W Środę Popielcową rozpoczynamy okres Wielkiego Postu, który będzie trwał 40 dni. Dlaczego akurat 40? Otóż w Piśmie Świętym liczba 40 oznacza czas przemiany przed jakimś ważnym wydarzeniem zbawczym. I tak 40 dni trwał potop, po którym Bóg zawarł przymierze z ludzkością (zob. Rdz 7-8), 40 lat Izraelici chodzili po pustyni, zanim weszli do Ziemi Obiecanej (por. Pwt 8,2). Również 40 dni i nocy szedł Eliasz na górę Horeb, gdzie Bóg objawił mu się w szmerze łagodnego powiewu (zob. 1 Krl 19,1-14) i 40 dni pościł Jezus na pustyni, gdzie kusił Go diabeł (zob. Mt 4,1-11). Kościół zaprasza nas, byśmy w Wielkim Poście weszli – poprzez różne praktyki – w duchowy sens tamtych biblijnych wydarzeń.

Na progu Wielkiego Postu jesteśmy wezwani do nawrócenia się do Pana Boga i do pojednania się z Nim: „Nawróćcie się do Mnie całym swym sercem” (Jl 2,12) – mówi do nas Bóg przez proroka Joela. „W imię Chrystusa prosimy, pojednajcie się z Bogiem” (2 Kor 5,20b) – wzywa nas św. Paweł. Nawrócić się można od czegoś i ku czemuś. Trzeba odejść od naszego myślenia po ludzku, wedle reguł tego świata, na które natrafiamy dziś w mediach i w codziennych rozmowach, i nawrócić się na myślenie Boże, które zawarte jest w Słowie Bożym. Jest dzisiaj wielki rozziew między tym, co mówi i co proponuje Bóg, a tym, do czego dążą i co chcą wprowadzić za wszelką cenę zepsuci ludzie. Pan Jezus wzywa nas dziś do pełnienia uczynków pokutnych: jałmużny, modlitwy i postu. I poleca, aby spełniać je nie na pokaz, nie dla swojej chwały, ale dyskretnie, na chwałę Pana Boga i pożytek ludzi. Ważne jest także to, by spełniać je łącznie, integralnie, gdyż tylko wtedy stają się owocne. Winniśmy więc zastanowić się dzisiaj, jak będzie wyglądać nasza jałmużna, czym i kogo będziemy wspomagać. Trzeba również zastanowić się, jak udoskonalić naszą modlitwę.

Na znak podjęcia programu nawrócenia i pełnienia dobrych uczynków jałmużny, modlitwy i postu przyjmujemy posypanie głów popiołem. Sens posypania zawarty jest w słowach, które towarzyszą temu obrzędowi. Kapłani posypujący popiołem mogą stosować dwie formuły. Pierwsza, bardziej tradycyjna, brzmi: „Memento homo, quia pulvis es et in pulverem reverteris” – „Pamiętaj człowiecze, że jesteś prochem i w proch się obrócisz”. Druga formuła zawiera słowa Pana Jezusa wypowiedziane na początku Jego działalności publicznej: „Paenitemini et credite in Evangelio” – „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Jesteśmy wzywani, by odwracać się od grzechu, nawracać się ze złego nawyku, nałogu, odwracać się od tego, co cielesne, co służy jedynie ciału, doczesności. Nawracajmy się do Pana Boga przez odnowienie i pielęgnowanie naszej codziennej osobistej modlitwy, przez regularne i dobre uczestniczenie w Eucharystii, a w Wielkim Poście także w Drodze Krzyżowej, „Gorzkich żalach” i rekolekcjach. Nawracajmy się także do człowieka, przede wszystkim do tego, z którym żyjemy czy pracujemy. Osoby z nami żyjące winny odczuć, że w Kościele zaczął się Wielki Post, bo w szarej codzienności przybyło więcej serdeczności, wrażliwości, cierpliwości, opanowania, więcej dobrych, życzliwych słów, spojrzeń, zachowań.