Reklama

Zmiana w życiu duchowym – fundamentem trzeźwości

2019-08-13 12:55

Z dr. Dariuszem Zwierzchowskim rozmawiała Katarzyna Dobrowolska
Edycja kielecka 33/2019, str. 1-3

WD
Dr Dariusz Zwierzchowski od 26 lat pomaga osobom uzależnionym

Z dr. Dariuszem Zwierzchowskim – terapeutą uzależnień i kierownikiem Poradni Leczenia Uzależnień w Kielcach, od 26 lat pomagającym osobom z chorobą alkoholową – rozmawia Katarzyna Dobrowolska

KATARZYNA DOBROWOLSKA: – Jak dziś piją Polacy? Co decyduje o pogłębianiu się problemu alkoholowego w społeczeństwie? Dostępność, moda, sposób odreagowania na stres, tempo życia czy słabsza psychika?

DR. DARIUSZ ZWIERZCHOWSKI: – Przez wiele lat spożycie alkoholu utrzymywało się w granicach dziesięciu litrów czystego spirytusu na jednego mieszkańca. W ciągu ostatnich lat nastąpił przyrost o około dwa litry. Proporcjonalnie do spożycia alkoholu zwiększają się problemy alkoholowe. To niepokoi. Dominującym napojem alkoholowym jest piwo (ponad 50 proc. w strukturze spożycia). 47 proc. konsumentów alkoholu wypija 5 procent alkoholu, po drugiej stronie – 19 proc. to osoby bardzo toksycznie pijące i szkodliwie – wypijają dwie trzecie całego alkoholu, tj. 70 proc. Jest to ponad 3 mln osób. Uzależnionych szacuje się od 600 do 800 tys. Wiek inicjacji alkoholowej od lat jest podobny, natomiast bardzo niepokoi traktowanie picia alkoholu w sposób luzacki, bez refleksji dotyczącej możliwości uzależnienia. Profilaktyka polska wskazuje na czynniki chroniące i odkrywanie czynników zagrożenia. Idea jest taka, aby wzmacniać czynniki chroniące, wśród nich jest kilka takich cech: zasoby osobiste, środowisko rodzinne, tradycje, szkoła, wiara i praktyki religijne.
Dostępność do alkoholu fizyczna i ekonomiczna wpływa na ilość spożycia. Dlatego ktoś musi podjąć niepopularne decyzje, bo to jest troska o trzeźwość. Mniejsze spożycie będzie skutkowało choćby mniejszą liczbą nietrzeźwych kierowców. Nie tak dawno takie zmiany zaszły na Litwie, która była niechlubnym liderem w spożyciu alkoholu w Europie. W ciągu dwóch lat udało się zmniejszyć ten problem. Rzeczywiście trudy życia powodują, że jest w nas więcej emocji. Jedni sobie z nimi radzą, inni nie. W nowym katalogu słownym pojawiło się takie określenie jak „reset”, „muszę się zresetować” – czyli muszę się napić. To jest najprostsze odreagowanie, ale i bardzo niebezpieczna droga.

– Co odbiera alkohol? Jakie są koszty społeczne tego problemu, dotykającego przecież tysiące polskich domów?

– Eksperci WHO opracowali czynnik „utraconych lat pełnosprawności”. Dla nadużywających alkohol obliczyli że jest to 9,2 lat, dla palących 12 lat. A ponieważ picie z paleniem idzie w parze, ten problem kumuluje się. Obok rozbitych relacji, rodzin, zniszczonego życia i zdrowia, nadużywanie alkoholu w Europie kosztuje 155,8 mld euro rocznie. Mówimy o wszystkich kosztach wynikających z picia: naruszenia prawa i porządku publicznego, wypadkach, agresji, problemach w pracy, kosztach związanych z leczeniem chorób wynikających z nadużywania alkoholu, problemach pijącej młodzieży. Warto dodać, że od 8-12 proc. funduszy NFZ idzie na niwelowanie skutków picia alkoholu.

– Mówi się że alkoholizm to „choroba duszy”. Zgadza się Pan z tym określeniem?

