Uświadomił mi to w tych dniach papież Franciszek, gdy w Fatimie przypomniał wypowiedź Pawła VI sprzed 47 lat o tym, że „jeśli chcemy być chrześcijanami, musimy być maryjni”. Uderzył mnie absolutny charakter tych słów. Znaczą one, że nie ma innej drogi do bycia chrześcijaninem. Maryja z woli Bożej jest drogą konieczną. Dla mnie stanowi to odkrycie o tyle, że wcześniej mówiło się, że np. polska czy południowoamerykańska pobożność ma rys maryjny. Z różnych racji, przede wszystkim historycznych. Można to było zrozumieć w ten sposób – i ja tak rozumiałem – że istnieją różne pobożności, a Matka Boża wcale na drodze indywidualnego rozwoju wiary nie jest konieczna. Ba! Polakom nawet gdzieniegdzie stawiano zarzut, że zbytnio ukochali Matkę Bożą. Krytycy po prostu błądzili. Maryja jest konieczna na drodze wiary w tym sensie, że – przywołując jeszcze raz Pawła VI – „musimy uznać zasadniczą, istotną i opatrznościową relację łączącą Matkę Bożą z Jezusem, która otwiera nam drogę prowadzącą nas do Niego”. Maryja ma klucze do Serca Jezusa. Jeszcze bardziej – nigdzie nie ma innego kompletu. Trudno o bardziej wyraźne podkreślenie bezwzględnej konieczności maryjnego rysu chrześcijańskiej duchowości.

Historia się powtarza

Słowa Papieża odczytuję również w aktualnym, pełnym niepokojów, lęku i strachu kontekście. Franciszek przypomniał je nieprzypadkowo akurat teraz. W 1970 r., kiedy Papież Paweł VI wypowiadał te słowa, losy świata również się ważyły, a zimna wojna między Wschodem a Zachodem wydawała się nieuchronnie zmierzać ku krwawej konfrontacji. Bezbożny komunizm był w natarciu i wielu wydawało się, że żadna ziemska siła nie jest w stanie go zatrzymać. W pewien sposób dziś żyjemy w podobnych czasach niepewności, kiedy nie wiadomo, skąd wyglądać ratunku i skąd czerpać nadzieję. Papież wskazuje na Maryję.

Polacy wiedzieli

Koniecznie trzeba tu wtrącić, z dumą, ale bez grzesznej pychy, wątek Polski. Do wspomnianego na początku skarbca Kościoła, w jego najcenniejszym dziale, nasi rodacy, ludzie głebokiej wiary, wnieśli spory wkład. Myślę o dwóch słynnych zdaniach: „Nie traćcie nadziei. Nie traćcie nadziei. Lecz zwycięstwo, jeśli przyjdzie – będzie to zwycięstwo Najświętszej Maryi Panny. W tej walce, która się toczy między gromadą szatanów a Chrystusem, tych, którzy wierzą, że są wezwani, [Bóg] wezwie na głębię i będzie tak, jak chce sam Bóg” oraz „Wszystko postawiłem na Maryję”. Mam takie wrażenie, zachęcony także przez papieża Franciszka, że dziś, a w maju w szczególności, trzeba je powtarzać, o tym pamiętać i u Maryi – o czym aktualna zawsze Fatima przypomina – szukać ratunku.