Rozważanie 22

Zasypiająca

w drzewie rzeźbiona tysiącletnimi

Wita Stwosza dłutami

módl się za nami.

Jeśli ktoś myślał, że nasze krakowskie spacery przed Maryjne wizerunki dobiegły końca, to się lekko pomylił. Przed nami Bazylika Mariacka, która skrywa w sobie wiele skarbów. Jednym z nich jest ołtarz Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny jest jednym z najwybitniejszych dzieł późnogotyckiej sztuki rzeźbiarskiej w Europie. Jest to główny ołtarz krakowskiego kościoła Mariackiego. Zdobi go piękna nastawa ołtarzowa autorstwa Wita Stwosza, zwana ołtarzem Wita Stwosza, ołtarzem Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny lub ołtarzem mariackim.

Prace nad ołtarzem trwały od 1477 do 1489 roku. Ołtarz został wykonany z trzech rodzajów drewna. Konstrukcja powstała z twardego dębu, tło wykonano z lżejszego, ale równie mocnego modrzewia, a figury wyrzeźbiono w miękkim i elastycznym drewnie lipowym.

Nastawa ołtarza mariackiego posiada pięć skrzydeł. Składa się z części centralnej z rzeźbionymi figurami, jednej pary ruchomych skrzydeł wewnętrznych i jednej pary nieruchomych skrzydeł zewnętrznych. Obie pary skrzydeł ozdobione są płaskorzeźbami. Całości dopełnia postawiona na mensie ołtarzowej płaskorzeźbiona predella oraz ażurowe zwieńczenie z pełnoplastyczną rzeźbą. Program ikonograficzny został opracowany przez teologa i poświęcony jest Matce Boskiej oraz jej roli w dziele Zbawienia.

W predelli przedstawione zostało drzewo Jessego, czyli plastyczne przedstawienie genealogii Chrystusa. Powyżej, we wnętrzu szafy ołtarzowej znajduje się monumentalna grupa rzeźbiarska przedstawiająca Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny w otoczeniu apostołów, a nad nią scena Wniebowzięcia. W zwieńczeniu nastawy ukazana została Koronacja Marii na Królową Nieba i Ziemi. Reliefy na skrzydłach ołtarza przedstawiają sceny z życia Chrystusa i Marii.

Kolejnym skarbem świątyni, którego nie możemy pominąć, jest znajdujący się po prawej stronie od wejścia, pod niższą wieżą kościoła, w kaplicy zwanej Salomonową cudowny obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Jak głosi lokalna tradycja, obraz powstał w czasie, kiedy król Władysław Jagiełło po bandyckim napadzie na jasnogórski klasztor w 1430 roku odesłał odnowiony wizerunek na Jasną Górę. Jak przekazuje legenda, mieszkańcy Krakowa uroczyście odwieźli święty obraz do Częstochowy. Jak to bywa w takich sytuacjach, nie chcąc się z jasnogórskim wizerunkiem rozstawać na zawsze, postanowili o umieszczeniu jego kopii w kościele Mariackim. Jednakże obecny wizerunek pochodzi z późniejszego okresu, o czym świadczy umieszczona na odwrocie data z roku 1638.

Rozwijający się kult Matki Bożej Częstochowskiej w kościele Mariackim sprawił, że biskup krakowski Albin Dunajewski erygował nowe bractwo maryjne, nadając mu wezwanie Najczystszego Serca Maryi. Było to w roku 1865. Niespełna trzydzieści lat później, w 1894 roku obraz został ozdobiony pięknymi sukienkami a na piersi Maryi zawieszono order Orła Białego, będący najwyższym odznaczeniem Polski przedrozbiorowej. Uhonorowano w ten sposób władzę Maryi nad narodem nie mającym swojego niepodległego państwa. Królowanie Maryi podkreśliła również koronacja wizerunku, której 15 grudnia 1968 roku dokonał prymas Polski Stefan kardynał Wyszyński, który na zakończenie uroczystości powiedział: Przysiadłaś sobie tutaj, w przedsionku bazyliki Mariackiej, zawsze cicha, spokojna, dyskretna. Nikomu tu nie przeszkadzasz, każdemu pomagasz”.