– Duchowość jest bardzo ważna. Człowiek to istota psychobiospołeczna. Kultywowanie takiej wartości jak miłość może odbywać się tylko na gruncie relacji z drugim człowiekiem. Uzależnienie od alkoholu można upatrywać w kategorii uszkodzonych relacji, ponieważ człowiek nawiązuje silne relacje z alkoholem, a to powoduje że odsuwa się od ludzi, nawet od swoich najbliższych. Kiedy odsuwa się od swoich bliskich, popada w jakiś rodzaj samotności. Im bliżej narkotyków, alkoholu tym większa samotność. Kiedy człowiek żyje samotnie nie ma możliwości kultywowania miłości wobec bliźniego swego, ponieważ nie uczy się i nie potrafi ani dawać, ani brać. Czasami widać pozornie, że rodzina, w której jest nadużywany alkohol funkcjonuje w miarę poprawnie. Dopiero na terapii chorzy zauważali, że kiedy pili, byli głównie zainteresowani alkoholem. Odkrywali to w procesie zdrowienia. Inaczej przeżywa się rodzinne role, ojcostwo, małżeństwo będąc trzeźwym – podkreślają.
Zmiana w życiu duchowym jest fundamentem trzeźwości – mówi wielu ekspertów. Trzeba naprawić relację ze sobą samym, z innymi ludźmi i z Bogiem. Trzeba przebudować świat wartości. Według moich badań, w okresie picia najważniejsze są: alkohol, pieniądze, seks, wolność, używanie. Po przebudowie wartości najważniejsze są: rodzina, miłość, godność, praca, wolność.

– Od czego zależy powodzenie w leczeniu?

– Choroba alkoholowa ma bio-psychospołeczny model – oznacza to, że uszkodzenia, jakie powoduje dotyczą wszystkich obszarów życia człowieka – wyjaśnia nurt psychoterapii uzależnienia i polska koncepcja prof. Melibrudy. Kluczem do rozwiązania problemu uzależnienia są mechanizmy tej choroby, które najbardziej zainstalowane są w życiu psychicznym człowieka. To w tych mechanizmach upatruje się opór przed terapią, niechęć w podejmowaniu leczenia. Uzależniony decyduje się na leczenia dopiero po jakichś dramatycznych wydarzeniach typu: zagrożenie życia, rozpad rodziny, skomplikowana sytuacja prawna. Istnieje prawo jednej trzeciej skonstruowane przez amerykańskich naukowców. Osoby kończące terapię dzielą się na trzy kategorie pacjentów: są to ci, którzy zaprzestają całkowicie pić, inni to ograniczający picie i trzecia grupa nic nie zmienia. Ono się w jakiejś części sprawdza. Do systemu lecznictwa trafia około jedna trzecia pacjentów, którzy powinni tam trafiać. I z tej grypy jakiś odsetek kończy terapię. Co roku w Poradni Leczenia Uzależnień przyjmujemy ponad tysiąc osób uzależnionych. W tym roku może to być tysiąc dwieście osób.
Wszystko sprowadza się do wewnętrznej motywacji, którą człowiek zbuduje lub nie zbuduje. Najbardziej wyraziści w społeczeństwie są alkoholicy, którzy spędzają dużo czasu z butelką przed sklepami. Chociaż w przebiegu swojej choroby mieli wiele momentów wskazujących na to, że powinni poczuć potrzebę zaprzestania picia, a jednak tak nie jest. Nie znaleźli motywacji. To świadczy o tym, jak silne są mechanizmy choroby, że człowiek pomimo narastającego upadku i konsekwencji, nie zauważa potrzeby zmian. Odpowiada za to jeden z mechanizmów mówiący o zaburzeniu myślenia o sobie, o piciu i o świecie, pilnuje on żeby dalej pić. W trzeźwieniu potrzebna jest konsekwencja i dyscyplina, to jak z nauką języka obcego. Przez wiele lat osoba piła, nie umiała żyć w wolności bez alkoholu. Musi się nauczyć żyć w trzeźwości. Tę drogę abstynent pojmuje jako rodzaj obowiązku wobec własnej trzeźwości, to daje mu satysfakcję. Nie ma wtedy problemu z uczęszczaniem na grupę wsparcia, na mitingi AA związane z realizacją 12 kroków, które dotyczą rozwoju duchowego. Są tam takie reguły, które należy wdrażać przez całe życie. Trzeba mieć je głęboko w sercu, jak Dekalog.

– Dlaczego wybrał Pan zawód terapeuty uzależnień? Jak ten wybór wpłynął na Pana życie?

– Moja historia dotyka mojego osobistego problemu. Byłem młodym mężem i stałem się młodym ojcem. Trudy, które wiązały się z nowymi rolami, przerastały mnie i szukałem jakiejś ulgi w alkoholu. Wcześniej miałem taką tendencję do wyboru środowiska i towarzystwa pijącego. W końcu doszło do tego, że groził mi rozpad mojej rodziny. To był sygnał, że muszę coś z tym zrobić.
Udałem się na terapię, to był 1988 r. Od tamtego momentu udaje mi się nie spożywać alkoholu. Początkowo moja aktywność wiązała się z działalnością Świętokrzyskiego Klubu Abstynentów „Raj”, a potem uzyskałem uprawnienia terapeuty uzależnień. Do Klubu Abstynentów „Raj” trafiłem, kiedy on miał już cztery lata. Prowadził różne formy wsparcia abstynentów. To były płodne lata. Grupa kilkunastu osób była niezwykle aktywna w działalności klubu. Dostawaliśmy jedynie środki na utrzymanie lokalu i media, reszta opierała się na idei wzajemnej pomocy. Jeździliśmy na konferencje, nad wodę, na wypoczynek. Z tej grupy wyłoniła się grupa terapeutów, która pracowała i nadal pracuje w szpitalu w Morawicy. Następnie przyszedł czas na mój doktorat. Tytuł rozprawy brzmiał: „Sytuacja psychospołeczna alkoholików utrzymujących abstynencję”.
Jeśli zrozumie się ideę wychodzenia z nałogu, to ona bardzo ściśle wiąże się ze zmianami w życiu. Tak było też w moim przypadku. Te zmiany wiążą się podążaniem ścieżką własnego rozwoju. Rozwój pieczętuje trwałość abstynencji. Człowiek, kiedy się rozwija, doświadcza jakichś sukcesów osobistych i satysfakcji. To go motywuje do stawiania kolejnych kroków. Dochodzi się do takiej sytuacji, że myśli sobie: wreszcie żyję tak, jak chciałem. Powrót do nałogu jest bezsensem. Funkcjonowanie w trzeźwy sposób życia powoduje, że wzrasta poczucie sensu. Życie stabilizuje się po pięciu latach abstynencji. Czy to trudne? Na początku wręcz niewyobrażalne, ale kiedy pytamy po latach ludzi, czy było trudno, mówią, że abstynencja była łatwa.

– Jak widzi Pan dziś rolę Kościoła w kształtowaniu postaw trzeźwości? Jako terapeuta uzależnień czego oczekiwałby Pan od proboszczów?

– Kościół katolicki w Polsce ma ogromne sukcesy w walce o trzeźwość. Kiedy w XIX wieku spożycie alkoholu było na bardzo podobnym poziomie do dzisiejszego (10 litrów na wsi i 20 litrów w mieście na osobę), zaczęły powstawać Bractwa Trzeźwości. I w efekcie tej gigantycznej pracy Bractw spożycie alkoholu spadło najpierw w 1913 r. do 3,7 litra, a w 1933 r. wynosiło nawet poniżej jednego litra na jednego mieszkańca. Mówi się, że dzięki odbudowanej trzeźwości narodu Polacy mogli wybić się na niepodległość.
Dużo grup AA funkcjonuje przy parafiach. Niepijących alkoholików nie należy się bać. Zazwyczaj w społecznościach lokalnych odgrywają strasznie ważną rolę. Mamy takie przykłady, np. w miejscowości Bałtów, gdzie osoba wyszła z nałogu, a potem stanowiła oparcie dla walczących o trzeźwość i pomogła ponad dwudziestu uzależnionym. W tym roku z inicjatywy bp. Andrzeja Kalety zorganizowano spotkania terapeutów z księżmi z diecezji kieleckiej. Zachęcaliśmy ich do otwartości na grupy AA. To jest bardzo ważne, aby po terapii takie osoby miały blisko siebie jakiś system wsparcia, zwłaszcza w małych miejscowościach.

Tagi:
wywiad

Reklama

Zaszczyt i zobowiązanie

2019-12-10 10:48


Edycja warszawska 50/2019, str. VI

Z przeorem o. Markiem Tomczykiem OSSPE, kustoszem nowo powołanego sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia przy ul. Długiej 3 w Warszawie, rozmawia Andrzej Tarwid

Łukasz Krzysztofka
Sanktuarium posłuży propagowaniu Dzieła Duchowej Adopcji i ekspiacji za grzechy przeciwko życiu – mówi o. Marek Tomczyk OSSPE

Andrzej Tarwid: – Od 8 grudnia kościół Ducha Świętego ma tytuł sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia. Co ta zmiana nazwy świątyni oznacza?

O. Marek Tomczyk OSSPE: – Ustanowienie sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia oznacza przede wszystkim jeszcze większe zaangażowanie w szerzeniu kultu Najświętszej Maryi Panny oraz w rozwój duchowości i pobożności maryjnej. Ponadto specyfika tego miejsca posłuży propagowaniu Dzieła Duchowej Adopcji i ekspiacji za grzechy przeciwko życiu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Małżeństwo cywilne i kanoniczne

(E)
Niedziela Ogólnopolska 9/2003

Związek małżeński mogą zawrzeć nie tylko ludzie młodzi i zdrowi

Mężczyzna i kobieta zawierają związek małżeński, jeśli jednocześnie, w obecności kierownika urzędu stanu cywilnego, złożą oświadczenia, że chcą być małżeństwem.

Polskie prawo zezwala na zawarcie małżeństwa, gdy kandydaci na małżonków skończą 18 lat. Przed uzyskaniem pełnoletności zgodę musi wyrazić sąd. Istnieją, oczywiście, jeszcze inne przeszkody: pokrewieństwo, całkowite ubezwłasnowolnienie, czyli brak zdolności do czynności prawnych, choroba psychiczna czy niedorozwój umysłowy. Choroby generalnie są przeszkodą, gdy zagrażają małżeństwu lub zdrowiu potomstwa. Jeśli kierownik urzędu stanu cywilnego, przed którym przyszli małżonkowie muszą złożyć oświadczenie o woli zawarcia małżeństwa, zauważy, że ma do czynienia z taką sytuacją, może odmówić udzielenia ślubu. Oczywiście, możemy się z jego decyzją nie zgodzić i zwrócić się do sądu (rejonowego, właściwego dla adresu USC) o rozstrzygnięcie. Mamy na to 14 dni od daty doręczenie pisma z USC, powiadamiającego nas o odmowie udzielenia ślubu. Sąd powoła wówczas biegłego (lekarza), który zbada stan zdrowia danej osoby i orzeknie, czy istotnie istnieje przeszkoda do zawarcia małżeństwa. Kierownik urzędu stanu cywilnego będzie musiał postąpić zgodnie z orzeczeniem sądu. Jeśli mamy wątpliwości, czy uzyskamy zgodę na ślub w urzędzie, najlepiej od razu zwrócić się o rozstrzygnięcie problemu do sądu.
Może się okazać, że kandydat na małżonka nie będzie mógł przyjść do sądu czy urzędu stanu cywilnego z uwagi na trwałe kalectwo. Wówczas biegły sądowy może badanie przeprowadzić w domu, a kierownik USC może - zgodnie z art. 55 ust. 3: prawo o aktach stanu cywilnego - udzielić ślubu w domu. Możliwe jest też zawarcie małżeństwa przez tzw. pełnomocnika. Takie pełnomocnictwo można sporządzić również w domu chorego, prosząc o przybycie notariusza.

* * *

W związku z konkordatem zawartym między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską prawo polskie przewiduje również możliwość zawarcia tylko ślubu kościelnego, tzw. małżeństwa kanonicznego. Przysięga złożona w obecności duchownego pociąga wówczas takie same skutki cywilne, jak słowa wypowiedziane przed kierownikiem USC. Kandydaci na małżonków nie ominą jednak wizyty w urzędzie stanu cywilnego - muszą bowiem przedstawić duchownemu zaświadczenie stwierdzające brak przeszkód do zawarcia małżeństwa (pamiętajmy, że zaświadczenie to traci ważność po upływie trzech miesięcy od daty wystawienia).
Przyszli małżonkowie muszą wyrazić zgodę na zawarcie małżeństwa słowami, a jeśli jest to niemożliwe - równoznacznym znakiem, np. kiwnięciem głową lub przez pełnomocnika. Dokument pełnomocnictwa musi podpisać osoba zlecająca pełnomocnictwo, duchowny i dwaj świadkowie. Jeśli osoba zlecająca nie może pisać, należy to w dokumencie odnotować i powołać na tę okoliczność jeszcze jednego świadka, który musi również złożyć swój podpis. Jeśli istnieje zagrożenie życia jednej ze stron pragnących zawrzeć małżeństwo, duchowny może udzielić ślubu z pominięciem zaświadczenia z USC. Konieczne jest wówczas zapewnienie duchownego, że kandydaci na małżonków nie wiedzą o istnieniu przeszkód.
Kodeks prawa kanonicznego mówi, że małżeństwa powinny być zawierane w parafii, gdzie przynajmniej jedna ze stron posiada stałe lub tymczasowe zameldowanie lub miesięczny pobyt; w przypadku tułaczy - tam, gdzie obecnie przebywają. Za zezwoleniem własnego ordynariusza lub proboszcza można małżeństwo zawrzeć w innym miejscu.

* * *

Czynność prawna to świadome i zgodne z przepisami prawa zachowanie się człowieka, np. zawarcie umowy, spłata długu.
Osoba pragnąca podjąć czynność prawną musi posiadać do niej zdolność - prawo określa to jako zdolność do czynności prawnych. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły 18 lat oraz całkowicie ubezwłasnowolnione.

* * *

W starożytnym Rzymie małżeństwo było w zasadzie aktem nieformalnym. O jego zawarciu przesądzała wola obu stron - kobiety i mężczyzny, którzy pragnęli wieść wspólne życie. Jeśli kobieta przekroczyła próg domu mężczyzny i przebywała pod jego dachem rok, stawała się jego żoną przez "zasiedzenie". Małżeństwo można było, oczywiście, przerwać - wystarczyło wówczas, by trzy kolejne noce żona spędziła poza domem męża.
W średniowieczu upatrzoną na żonę białogłowę po prostu porywano. Z czasem zwyczaj ten - piętnowany przez Kościół - przekształcił się w kupowanie żony, później - kupowanie nad nią władzy. Takie małżeństwo było ważne po dopełnieniu pewnych czynności. Ceremonia zaślubin rozpoczynała się wzięciem kobiety na kolana, zdjęciem jej z głowy wianka, a kończyła... pokładzinami w domu męża.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najświętsza Maryja Panna z Guadalupe

2019-12-11 20:58

O. Gabriel Garcia

Aztecy zaczęli się tam osiedlać w roku 1325. Tenochtitlan (obecnie miasto Mexico) było wyspą na jeziorze Texcoco. W listopadzie 1519 r. wraz ze swoim wojskiem zdobył je Hiszpan Hernan Cortes.

Graziako/Niedziela

Musiał jednak toczyć boje aż do 13 sierpnia 1521 r., nim zwyciężył ostatniego króla Azteków - Guatemoca. Azteccy mieszkańcy byli przerażeni tą klęską i zachłannością Hiszpanów. Między tymi dwoma narodami istniały olbrzymie różnice w kulturze, mowie, religii i zwyczajach. Trudno było znaleźć wspólny język. Zwycięzcy siłą zmuszali Azteków do przyjęcia wiary katolickiej. Byli jednak również i tacy misjonarze, którzy próbowali wprowadzić nową religię w sposób pokojowy i przy pomocy dialogu. 10 lat po hiszpańskim podboju miały miejsce objawienia Matki Bożej w Guadelupe. Przytaczamy tekst tubylca Nicana Mopohuna, przypisany Antoniemu Valeriane, jako najbardziej wiarygodny i dokładny oraz posiadający historyczną wartość.

Objawienie

9 grudnia 1531 r., w sobotni poranek, Dziewica ukazała się Juanowi Diego, tubylcowi z Cuauhtitlan, świeżemu konwertycie, ochrzczonemu krótko przed tym zdarzeniem. Juan Diego był w drodze na lekcję religii i gdy znajdował się w pobliżu wzgórza Tepeyac, doszedł go przepiękny śpiew ptaków. Nagle ptaki przestały śpiewać, a on usłyszał ze wzgórza głos wołający go po imieniu: „Juanito, Juan Diegnite”. Ujrzałem Panią o ponadnaturalnej piękności. Jej suknia błyszczała jak słońce. Głaz, na którym stały jej stopy, wyglądał jak z kamieni szlachetnych, a ziemia błyszczała jak tęcza. W tym pierwszym objawieniu Dziewica wyraziła Juanowi swe życzenie wybudowania kościoła na wzgórzu Tepeyaca. Juan Diego udał się natychmiast do biskupa - franciszkanina Juana de Zumarraga, by mu przekazać to, co się zdarzyło, lecz tenże nie uwierzył mu. Tubylec powrócił do domu smutny i zniechęcony. Tego samego dnia Juan Diego jeszcze raz wstąpił na wzgórze i spotkał tam Panią Nieba, która na niego czekała. Poprosiła go, by ponownie dotarł w następnym dniu do biskupa, by można było mu dokładnie przekazać życzenie. Wreszcie w następnym dniu, po długim oczekiwaniu, biskup przyjął go. Aby się przekonać, czy rzeczywiście mówi prawdę, skierował do niego wiele pytań i zażądał od niego przyniesienia znaku.

Juan Diego przekazał odpowiedź biskupa Pani, która prosiła go o przyjście ponowne w następnym dniu, by mogła przekazać mu znak. Jednakże Juan Diego nie stawił się w oznaczonym terminie na rozmowę z Panią Nieba, ponieważ poważnie zachorował jego wujek, musiał więc sprowadzić lekarza.

12 grudnia, we wtorek, Juan Diego udał się w drogę do Tlatelolco, aby sprowadzić kapłana, gdyż wujek chciał się wyspowiadać. Aby zdążyć do miasta, wybrał inna drogę, gdyż nie chciał zostać zatrzymanym przez Panią. Ona jednak spotkała go i Juan Diego opowiedział, co stało się z wujkiem. W odpowiedzi usłyszał, że nie ma się martwić stanem swego wujka, gdyż on wyzdrowieje. Uspokojony tymi słowami Juan Diego wypełnił życzenie Dziewicy i wspiął się na wzgórze, aby przynieść świeże róże. Dziewica uporządkowała kwiaty własnymi rękoma i złożyła w zagłębienie jego peleryny. On sam udał się ponownie do biskupa i na kolanach przekazał mu prośbę Dziewicy, rozpościerając swą pelerynę, pozwalając wypaść z niej różom. Nagle na pelerynie ukazał się obraz Dziewicy Matki Bożej. Biskup wraz z obecnymi osobami ujrzeli ten piękny i cudowny obraz. Dla Indian była to ogromna radość, jakby wybawienie. Objawienia, które miał Indianin, oraz obraz na pelerynie były znakami, że tubylcy zostali mocno włączeni do nowej wiary. W ciągu następnych 10 lat dokonało się około 8 milionów nawróceń.

Peleryna zrobiona jest z grubego lnu i z włókien maguey, na których utrzymują się silne, błyszczące kolory. Jej pierwsze naukowe badania zostały przeprowadzone w roku 1936. Niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, Ryszard Kühn stwierdził, że farby te nie pochodzą ani z mineralnych, ani roślinnych, ani ze zwierzęcych materiałów.

W roku 1951 rysownik Carlos Salinas odkrył, że w oczach Dziewicy widać postać mężczyzny z brodą. Od tego czasu badało obraz wielu optyków i specjalistów. W roku 1956 doktor Javier Torroella, optyk i chirurg, wydał lekarskie orzeczenie, w którym potwierdził, że w oczach Dziewicy widać ludzką postać. Do dziś do dziewicy z Guadelupe pielgrzymowało ponad 20 milionów ludzi i w ten sposób Guadelupe stała się najczęściej odwiedzanym sanktuarium świata. Wszyscy: biedni i bogaci, intelektualiści i robotnicy, rolnicy i studenci, mężczyźni i matki zdążają tam z wielka miłością i wiarą, aby odwiedzić naszą Matkę Nieba w bazylice Guadelupe i powiedzieć jej głośno lub cicho: „Bądź pozdrowiona, Maryjo, pełna łaski...”.

Z niem. tł. B. Gniotowa

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem