Szwecja • Norwegia

Laureaci Nagrody Nobla

Laureatami Pokojowej Nagrody Nobla za rok 2014 zostali Hindus Kailash Satyarthi oraz Pakistanka Malala Yousafzay. Przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Thorbjoern Jagland powiedział, że oboje zostali uhonorowani za „walkę z ciemiężeniem dzieci i młodych ludzi oraz o prawo wszystkich dzieci do nauki”.

Lureatami Nagrody Nobla w dziedzinie chemii zostali Amerykanie Eric Betzig i William E. Moerner oraz Niemiec Stefan W. Hell. Królewska Szwedzka Akademia Nauk wyróżniła ich za „stworzenie metod wysokiej rozdzielczości mikroskopii fluorescencyjnej”. Dzięki opracowanej w oparciu o ich badania tzw. nanoskopii można śledzić zachowanie pojedynczych cząsteczek we wnętrzu żyjącej komórki, obserwować tworzenie synaps między komórkami nerwowymi mózgu, śledzić proces agregacji białek odpowiedzialnych za choroby Alzheimera, Parkinsona czy Huntingtona albo obserwować pojedyncze białka w dzielącej się zapłodnionej komórce jajowej.

W dziedzinie fizyki nagrodzeni zostali Isamu Akasaki i Hiroshi Amano z Japonii oraz Shuji Nakamura z USA. Wynaleźli oni niebieskie diody – popularne LED-y. Komitet Noblowski podkreślił, że są one tanim źródłem światła.

Laureatem nagrody w dziedzinie literatury został Patrick Modiano – 69-letni francuski pisarz, którego wyróżniono za „sztukę pamięci i dzieła, w których uchwycił najbardziej niepojęte ludzkie losy i odsłaniał świat czasu okupacji”.

USA • Włochy

Homozwiązki

Decyzją amerykańskiego Sądu Najwyższego w pięciu stanach USA będzie można zawierać jednopłciowe związki, mające takie same prawa, jak małżeństwa. Wyrok dotyczy: Utah – będącego kolebką Kościoła mormonów, Oklahomy – znanej z dużego poparcia dla Republikanów, a także Virginii, Wisconsin i Indiany. Obowiązujący dotychczas w tych regionach zakaz zawierania „homomałżeństw” został uznany za niekonstytucyjny i wyrokiem SN zniesiony. Lokalne władze chciały wnieść apelację, ale została ona odrzucona przez sędziów. Orzeczenie sprawia, że „homośluby” są odtąd możliwe już w 24 na 50 stanów USA. Ostateczne wyroki w sprawie kolejnych 6 zapadną w najbliższym czasie.

Walka w sprawie związków jednopłciowych toczy się także we Włoszech. Minister spraw wewnętrznych tego kraju Angelino Alfano wydał prefektom prowincji zakaz rejestrowania jednopłciowych ślubów zawartych za granicą. We włoskim prawie takie związki nie istnieją. Wielu prefektów zapowiedziało jednak, że wbrew zaleceniu ministra będą rejestrować związki homoseksualistów jako małżeństwa.

Hiszpania

Ebola w Europie

W Madrycie doszło do pierwszego na Starym Kontynencie zarażenia niebezpiecznym wirusem. Do tamtejszego szpitala trafiło dwóch misjonarzy, którzy zarazili się ebolą na Czarnym Lądzie. Obaj zmarli. Opiekująca się jednym z nich hiszpańska pielęgniarka sama została zarażona. Teraz każda z 21 osób, które się nią zajmowały, podlega ścisłej obserwacji, a mąż kobiety został poddany kwarantannie. Komisja Europejska zażądała od Hiszpanii wyjaśnień, dlaczego w szpitalu doszło do zarażenia śmiertelną chorobą.

Z kolei w amerykańskim Dallas zmarł Liberyjczyk Thomas Eric Duncan. Był on pierwszym pacjentem, u którego zdiagnozowano zakażenie dopiero w USA, a nie w którymś z krajów Afryki Zachodniej.

Brazylia

Wybory w tropikach

Brazylia wybiera prezydenta. Na kilka miesięcy przed wyborami wydawało się pewne, że dojdzie do drugiej tury, w której obecna prezydent Dilma Rousseff z Robotniczej Partii Brazylii zmierzy się z Aécio Nevesem z Socjaldemokratycznej Partii Brazylii. Rousseff jest weteranką komunistycznej grupy terrorystycznej. Jako prezydent ustanowiła w Brazylii związki jednopłciowe. Neves, choć reprezentuje socjaldemokrację, uznawany jest za konserwatystę. Trzeci w sondażach Eduardo Campos z Partii Socjalistycznej zginął w sierpniu w wypadku lotniczym. Marina Silva, która go zastąpiła, wyprzedziła w badaniach Nevesa i w pewnym momencie niemal zrównała się z prowadzącą Rousseff. Pierwsza tura wyborów odbyła się 5 października. Dotychczasowa prezydent uzyskała 41 proc. głosów, a Neves – 34 proc. i to oni zmierzą się w drugiej turze. Marinę Silvę poparło 21 proc. wyborców. Większość z nich prawdopodobnie zagłosuje teraz na Nevesa.