie uczyło się, korzystając z komputera lub smartfonu. Większość – 61 proc. – robiło to sporadycznie, a 7,7 proc. nigdy.

Ponadto większość badanych (80,45 proc.), ucząc się, wykonywała tradycyjne notatki, pisząc np. długopisem na kartce czy rysując coś na niej kredkami, pisakami itd. Mniej tradycyjne sposoby robienie notatek, takie jak nagrywanie czegoś na telefonie czy pisanie lub rysowanie na komputerze, były bardzo rzadko wybierane przez badanych.

"Nie oznacza to jednak, że badani nie korzystali z tych technologii w ogóle. Deklarowali oni, że bardzo intensywnie wykorzystywali komputery i smartfony, ale nie do nauki, ale dla rozrywki, a dodatkowo, ponad 85 proc. z nich określało, że przed pandemią bardzo interesowali się technologiami i lubili z nich korzystać" – czytamy w raporcie podsumowującym wyniki badania.

Niski był też poziom wykorzystania technologii w szkołach. "Przed pandemią omawiane technologie były wykorzystywane na lekcjach tylko przez 18 proc. uczniów. W większości przypadków albo z nich w szkole nie korzystano, albo robił to tylko nauczyciel, np. pokazując coś na tablicy interaktywnej. Czasem uczniowie korzystali z technologii w domu, w ramach zadań domowych, np. szukając czegoś w internecie" – podano w raporcie.

Zdalna nauka znacząco nie zmieniła nawyków uczniów. Badani, ucząc się nadal, najczęściej robią notatki w sposób tradycyjny, jednak więcej z nich zaczęła wykorzystywać do tego komputer (przed pandemią 8 proc., teraz 31 proc.).

W badaniu pytano też o sposoby przekazywania wiedzy podczas kształcenia na odległość. Uczniowie przyznali, że najczęściej dostają teksty do przeczytania, mają coś obejrzeć lub wyszukać w internecie. Często wykonują też projekty na komputerze, np. prezentacje multimedialne oraz rozmawiają z nauczycielem i z innymi uczniami online. Według relacji uczniów bardzo rzadko robią coś w e-podręcznikach i w zasadzie nigdy nie grają w polecone przez nauczyciela gry, nie realizują wirtualnych wycieczek i nie spotykają się online z gośćmi czy z ciekawymi osobami.

91 proc. badanych oceniło, że nauka zdalna nie jest dla nich technicznie trudna, a jeśli czasem jest, to i tak sobie jakoś radzą. 9 proc. uczniów deklarowało, że czasem ma problemy techniczne, których nie potrafi samodzielnie rozwiązać.

84,4 proc. uczniów stwierdziło, że nauczanie zdalne nie jest technicznie skomplikowane dla nauczycieli i dostrzega, że nawet jeśli nauczyciele mają jakieś techniczne problemy, to ostatecznie sobie z nimi radzą.

60,7 proc. uczniów powiedziało, że wolałoby wrócić do szkoły, niż dalej uczyć się zdalnie.(Podoba mi się, ale wolałem/wolałam chodzić do szkoły – 31,7 proc.; nie podoba mi się i wolałbym/wolałabym wrócić już do szkoły – 28,9 proc.). Pozostałe osoby wolą naukę zdalną od tej w szkole. Bardzo mi się podoba i wolę je od chodzenia do szkoły – odpowiedziało 27,8 proc. uczniów. Nie podoba mi się, ale i tak wolę to, niż chodzić do szkoły – podało 11,5 proc.

48,8 proc. badanych dostrzega potencjał kształcenia zdalnego i uważa, że uczenie się w sposób tradycyjny należy połączyć ze zdalnym nauczaniem. 18,4 proc. uczniów chciałoby po pandemii nadal uczyć się wyłącznie zdalnie, a 32,8 proc. wyłącznie tradycyjnie.

W badaniu pytano też o wyobrażenia uczniów o edukacji w przyszłości. Prawie 90 proc. uważa, że gdy ich dzieci pójdą do szkoły, edukacja nadal będzie bardzo tradycyjna, realizowana w budynkach szkolnych, jednak według połowy tych osób wiele lekcji będzie wtedy realizowanych przez internet. Tylko 5 proc. badanych uważa, że przyszła edukacja będzie całkowicie zdalna.

"Gdyby uczniowie mogli jednak zdecydować o kształcie przyszłej edukacji, nieco więcej z nich opowiedziałoby się wtedy za edukacją zdalną i za rezygnacją z całkowicie tradycyjnych form edukacji" – zauważono w raporcie.

W badaniu wzięło udział 4958 uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych i klas I-IV szkół średnich. Dane zebrano na początku czerwca w dzienniku elektronicznym VULCAN. (PAP)

Autorka: Danuta Starzyńska-Rosiecka

dsr/ joz/

CZYTAJ DALEJ

ONZ wzywa do szybkiego otwarcia szkół po kryzysie związanym z koronawirusem

2020-08-05 19:47

[ TEMATY ]

szkoła

ONZ

koronawirus

Adobe.Stock

Organizacja Narodów Zjednoczonych wydała przewodnik, który ma przyczynić się do jak najszybszego ponownego otwarcia szkół po kontroli na koronawirusa. Ma on pomóc rządom poszczególnych krajów w realizacji planów oświatowych – oznajmił sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres 4 sierpnia w Nowym Jorku.

Według niego pandemia doprowadziła do największego w historii załamania się system oświatowego. W ponad 160 krajach zamknięto wszystkie placówki oświatowe, co oznaczało przerwanie nauki przez miliard uczniów. „Obecnie stoimy w obliczu katastrofy pokoleniowej, która może zmarnować niewyobrażalny potencjał ludzki, osłabić dziesięciolecia postępu i pogłębić głęboko zakorzenione nierówności” – ostrzegł sekretarz generalny ONZ.

Oświadczył, że dziś najważniejszą sprawą jest uznanie edukacji za priorytet polityki przez poszczególne państwa. Przekonywał, że decyzje, które teraz będą podejmowały rządy i ich partnerzy, „będą miały trwały wpływ na miliony młodych ludzi i perspektywy rozwoju krajów w nadchodzących dziesięcioleciach”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję