Pojęcie ubóstwa w naukach społecznych i politycznych jest wieloaspektowe. Zasadniczo sprowadza się ono do niedoboru środków materialnych, ale też do braków intelektualnych czy duchowych (ubóstwo intelektualne i moralne). Najczęściej o ubóstwie mówimy w przypadku niemożliwości zabezpieczenia podstawowych środków życiowych, takich jak wyżywienie czy zapewnienie dachu nad głową i koniecznych artykułów życia codziennego, jak np. odzież. Absolutna bieda ma takie samo oblicze, niezależnie od szerokości geograficznej. Ze względnym ubóstwem mamy do czynienia w krajach, gdzie populacja zasługująca na miano ubogiej odstaje znacznie od średniej. Według znawców problemu, można znaleźć wiele powodów odnoszących się do zjawiska ubóstwa. Listę najważniejszych otwierają problemy związane z klimatem, lokalnymi konfliktami o charakterze zbrojnym, ale też brakiem międzynarodowej solidarności czy niesprawiedliwością wynikającą z partykularyzmów przy dystrybucji dóbr materialnych. Do tego dochodzą nieunikniona w krajach nierozwiniętych korupcja i brak racjonalizmu gospodarczego.