Mało która postać historyczna odcisnęła tak mocno swój ślad w dziejach świata, i tak bardzo wpływa na wyobraźnię współczesnych ludzi, jak Napoleon. Pisano o nim książki, wiersze, kręcono filmy, ale bodaj żadne z tych dzieł nie jest tak wymowne jak obraz Wojciecha Kossaka poświęcone temu geniuszowi wojny.
Mowa, oczywiście, o powstałym w 1900 r. dziele „Bitwa pod piramidami”. Obraz mimo upływu lat nadal wywiera ogromne wrażenie na widzach, pobudzając nie tylko ich „estetyczne synapsy”, ale i zmuszając do głębszej refleksji nad dziejami okresu, który został przedstawiony na płótnie i tego, jak wpłynął Napoleon na ukształtowanie się świata. Malowidło Kossaka intryguje nie tylko widzów, ale i ekspertów, od dawna jest obiektem wnikliwych analiz wielu badaczy. Bank Pekao S.A. zaprasza do obejrzenia krótkiego filmu pt. „Okiem liryka”, który przybliża fascynującą historię tego monumentalnego płótna.
Przemówić do zbiorowej wyobraźni
Reklama
Wojciech Kossak zdobył sławę jako niezrównany malarz obrazów przedstawiających sceny historyczne i batalistyczne. Dzieła te z racji na ich artystyczny kunszt, jak również mistrzowski dobór treści, szybko skradły serca widzów. Jednym z takich obrazów, który od samego powstania stał się głośnym dziełem, jest „Bitwa pod piramidami”. Obraz ten był po „Bitwie pod Racławicami” oraz „Panoramie Berezyńskiej” (stworzonej wspólnie z Julianem Fałatem), trzecią w kolejności panoramą malarską, która wyszła spod ręki Kossaka – jeszcze przed swoim powstaniem wywołała niemały zamęt w kręgach pruskich zaborców, którzy obawiali się patriotycznych – polskich – odniesień w zamiarowanym przez Kossaka monumentalnym projekcie malarskim. Strach zaborców był uzasadniony, wszak panoramy malarskie cieszyły się w ówczesnej Europie ogromnym zainteresowaniem, pokazywane w dużych miastach przyciągały tłumy zwiedzających, kształtując ich ogląd dawnych, jak i obecnych spraw. Panoramy były czymś w rodzaju kina trójwymiarowego na długo przed jego powstaniem, wszak wpływały na wiele zmysłów widza, a specjalne budynki, w których były eksponowane (rotundy) i towarzysząca ekspozycji scenografia podkreślały iluzję głębi.
Wspomniany obraz Kossaka odnosi się do wydarzeń z kampanii napoleońskiej w Egipcie, którą francuski mistrz strategii poprowadził w latach 1798 – 1801. To, co jako pierwsze rzuca się w oczy gdy, patrzy się na obraz Kossaka to wszechobecny dynamizm. Efekt ten malarz osiągnął poprzez wirtuozyjne oddanie ruchu w sylwetkach rozpędzonych koni oraz tumanów unoszącego się pustynnego kurzu. Wykreowana przez niego scena wpływa na wyobraźnię widza i pozwala mu poczuć się tak, jakby znajdował się w centrum bitewnego zamętu, jakby kurz unoszący się spod końskich kopyt wciskał się do ust i oczu. Ten realizm nie jest jedynym atutem dzieła Kossaka. Jak zauważa Marta Szygenda, Dyrektor Departamentu Marketingu w Banku Pekao S.A.: – Obraz „Bitwa pod piramidami” kryje w sobie niezwykłą historię, która stanowi ciekawą lekcję dla widzów. Bank Pekao S.A. jest posiadaczem jednego z fragmentów tego wyjątkowego dzieła. Nasz obraz był eksponowany na wystawie „Koloryt rozmaitości” w Pałacu Czapskich w Warszawie wiosną ubiegłego roku. Jego walory artystyczne i niezwykła opowieść za nim stojąca skłoniły nas do podjęcia dalszych kroków w celu popularyzacji tego dzieła. Postanowiliśmy bowiem zrealizować film poświęcony jego historii. W ten sposób chcemy przybliżyć i dzielić się z szerokim gronem odbiorców naszym zbiorem dzieł sztuki.
Reklama
Wspomniany film w sposób pełny i ciekawy ukazuje intrygującą historię monumentalnego malowidła Kossaka, podzielonego niegdyś przez artystę na fragmenty, które obecnie znajdują się w różnych zbiorach. Posiadaczem jednego z obrazów składających się na panoramę „Bitwa pod piramidami” jest Bank Pekao S.A. Kolejną część panoramy możemy odnaleźć m.in. w Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich (ten obraz został zakupiony przez bratanicę Wojciecha Kossaka w 1936 r.). Twórcy filmu m.in. porównują te dwa obrazy, a z narracji eksperta wyłania się liryczna opowieść o malarskiej wirtuozerii Kossaka i opowieść o tajemnicach tego dzieła.
Bank Pekao konsekwentnie popularyzuje sztukę, temu służy m.in. sięgnięcie po „żywy obraz” – filmy. Dzięki wsparciu banku powstał cykl filmów przybliżających polską twórczość malarską, których ostatnią odsłoną jest wspomniany film ukazujący tajemnice „Bitwy pod piramidami”. Wszystkie te filmy powstały we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. Pierwszy z nich pt. „Wyspiański w Londynie” skupia się na opowieści o wystawie „Młoda Polska: Ruch Odrodzenia Sztuki i Rzemiosł, 1890–1918”, na której zaprezentowano „Bratki” Stanisława Wyspiańskiego, należące do banku. W grudniu 2023 r., bank wyprodukował film o niezwykle utalentowanym artyście z okresu Młodej Polski – Józefie Mehofferze. W styczniu 2024 r. powstała kolejna produkcja, tym razem przenosząca widzów do malowniczego świata współczesnego artysty, Franciszka Maśluszczaka.
Sztuka na wyciągnięcie ręki
Bank Pekao od lat pełni funkcję mecenasa sztuki, w swojej kolekcji posiada już prawie 1000 dzieł. Każdy z miłośników sztuki może część tych pokaźnych zasobów podziwiać w wirtualnej Galerii Sztuki Banku Pekao S.A.. Znajdują się w niej dzieła klasyków, takich jak: Jan Matejko, Stanisław Wyspiański, Wojciech Kossak, Julian Fałat, Józef Mehoffer czy Zygmunt Waliszewski. Dzieła znajdujące się w kolekcji banku są rozmaite i nie ograniczają się do klasyków, znajdziemy tu także prace takich artystów jak: Tadeusz Dominik, Franciszek Maśluszczak, Henryk Ożóg czy Bożenna Biskupska. Zbiór bankowej kolekcji zawiera również rzeźby oraz elementy sztuki użytkowej z XIX i XX stulecia.
Mieszkańcy małych miejscowości często borykają się z problemem ograniczonego dostępu do nowoczesnych usług telekomunikacyjnych. Brak szybkiego internetu i telewizji kablowej w wielu regionach Polski to nie mit, a rzeczywistość, która utrudnia codzienne funkcjonowanie. Na szczęście są operatorzy, którzy docierają tam, gdzie inni się nie zapuszczają – przykładem jest ASTA-NET, oferujący swoje usługi w województwach zachodniopomorskim i wielkopolskim.
Operatorzy telekomunikacyjni zazwyczaj koncentrują swoją działalność na dużych aglomeracjach, gdzie gęstość zaludnienia gwarantuje zwrot z inwestycji. Z kolei budowa infrastruktury światłowodowej w małych miastach i na wsiach jest kosztowna, a potencjalna liczba klientów często nie zachęca do ponoszenia takich nakładów. W efekcie mieszkańcy mniejszych miejscowości zmuszeni są korzystać z przestarzałych łączy stałych lub wolnego internetu mobilnego, które nie spełniają współczesnych potrzeb.
Drodzy bracia i siostry,
Chciałbym wam dzisiaj opowiedzieć o Joannie d´Arc, młodej świętej, żyjącej u schyłku Średniowiecza, która zmarła w wieku 19 lat w 1431 roku. Ta młoda francuska święta, cytowana wielokrotnie przez Katechizm Kościoła Katolickiego, jest szczególnie bliska św. Katarzynie ze Sieny, patronce Włoch i Europy, o której mówiłem w jednej z niedawnych katechez. Są to bowiem dwie młode kobiety pochodzące z ludu, świeckie i dziewice konsekrowane; dwie mistyczki zaangażowane nie w klasztorze, lecz pośród najbardziej dramatycznych wydarzeń Kościoła i świata swoich czasów. Są to być może najbardziej charakterystyczne postacie owych „kobiet mężnych”, które pod koniec średniowiecza niosły nieustraszenie wielkie światło Ewangelii w złożonych wydarzeniach dziejów. Moglibyśmy je porównać do świętych kobiet, które pozostały na Kalwarii, blisko ukrzyżowanego Jezusa i Maryi, Jego Matki, podczas gdy apostołowie uciekli, a sam Piotr trzykrotnie się Go zaparł. Kościół w owym czasie przeżywał głęboki, niemal 40-letni kryzys Wielkiej Schizmy Zachodniej. Kiedy w 1380 roku umierała Katarzyna ze Sieny, mamy papieża i jednego antypapieża. Natomiast kiedy w 1412 urodziła się Joanna, byli jeden papież i dwaj antypapieże. Obok tego rozdarcia w łonie Kościoła toczyły się też ciągłe bratobójcze wojny między chrześcijańskimi narodami Europy, z których najbardziej dramatyczną była niekończąca się Wojna Stulenia między Francją a Anglią.
Joanna d´Arc nie umiała czytań ani pisać. Można jednak poznać głębiej jej duszę dzięki dwóm źródłom o niezwykłej wartości historycznej: protokołom z dwóch dotyczących jej Procesów. Pierwszy zbiór „Proces potępiający” (PCon) zawiera opis długich i licznych przesłuchań Joanny z ostatnich miesięcy jej życia ( luty-marzec 1431) i przytacza słowa świętej. Drugi - Proces Unieważnienia Potępienia, czyli "rehabilitacji" (PNul) zawiera zeznania około 120 naocznych świadków wszystkich okresów jej życia (por. Procès de Condamnation de Jeanne d´Arc, 3 vol. i Procès en Nullité de la Condamnation de Jeanne d´Arc, 5 vol., wyd. Klincksieck, Paris l960-1989).
