Reklama

Kielce: zakończyły się obchody 72. rocznicy pogromu Żydów

2018-07-05 06:32

dziar / Kielce (KAI)

Violentz / Foter.com / CC BY

Spotkanie Żydów i Polaków przed pomnikiem Menora, Marsz Pamięci, przejście ulicami Kielc na cmentarz żydowski i modlitwa z udziałem przedstawicieli Kościołów różnych wyznań i judaizmu – tak w Kielcach wyglądały dzisiejsze obchody 72. rocznicy pogromu Żydów. Zorganizowało je Stowarzyszenie im. Jana Karskiego.

Wśród gości obchodów byli m.in.: bp Rafał Markowski – przewodniczący Komitetu KEP ds. Dialogu z Judaizmem, bp Jerzy Samiec – biskup Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego, ks. Mirosław Cisowski – reprezentujący biskupa kieleckiego, Naczelny Rabin Polski – Michael Schudrich, rabin Symcha Keller, Michał Sobelman z Ambasady Izraela, kilkudziesięcioosobowa grupa społeczności żydowskiej i grupa kielczan.

Naczelny Rabin RP Michael Schudrich zauważył pozytywne zmiany, którym podlegają Kielce w zakresie budowania dialogu i pamięci. – Na bolesny fakt historyczny nie mamy już wpływu. Możemy natomiast wpływać na przyszłość i to, co jest teraz. Dzięki zaangażowaniu władz miasta, dzięki instytucjom, dzięki młodzieży, Kielce są już innym miastem niż to, które było nie tylko 72. lata temu, ale nawet przed dziesięciu laty. Dla mnie jest to przykład, jak z czegoś złego i tragicznego możemy zbudować coś dobrego – podkreślał rabin.

Zauważył także, jak ważne jest dążenie do prawdy, która „nawet bolesna - jest zawsze ważniejsza niż kłamstwo”. Przypomniał także tragiczne wydarzenia pogromu z 1946 roku, do których pretekstem miała być plotka o rytualnym mordzie na polskim chłopcu.

Reklama

W marszu wziął udział mm.in. Yaacov Kotlicki, syn ocalałego z Holocaustu i pogromu kieleckiego, prezes Ziomkostwa Kieleckiego w Izraelu.

Uczestnicy Marszu Pamięci i Modlitwy złożyli kwiaty i zapalili znicze przy pomniku Menory przy alei IX Wieków Kielc, następnie przeszli na ulicę Planty, gdzie odsłonięte zostały tablice pamięci, umieszczone w bruku przed kamienicą, poświęcone imiennie każdej z ofiar. Młodzież szkolna w kilku językach przypomniała tragedię, która rozegrała się na tym bruku. Apelowano o pokój, o wyzbycie się jakichkolwiek przejawów nienawiści.

Ania, studentka judaistyki na UJ w Krakowie pochodzi z Kielecczyzny. Po raz pierwszy uczestniczyła w wydarzeniach rocznicowych jako wolontariuszka Stowarzyszenia im. Jana Karskiego. – Mam sporo kontaktów z młodzieżą izraelską, która niestety wciąż o Polsce ma złe wrażenie. To się zmienia, gdy przyjeżdżają do nas, gdy poznają polskich rówieśników. Dobrze, że kieleccy licealiści angażują się w to wydarzenie – powiedziała KAI.

Marsz zakończył się na cmentarzu żydowskim na Pakoszu, gdzie pochowane zostały ofiary pogromu.

Modlitwę w ich intencji poprowadzili: rabin Symcha Keller, bp Rafał Markowski, bp Jerzy Samiec, księża katoliccy: ks. Jacek Kopeć i ks. Mirosław Cisowski, księża ewangeliccy Michał Jabłoński i Wojciech Rutkowski. - Tutaj modlimy się przez fakt, że przyszliśmy, że razem jesteśmy, modlimy się naszą obecnością – mówił Bogdan Białek, główny organizator wydarzenia, prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego.

