KS. JACEK MOLKA: – Jak Pan ocenia tę nową rządową inicjatywę z punktu widzenia prezydenckiego eksperta?

PAWEŁ SAŁEK: – Uważam, że to bardzo potrzebny program, i cieszę się, że wchodzi on w fazę realizacji. Bardzo dobrze znam jego założenia, bo jako wiceminister w Ministerstwie Środowiska uczestniczyłem w pracach nad tym projektem.

– Jakie zatem są cele tego programu?

– Cele są proste, a korzyści – wielostronne. Dzięki wsparciu finansowemu państwa chcemy w ciągu dziesięciu lat zmienić sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, czyli przejść z mało efektywnych źródeł ciepła, które są obecnie szeroko stosowane, do rozwiązań nowej generacji.

– Brzmi ciekawie. Rozwiązania „nowej generacji”, czyli jakie?

– Na przykład: kotły (V generacji) na paliwo stałe, systemy ogrzewania elektrycznego, kotły gazowe, olejowe lub pompy ciepła. Łącznie z wymianą źródeł ciepła będzie można uzyskać dofinansowanie na termomodernizację domów, tj. m.in. na docieplenie ścian zewnętrznych i wewnętrznych, wymianę i montaż stolarki zewnętrznej, montaż i modernizację instalacji wewnętrznych ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.

– Rozumiem. Czy są jeszcze jakieś inne założenia tego programu?

– Tak. Program zakłada również możliwość zastosowania odnawialnych źródeł energii, tj. kolektorów słonecznych i mikroinstalacji fotowoltaicznych. Jest to więc program kompleksowy, oferujący nowoczesne i innowacyjne rozwiązania technologiczne, a przy tym wychodzący naprzeciw realnym potrzebom mieszkańców Polski.

– Do kogo konkretnie ów program jest skierowany?

– Program jest adresowany do osób fizycznych, posiadających prawo własności lub będących współwłaścicielami jednorodzinnego budynku mieszkalnego. W przypadku, gdy budynek ma współwłaścicieli, dofinansowanie może otrzymać jeden z nich pod warunkiem wyrażenia zgody przez pozostałych współwłaścicieli. Dofinansowanie mogą otrzymać również osoby, które dopiero uzyskały pozwolenie na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego.

– Na jaką konkretnie pomoc mogą liczyć wnioskodawcy?

– Pomoc można uzyskać w dwóch formach – dotacji i pożyczki. Może też być finansowanie mieszane, czyli część środków można uzyskać w formie dotacji, a część z pożyczki. Minimalna wartość projektu, tzw. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia, to 7 tys. zł, a maksymalna wartość, od których liczona jest wysokość dotacji, wynosi 53 tys. zł.

– Hm... Co to są te koszty kwalifikowane?

– Koszty kwalifikowane to jest koszt bezpośrednio związany z wymianą kotła i termomodernizacją. Podam przykład na to, co nie wchodzi w zakres kosztów kwalifikowanych. Otóż np. przebudowa domu w celu osiągnięcia ciekawszej aranżacji wnętrza lub remont łazienki nie będą kosztami kwalifikowanymi, ale koszty adaptacji pomieszczenia do instalacji nowego urządzenia grzewczego i wykonania elewacji zewnętrznej po dociepleniu ścian będą już kosztami kwalifikowanymi.

– A jaka jest wysokość dofinansowania?

– Jest ona uzależniona od kwoty miesięcznego dochodu na osobę w gospodarstwie domowym. Najwyższą dotację, tj. do 90 proc. kwoty 53 tys. zł, otrzymają osoby, których dochód miesięczny na osobę nie przekroczy 600 zł. Procent dofinansowania będzie malał wraz ze wzrostem dochodów aż do 30 proc. w przypadku osób, których miesięczny dochód na osobę będzie powyżej 1,6 tys. zł.

– A czy jest możliwość uzyskania jakiejś pożyczki?

– Tak. Będzie można otrzymać pożyczkę w wysokości od 10 do 70 proc. wartości projektu w zależności od wysokości dotacji. Mówiąc krótko – całe przedsięwzięcie będzie można sfinansować ze środków publicznych. Oczywiście, część w formie dotacji, a pozostałą część kosztów kwalifikowanych – niskooprocentowaną pożyczką.

– Proszę coś więcej o niej powiedzieć...

– Pożyczki będą preferencyjne. Będą udzielane na okres nawet do 15 lat. Okres finansowania jest liczony od daty pierwszej planowanej wypłaty transzy pożyczki do daty planowanej spłaty ostatniej raty kapitałowej. Oprocentowanie zmienne pożyczki wynosi 2-3 proc. rocznie. Możliwa będzie również karencja w spłacie pożyczki do czasu zakończenia inwestycji.

– W jaki sposób można skorzystać z tego programu?

– Jak już wspomniałem, program jest przewidziany na 10 lat. Wnioski o dofinansowanie należy składać w wojewódzkim funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, właściwym terytorialnie dla miejsca położenia nieruchomości objętej wnioskiem. Są też delegatury tych funduszy prawie we wszystkich dawnych miastach województwach. Jednakże najbardziej preferowaną formą złożenia wniosku przez fundusze jest forma elektroniczna przez dedykowany do tego programu Portal Beneficjenta. Zachęcam do tej formy składania wniosku, ponieważ elektroniczna wersja ma wiele udogodnień i podpowiedzi. Ponadto dedykowany program komputerowy poza tym, że udziela podpowiedzi, również na bieżąco sprawdza poprawność danych wypełnionych pól wniosku. Wniosek elektroniczny mogą złożyć również osoby, które nie dysponują tzw. podpisem kwalifikowanym. Tak wypełniony i wysłany wniosek elektroniczny należy wydrukować i podpisać, a następnie złożyć lub wysłać tradycyjną pocztą.

– Na koniec zapytam o korzyści wynikające z realizacji programu „Czyste powietrze”...

– Program jest skierowany do właścicieli domów jednorodzinnych, którym obniży koszty ogrzewania i poprawi komfort życia. W skali lokalnej przyniesie realną poprawę jakości powietrza. Nowe instalacje grzewcze to mniejsza emisja do atmosfery szkodliwych pyłów, które w największym stopniu szkodzą lokalnie. W skali globalnej zwiększymy efektywność energetyczną i ograniczymy emisje gazów cieplarnianych oraz cząstek stałych. Program zapewni nam skok cywilizacyjny oraz da impuls do rozwoju nowych technologii spalania. To też ogromna szansa dla małych i średnich przedsiębiorstw i innowatorów. Strumień środków skierowanych na realizację programu to 103 mld zł.