Joanna urodziła się w Domremy - małej wiosce na pograniczu Francji i Lotaryngii. Jej rodzice byli zamożnymi chłopami. Wszyscy znali ich jako wspaniałych chrześcijan. Otrzymała od nich dobre wychowanie religijne, z wyraźnym wpływem duchowości Imienia Jezus, nauczanej przez św. Bernardyna ze Sieny i szerzonej w Europie przez franciszkanów. Z Imieniem Jezus zawsze łączone jest Imię Maryi i w ten sposób na podłożu pobożności ludowej duchowość Joanny stała się głęboko chrystocentryczna i maryjna. Od dzieciństwa, w dramatycznym kontekście wojny okazuje ona wielką miłość i współczucie dla najuboższych, chorych i wszystkich cierpiących.
Z jej własnych słów dowiadujemy się, że życie religijne Joanny dojrzewa jako doświadczenie mistyczne, począwszy od 13. roku życia (PCon, I, p. 47-48). Dzięki "głosowi" św. Michała Archanioła Joanna czuje się wezwana przez Boga, by wzmóc swe życie chrześcijańskie i aby zaangażować się osobiście w wyzwolenie swojego ludu. Jej natychmiastową odpowiedzią, jej „tak” jest ślub dziewictwa wraz z nowym zaangażowaniem w życie sakramentalne i modlitwę: codzienny udział we Mszy św., częsta spowiedź i Komunia św., długie chwile cichej modlitwy prze Krucyfiksem lub obrazem Matki Bożej. Współczucie i zaangażowanie młodej francuskiej wieśniaczki w obliczu cierpienia jej ludu stały się jeszcze intensywniejsze ze względu na jej mistyczny związek z Bogiem. Jednym z najbardziej oryginalnych aspektów świętości tej młodej dziewczyny jest właśnie owa więź między doświadczeniem mistycznym a misją polityczną. Po latach życia ukrytego i dojrzewania wewnętrznego nastąpiły krótkie, lecz intensywne dwulecie jej życia publicznego: rok działania i rok męki.
Na początku roku 1429 Joanna rozpoczęła swoje dzieło wyzwolenia. Liczne świadectwa ukazują nam tę młodą, zaledwie 17-letnią kobietę jako osobę bardzo mocną i zdecydowaną, zdolną do przekonania ludzi niepewnych i zniechęconych. Przezwyciężywszy wszystkie przeszkody spotyka następcę tronu francuskiego, przyszłego króla Karola VII, który w Poitiers poddaje ją badaniom przeprowadzanym przez niektórych teologów Uniwersytetu. Ich ocena jest pozytywna: nie dostrzegają w niej nic złego, lecz jedynie dobrą chrześcijankę.
22 marca 1429 Joanna dyktuje ważny list do króla Anglii i jego ludzi, oblegających Orlean (tamże, s. 221-22). Proponuje w nim prawdziwy, sprawiedliwy pokój między dwoma narodami chrześcijańskimi, w świetle imion Jezusa i Maryi, ale jej propozycja zostaje odrzucona i Joanna musi angażować się w walkę o wyzwolenie miasta, co nastąpiło 8 maja. Innym kulminacyjnym momentem jej działań politycznych jest koronacja Karola VII w Reims 17 lipca 1429 r. Przez cały rok Joanna żyje między żołnierzami, pełniąc wśród nich prawdziwą misję ewangelizacyjną. Istnieje wiele ich świadectw o jej dobroci, męstwie i niezwykłej czystości. Wszyscy, łącznie z nią samą, mówią o niej „la pulzella” - czyli dziewica.
Męka Joanny zaczęła się 23 maja 1430, gdy jako jeniec wpada w ręce swych wrogów. 23 grudnia zostaje przewieziona pod strażą do miasta Rouen. To tam odbywa się długi i dramatyczny Proces Potępienia, rozpoczęty w lutym 1431 r. a zakończony 30 maja skazaniem na stos. Był to proces wielki i uroczysty, któremu przewodniczyli dwaj sędziowie kościelni: biskup Pierre Cauchon i inkwizytor Jean le Maistre. W rzeczywistości kierowała nim całkowicie duża grupa teologów słynnego Uniwersytetu w Paryżu, którzy uczestniczyli w nim jako asesorzy.
Podziel się cytatem
Każde spojrzenie Maryi coś odsłania: Boga, człowieka, drogę. W maju zapraszamy Cię do zatrzymania się przy 31 takich spojrzeniach. Dziś zobacz jedno z nich.
Pod krzyżem Maryja otrzymuje nowe zadanie.
Nie zamyka się w swoim bólu.
Jej spojrzenie rozszerza się.
Staje się miejscem dla innych.
To jest dojrzałość miłości:
nie tylko przeżyć swoje — ale otworzyć się na czyjeś życie.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