Dr Marek Maciągowski – dyrektor Ośrodka Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej w Kielcach w rozmowie z KAI zwrócił uwagę na „odzyskaną pamięć o ludziach”. - Przypomina się już nie tylko pogrom, ale konkretne osoby, które zyskały twarze i życiorysy – podkreśla, zauważając m.in. zasługi IPN w zestawieniu list nazwisk, faktów historycznych.

Obchody rocznicy pogromu trwają w Kielcach od 1 lipca. W ich ramach odbywają się spotkania autorskie, koncerty, dyskusje dedykowane ofiarom pogromu sprzed 72 lat. Ostatnim elementem obchodów rocznicy będzie Msza św. odprawiona w rocznicę pogrzebu ofiar pogromu we wtorek, 8 lipca o godz. 10.30 w Kościele Akademickim św. Jana Pawła II przy ulicy Wesołej w Kielcach.

Podczas kieleckich wydarzeń z 4 lipca 1946 r., w trakcie krwawych zamieszek w części miasta zamieszkałej przez Żydów zostało zamordowanych co najmniej 39. obywateli pochodzenia żydowskiego oraz dwóch Polaków. Według przyjętej wówczas oficjalnej wersji tłum kielczan napadł na żydowskich mieszkańców kamienicy przy ul. Planty 7, oskarżając ich o uprowadzenie chłopca, Henryka Błaszczyka. Większość wydarzeń rozegrała się w budynku przy ulicy Planty, gdzie mieszkali Żydzi.

Podczas pokazowego procesu oskarżono 12 osób, z których 9 stracono. Pogrom wzburzył opinię publiczną w Polsce i na świecie, przyczynił się do upowszechnienia stereotypu Polaka-antysemity.

Po pogromie, pod zarzutem odpowiedzialności za tragiczne wydarzenia, władze komunistyczne przeprowadziły kampanię propagandową wymierzoną w podziemie niepodległościowe, Polskie Stronnictwo Ludowe, Kościół katolicki i władze RP na uchodźstwie.

Pogrom przyczynił się do masowej emigracji Żydów z Polski. Szacuje się, że wówczas wyjechało ok. 100 tys. osób.

Zdaniem naukowców IPN, problemem ciągle otwartym i spornym pozostaje pytanie – czy przebieg i dynamika zajść antyżydowskich w Kielcach spowodowane były szeregiem działań o charakterze prowokacyjnym, czy też były wynikiem spontanicznych działań tłumu lub poszczególnych grup ludzi.

Tagi:
Żydzi

Reklama

Polacy z pomocą dzieciom Izraela

2019-03-20 09:26

Monika Kanabrodzka
Edycja podlaska 12/2019, str. IV

Obchodzony 24 marca Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką jest szczególnie ważny w kontekście wzmożonej próby przypisywania narodowi polskiemu zbrodni hitlerowskich

Monika Kanabrodzka
Historyczne dokumenty w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie świadczące o bohaterstwie Polaków

Święto państwowe obchodzone w rocznicę zamordowania w 1944 r. przez niemieckich żandarmów rodziny Ulmów i ukrywanych przez tę rodzinę Żydów jest okazją do oddania hołdu tym wszystkim Polakom, którzy nieśli pomoc ludności żydowskiej pomimo grożącej kary śmierci. A takich przypadków na terenie diecezji drohiczyńskiej jest wiele.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

75. rocznica śmierci sług Bożych Rodziny Ulmów

2019-03-24 09:24

pab / Markowa (KAI)

W niedzielę 24 marca przypada 75. rocznica śmierci Sług Bożych Rodziny Ulmów, zamordowanych za ukrywanie żydów w czasie II wojny światowej. Główne uroczystości odbędą się dzisiaj w Markowej na Podkarpaciu, gdzie mieszkali i zginęli Ulmowie.

Muzeum w Markowej
Wiktoria i Józef Ulmowie oraz ich dzieci zostali zamordowani 24 marca 1944 r. za pomoc Żydom

Wydarzenie rozpocznie się o 10.30 modlitwą nad grobem Rodziny Ulmów na cmentarzu parafialnym w Markowej. O 11.00 w miejscowym kościele rozpocznie się Msza św., której przewodniczyć będzie metropolita częstochowski abp Wacław Depo. Obecny będzie także metropolita przemyski abp Adam Szal.

Po Mszy dalsza część uroczystości odbywać się będzie na terenie Muzeum Polaków Ratujących Żydów. Najpierw w Sadzie Pamięci nastąpi złożenie hołdu Polakom ratującym żydów, a następnie wręczenie odznaczeń państwowych nadanych przez Prezydenta RP. Zaplanowano także odsłonięcie tabliczek Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu.

Dopełnieniem obchodów będzie spektakl „Sprawiedliwi. Historia Rodziny Ulmów” w wykonaniu aktorów Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Rozpoczęcie o 17.00 w budynku OSP.

Józef Ulma urodził się 2 marca 1900 r. w Markowej. Ukończył miejscową szkołę powszechną, a następnie kurs rolniczy w Pilźnie. Zajmował się ogrodnictwem, pszczelarstwem, hodowlą jedwabników oraz introligatorstwem. Jego największą pasją była jednak fotografia. Wykonał tysiące zdjęć ilustrujących życie mieszkańców Markowej, w tym wesela, chrzciny, przedstawienia teatralne.

Wiktoria Ulma z domu Niemczak urodziła się 10 grudnia 1912 r. w Markowej. Po ukończeniu miejscowej szkoły powszechnej uczęszczała na kursy organizowane przez Uniwersytet Ludowy w Gaci. Występowała ponadto w działającym w Markowej amatorskim zespole teatralnym.

Józef i Wiktoria pobrali się w 1935 r. Przez dziewięć lat małżeństwa na świat przyszło sześcioro ich dzieci: Stanisława (ur. 1936), Barbara (ur. 1937), Władysław (ur. 1938), Franciszek (ur. 1940), Antoni (ur. 1941) i Maria (ur. 1942).

Podczas okupacji niemieckiej, zapewne pod koniec 1942 r., mimo biedy i zagrożenia życia Ulmowie dali schronienie ośmiorgu Żydom o nazwiskach: Goldman i Szall.

Rankiem 24 marca 1944 r. przed dom Ulmów przybyło pięciu niemieckich żandarmów oraz kilku granatowych policjantów. Dowodził nimi por. Eilert Dieken. Najpierw zamordowano Żydów, potem Józefa i Wiktorię (będącą w siódmym miesiącu ciąży). Następnie Dieken podjął decyzję o zabiciu dzieci. W kilka minut życie straciło siedemnaście osób - w tym dziecko, które Wiktoria zaczęła rodzić w chwili egzekucji. Ulmowie pochowani zostali na cmentarzu w Markowej, zaś Żydzi, którzy zginęli obok nich, spoczywają na cmentarzu w Jagielle (miejscu pochówku 41 innych ofiar Holokaustu z Markowej).

W 1995 r. Wiktoria i Józef Ulmowie zostali uhonorowani pośmiertnie tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2003 r. w diecezji przemyskiej rozpoczął się ich proces beatyfikacyjny. W 2004 r. odsłonięto w Markowej pomnik poświęcony rodzinie Ulmów. W 2010 r. prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył ich Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

17 marca 2016 r. z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abp. Stanisława Gądeckiego w Markowej na Podkarpaciu otwarto Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów. Do tej pory odwiedziło je 110 tys. osób.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Spotkanie z senatorem Janem Marią Jackowskim – autorem biografii ks. Jana Gnatowskiego

2019-03-25 07:27

Wydawnictwo Naukowe UKSW zaprasza do Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki PRZYSTANEK HISTORIA na spotkanie z senatorem Janem Marią Jackowskim – autorem biografii ks. Jana Gnatowskiego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem